Hai dự án đường sắt hơn 37.000 tỷ tại Hà Nội nhận góp ý từ Bộ Tư pháp và Bộ Quốc phòng

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, việc đầu tư hai dự án nhằm từng bước thay thế một số đoạn đường sắt quốc gia hiện hữu trên địa bàn Hà Nội theo quy hoạch mạng lưới đường sắt quốc gia đến năm 2050. Sau khi có hệ thống hạ tầng mới, phần hạ tầng đường sắt hiện hữu sẽ được bàn giao cho Hà Nội để phục vụ phát triển đô thị và mạng lưới đường sắt đô thị.

Việc triển khai cũng nhằm thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về đầu tư các tuyến đường sắt đô thị số 1 (Ngọc Hồi - Yên Viên) và số 6 (Ngọc Hồi - Nội Bài). Hai tuyến này đi trùng hành lang với một số tuyến đường sắt quốc gia hiện hữu nên cần đầu tư hệ thống hạ tầng thay thế.

Bộ Tư pháp đề nghị làm rõ cơ sở pháp lý

Trong văn bản góp ý, Bộ Tư pháp đề nghị Bộ Xây dựng làm rõ cơ sở pháp lý của việc giao UBND TP. Hà Nội làm cơ quan chủ quản thực hiện hai dự án bằng nguồn vốn ngân sách Trung ương; đồng thời xác định rõ việc này thuộc thẩm quyền quyết định của Chính phủ, Thủ tướng hay theo cơ chế phân cấp.

Bộ Tư pháp cũng cho rằng đề xuất sử dụng ngân sách Trung ương và vận dụng các cơ chế đặc thù theo Luật Thủ đô, Nghị quyết số 258/2025/QH15 cần được rà soát để bảo đảm phù hợp với quy định hiện hành.

Bộ Xây dựng: Đề xuất phù hợp quy định

Giải trình nội dung trên, Bộ Xây dựng cho biết việc giao UBND TP. Hà Nội làm cơ quan chủ quản nhằm thực hiện đúng quy định của pháp luật về đầu tư công. Theo đó, Thủ tướng sẽ giao kế hoạch đầu tư công cho Hà Nội để triển khai các dự án.

Bộ Xây dựng cũng khẳng định hai dự án thuộc nhóm công trình đầu tư mới nhằm xử lý các điểm nghẽn về giao thông, ô nhiễm môi trường và phát triển đô thị, phù hợp với các cơ chế đặc thù được Quốc hội cho phép tại Nghị quyết 258/2025/QH15.

Về nguồn vốn, Bộ Tài chính đã thống nhất sẽ cập nhật kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 sau khi cấp có thẩm quyền xác định chính thức cơ quan chủ quản.

Đối với ý kiến cho rằng nên chờ Luật Thủ đô (sửa đổi), Bộ Xây dựng cho biết tiến độ triển khai các dự án rất gấp, theo kiến nghị của UBND TP. Hà Nội phải hoàn thành trong năm 2028. Vì vậy, việc áp dụng ngay các cơ chế đặc thù hiện hành là cần thiết để bảo đảm tiến độ.

Trong khi đó, Bộ Quốc phòng bày tỏ thống nhất với đề xuất của Bộ Xây dựng và UBND TP. Hà Nội.

Đối với phương án tổ chức vận hành, Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam đề nghị chỉ bàn giao hệ thống đường sắt hiện hữu cho Hà Nội sau khi hạ tầng thay thế hoàn thành và vận hành ổn định.

Doanh nghiệp cũng kiến nghị xây dựng phương án trung chuyển hiệu quả giữa các ga cửa ngõ với khu vực trung tâm, bảo đảm kết nối liên thông tuyến Bắc - Nam, đồng thời hoàn thành ga đầu mối Yên Thường kết nối với ga Kim Sơn cùng thời điểm tuyến vành đai phía Đông đi vào khai thác.

Theo đề xuất của Bộ Xây dựng, hai dự án gồm tuyến đường sắt vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi - Kim Sơn với tổng mức đầu tư khoảng 25.675 tỷ đồng và dự án cải dịch tuyến đường sắt từ ga Phú Xuyên đến ga Ngọc Hồi kết hợp xây dựng Trung tâm điều hành vận tải đường sắt quốc gia với tổng vốn khoảng 11.523 tỷ. Tổng mức đầu tư sơ bộ của hai dự án khoảng 37.200 tỷ đồng.