Trong nước bán chậm, ra thế giới lại 'đắt hàng': Xuất khẩu xe điện Trung Quốc tăng gần 145%, lập kỷ lục tháng thứ 2 liên tiếp giữa cú sốc giá dầu

Theo số liệu do Hiệp hội Xe du lịch Trung Quốc (CPCA) công bố ngày 9/11, các hãng sản xuất ô tô ghi nhận lượng xe năng lượng mới bán ra thị trường nước ngoài đạt 582.000 chiếc trong tháng 10/2026, tăng 144,7% so với cùng kỳ năm ngoái. Con số này vượt kỷ lục 558.000 chiếc thiết lập trong tháng 9, đánh dấu tháng thứ 2 liên tiếp ngành xe điện Trung Quốc đạt mức cao chưa từng có về lượng xe bán ra nước ngoài.

Danh mục xe năng lượng mới, bao gồm ô tô thuần điện và các dòng xe hybrid, chiếm tới 62,8% tổng lượng xe du lịch xuất khẩu của Trung Quốc trong tháng 10, tăng khoảng 20 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước. Tổng lượng xe du lịch xuất khẩu, bao gồm cả xe sử dụng động cơ đốt trong, đạt khoảng 928.000 chiếc, tăng 68,5%.

Những số liệu này cho thấy thị trường nước ngoài đang trở thành động lực tăng trưởng quan trọng của ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc, đặc biệt khi nhu cầu trong nước suy yếu.

Ông Qian Kang, chủ một nhà máy sản xuất bảng mạch điện tử ô tô tại tỉnh Chiết Giang, nhận định các hãng xe điện Trung Quốc hiện đều đang tìm kiếm cơ hội mở rộng thị phần ở nước ngoài. Theo ông, doanh số giao xe tại các thị trường quốc tế có thể tiếp tục thiết lập những kỷ lục mới trong thời gian tới.

Giá dầu tăng thúc đẩy người tiêu dùng nước ngoài chuyển sang xe điện

Một trong những nguyên nhân quan trọng thúc đẩy xuất khẩu xe điện Trung Quốc là cú sốc năng lượng bắt nguồn từ cuộc xung đột ở Trung Đông. Cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran đã gây gián đoạn thị trường năng lượng toàn cầu, đẩy giá dầu và xăng tại nhiều quốc gia lên cao.

Chi phí nhiên liệu tăng khiến người tiêu dùng quan tâm nhiều hơn đến những phương tiện có chi phí vận hành thấp, tạo cơ hội cho các nhà sản xuất xe điện.

Theo giới phân tích, xe điện Trung Quốc cũng đang có lợi thế nhờ giá bán cạnh tranh và danh mục sản phẩm đa dạng, từ những dòng xe đô thị cỡ nhỏ đến SUV và các mẫu hybrid sạc ngoài.

So với nhiều đối thủ quốc tế, các thương hiệu Trung Quốc có thể cung cấp những mẫu xe với trang bị tương đối phong phú nhưng giá bán dễ tiếp cận hơn.

BYD bán hơn 170.000 xe ra nước ngoài chỉ trong 1 tháng

Trong số các hãng xe Trung Quốc, BYD tiếp tục ghi nhận tốc độ mở rộng quốc tế đáng chú ý.

Theo số liệu doanh nghiệp công bố đầu tháng 11, BYD bán 170.194 xe năng lượng mới ra thị trường nước ngoài trong tháng 10, tăng 102,8% so với cùng kỳ năm ngoái. Như vậy, lượng xe bán ra nước ngoài của BYD đã tăng hơn gấp đôi chỉ sau một năm.

Tính chung 10 tháng đầu năm 2026, doanh số xe năng lượng mới của BYD tại thị trường nước ngoài đạt khoảng 1,51 triệu chiếc, tăng 93,8%.

Đáng chú ý, đây là động lực tăng trưởng quan trọng của BYD khi nhu cầu tại Trung Quốc vẫn chịu sức ép.

Trong tháng 10, hãng bán tổng cộng 490.168 xe năng lượng mới trên toàn cầu, tăng khoảng 11% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, doanh số tại thị trường Trung Quốc lại giảm 10,6%, cho thấy kết quả kinh doanh tích cực chủ yếu được hỗ trợ bởi thị trường quốc tế.

Một hãng xe lớn khác là Geely cũng đang đẩy nhanh quá trình mở rộng ra nước ngoài. Trong 10 tháng đầu năm, lượng xe xuất khẩu của Geely đạt khoảng 905.000 chiếc, tăng 167,9% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tháng 10, hãng xuất khẩu hơn 107.000 xe, tăng gần 158%.

Sự tăng trưởng của BYD và Geely cho thấy các hãng xe Trung Quốc đang sử dụng thị trường quốc tế để bù đắp phần nào sức mua suy yếu tại quê nhà.

Ngay cả Xiaomi, doanh nghiệp đang nổi lên như một đối thủ đáng chú ý của Tesla tại thị trường xe điện Trung Quốc, cũng bắt đầu chuẩn bị mở rộng hoạt động kinh doanh xe điện ra nước ngoài.

