Dự án điện hạt nhân đầu tiên Việt Nam vẫn còn gặp khó khăn

Tiến độ bồi thường, hỗ trợ tái định cư và giải phóng mặt bằng phục vụ Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2 - hai nhà máy điện hạt nhân đầu tiên của Việt Nam - đang có sự phân hóa rõ nét. Trong khi dự án Ninh Thuận 2 ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực, Ninh Thuận 1 vẫn đối mặt với nguy cơ chậm tiến độ so với yêu cầu đề ra.

Sáng 8/6, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Trịnh Minh Hoàng chủ trì cuộc họp trực tiếp kết hợp trực tuyến với xã Phước Dinh và xã Vĩnh Hải để nghe báo cáo tiến độ thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng của hai dự án.

Theo báo cáo, tại Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 (xã Phước Dinh), đến ngày 8/6, địa phương đã xác nhận nguồn gốc đất cho 1.074/1.129 trường hợp, đạt 95,1%; lập phương án bồi thường cho 852 trường hợp với diện tích 392ha, đạt 76,2%. Tuy nhiên, mới có 249 trường hợp được thẩm định, tương ứng 233,6ha và chỉ 191 trường hợp được phê duyệt. Diện tích đất đã thu hồi đạt 106,7ha, tương đương khoảng 21% tổng diện tích dự án. Tổng vốn giải ngân hơn 736 tỷ đồng, bằng 44% kế hoạch.

Trong khi đó, Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2 tại xã Vĩnh Hải đạt kết quả khả quan hơn. Đến nay, địa phương đã lập phương án bồi thường cho 801 trường hợp trên diện tích 370ha, đạt 95,2%; phê duyệt và chi trả cho 359 trường hợp với diện tích 300,6ha, tương đương 72,7%. Tổng kinh phí giải ngân đạt 1.121,5 tỷ đồng, tương ứng hơn 72,5% kế hoạch.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, dù tiến độ thẩm định phương án tại dự án Ninh Thuận 1 đã có chuyển biến, nhưng các khâu quyết định đến việc hình thành mặt bằng sạch vẫn chưa đáp ứng yêu cầu. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ sự chưa thống nhất giữa hồ sơ quy hoạch địa điểm, hồ sơ đo đạc địa chính và hồ sơ dự án thành phần về phạm vi, diện tích thực hiện dự án, dẫn đến khó khăn trong việc xác định ranh giới và phạm vi bồi thường.

Bên cạnh đó, hồ sơ địa chính, kết quả kiểm kê và hiện trạng sử dụng đất còn nhiều sai sót, buộc cơ quan chức năng phải rà soát, xác minh và đo đạc bổ sung. Quá trình triển khai kéo dài cũng làm phát sinh nhiều trường hợp chuyển nhượng bằng giấy viết tay, thay đổi chủ sử dụng đất, gây khó khăn cho công tác xác định nguồn gốc đất.

Đáng chú ý, hiện có 19 trường hợp với tổng diện tích khoảng 216ha đang được Công an tỉnh rà soát, xác minh do có dấu hiệu phân lô, tách thửa trái phép hoặc kê khai nhà ở không đúng thực tế. Đây được xem là nhóm hồ sơ ảnh hưởng lớn nhất đến tiến độ chung của dự án.

Ở chiều ngược lại, dự án Ninh Thuận 2 ghi nhận bước tiến tích cực và đồng đều ở hầu hết các khâu so với tuần trước. Tuy nhiên, khối lượng công việc còn lại vẫn khá lớn. Do đó, địa phương cần tiếp tục đẩy nhanh đầu tư hạ tầng khu tái định cư, nghĩa trang và các công trình phục vụ di dời dân cư nhằm bảo đảm ổn định cuộc sống cho người dân sau thu hồi đất.

Kết luận cuộc họp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Trịnh Minh Hoàng đánh giá tiến độ thực hiện tại dự án Ninh Thuận 1 trong tuần qua chưa đạt yêu cầu và đề nghị địa phương khẩn trương có giải pháp khắc phục. Đối với dự án Ninh Thuận 2, ông ghi nhận những chuyển biến tích cực trong công tác giải phóng mặt bằng và yêu cầu tiếp tục phát huy kết quả đã đạt được.

Lãnh đạo tỉnh cũng yêu cầu các địa phương tăng cường tuyên truyền, vận động người dân đồng thuận với chủ trương thu hồi đất, bảo đảm việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đúng quy định. Riêng xã Phước Dinh cần siết chặt công tác thẩm định đối với các hồ sơ còn vướng mắc. Đối với những trường hợp chưa thống nhất cách áp dụng chính sách, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao tham mưu văn bản xin ý kiến Bộ Nông nghiệp và Môi trường để tháo gỡ.