Theo Sina Tech, Xiaomi đã thành lập một bộ phận kinh doanh quốc tế chuyên trách mảng ô tô nhằm đẩy nhanh kế hoạch thâm nhập các thị trường mới. Ông Yu Liguo, Phó chủ tịch bộ phận ô tô Xiaomi, được bổ nhiệm phụ trách đơn vị này.

Tesla cũng hưởng lợi lớn từ nhà máy Thượng Hải

Không chỉ các thương hiệu nội địa, Tesla cũng ghi nhận mức tăng mạnh về lượng xe xuất khẩu từ Trung Quốc.

Theo CPCA, nhà máy Gigafactory Thượng Hải của Tesla đã xuất khẩu 59.012 xe Model 3 và Model Y trong tháng 10, tăng 66,3% so với cùng kỳ năm trước. Con số này chiếm tới 87% tổng lượng xe được giao từ nhà máy trong tháng.

Nhà máy này từ lâu đã là một trong những trung tâm sản xuất lớn nhất của Tesla, phục vụ cả nhu cầu nội địa và xuất khẩu.

Tỷ trọng xe xuất khẩu cao trong tháng 10 phản ánh sự thay đổi đáng chú ý về cơ cấu giao hàng, khi nhu cầu từ thị trường bên ngoài đóng góp phần lớn sản lượng được bàn giao.

Đà tăng của Tesla cũng cho thấy xu hướng xe điện sản xuất tại Trung Quốc được ưa chuộng ở nước ngoài không chỉ giới hạn ở các thương hiệu Trung Quốc.

Xuất khẩu lập đỉnh, thị trường ô tô Trung Quốc vẫn giảm sâu

Trái ngược với đà tăng trưởng mạnh của xuất khẩu, thị trường ô tô Trung Quốc tiếp tục đối mặt với tình trạng nhu cầu suy yếu.

Theo CPCA, tổng doanh số bán lẻ xe du lịch tại Trung Quốc trong tháng 10 đạt 1,643 triệu chiếc, bao gồm cả xe chạy xăng và xe năng lượng mới, giảm 27,1% so với cùng kỳ năm 2025, dù tăng nhẹ 1,5% so với tháng 9.

Tính chung 10 tháng đầu năm 2026, doanh số bán lẻ ô tô du lịch đạt khoảng 14,98 triệu chiếc, giảm 22,3% so với cùng kỳ năm trước.

Giới phân tích cho rằng tình trạng kinh tế tăng trưởng chậm và việc chính phủ điều chỉnh chính sách hỗ trợ mua xe điện đang ảnh hưởng đến quyết định chi tiêu của người tiêu dùng. Những thay đổi đối với chương trình trợ cấp và tiêu chuẩn nhận ưu đãi khiến một bộ phận khách hàng trì hoãn mua xe mới.

Đáng chú ý, sự suy yếu không chỉ xuất hiện ở những dòng xe sử dụng động cơ đốt trong mà còn lan sang thị trường xe năng lượng mới.

Trong tháng 10, doanh số bán lẻ xe năng lượng mới tại Trung Quốc đạt 1,109 triệu chiếc, giảm 13,7% so với cùng kỳ. Đây là tháng thứ 10 liên tiếp doanh số xe năng lượng mới tại thị trường nội địa giảm so với cùng kỳ năm trước.

Tuy vậy, do doanh số xe xăng giảm mạnh hơn, thị phần xe năng lượng mới vẫn tiếp tục tăng.

Theo CPCA, xe năng lượng mới chiếm 67,5% tổng doanh số bán lẻ ô tô du lịch tại Trung Quốc trong tháng 10, mức cao nhất từng được ghi nhận. Tỷ lệ này tăng 10,5 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm 2025. Trong khi đó, doanh số xe chỉ sử dụng động cơ đốt trong giảm khoảng 45% so với cùng kỳ.

Đối với các hãng sản xuất, việc mở rộng xuất khẩu vì vậy trở thành giải pháp quan trọng nhằm bù đắp sự suy giảm của thị trường nội địa.

Hồi tháng 9, CPCA dự báo tổng lượng xe Trung Quốc bán ra nước ngoài trong cả năm 2026 có thể vượt 12 triệu chiếc, tăng khoảng 44% so với mức 8,3 triệu chiếc của năm 2025. Dự báo này bao gồm cả ô tô du lịch, xe buýt và xe tải, không chỉ riêng xe điện.

Con số 12 triệu xe cũng cao hơn khoảng 20% so với dự báo 10 triệu xe mà Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đưa ra trước đó.

Nếu đạt được mục tiêu này, ngành ô tô Trung Quốc sẽ ghi nhận bước tăng trưởng đáng kể về hiện diện quốc tế, ngay cả khi thị trường trong nước vẫn đang chịu sức ép. Tuy nhiên, triển vọng xuất khẩu trong thời gian tới còn phụ thuộc vào diễn biến giá dầu, nhu cầu tiêu dùng tại các thị trường nước ngoài và những chính sách thương mại liên quan đến ô tô Trung Quốc.