Loạt cải cách lớn trong dự thảo Luật Chứng khoán: Mở room ngoại, thêm cơ chế sandbox, rút IPO xuống 30 ngày
Mở room ngoại nếu pháp luật không giới hạn, IPO xử lý trong khoảng 30 ngày và bổ sung cơ chế sandbox là những cải cách nổi bật được đưa vào dự thảo Luật Chứng khoán sửa đổi nhằm thúc đẩy nâng hạng thị trường và thu hút dòng vốn quốc tế.
Phát biểu tại hội thảo "Giải pháp phát triển đồng bộ thị trường vốn" ngày 23/7, ông Vũ Chí Dũng, Trưởng ban Pháp chế - Đối ngoại, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), cho biết những vấn đề liên quan đến tỷ lệ sở hữu nước ngoài (room ngoại) đã được đưa vào Chiến lược nâng hạng thị trường chứng khoán.
Theo ông, Bộ Tài chính đang rà soát lại danh mục ngành, nghề hạn chế tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài. Đến nay, cơ quan này đã nhận được ý kiến phản hồi của 9/12 bộ, ngành được lấy ý kiến, với mục tiêu mở rộng tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại những lĩnh vực không thuộc diện cần hạn chế.
Song song với đó, cơ quan quản lý đang sửa đổi Nghị định 155/2020/NĐ-CP nhằm xử lý vướng mắc liên quan đến 43 ngành, nghề mà pháp luật chuyên ngành chưa quy định rõ giới hạn sở hữu nước ngoài.
"Định hướng sửa đổi là nếu pháp luật chuyên ngành không quy định giới hạn thì nhà đầu tư nước ngoài được phép sở hữu ở mức tối đa", ông Dũng cho biết.
Theo đại diện UBCKNN, đây cũng là một trong những tiêu chí được MSCI đặc biệt quan tâm trong quá trình xem xét nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam.
Room ngoại, IPO, trái phiếu cùng được 'cởi trói'
Một điểm đáng chú ý khác là dự thảo Luật Chứng khoán sửa đổi sẽ bổ sung cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho thị trường chứng khoán. Theo đó, thay vì quy định cứng trong luật, Chính phủ sẽ được giao quy định chi tiết để có thể phản ứng linh hoạt trước các sản phẩm tài chính và mô hình kinh doanh mới.
Dự án Luật Chứng khoán sửa đổi dự kiến sẽ được trình Chính phủ trong tháng 8, trình Quốc hội trong tháng 9 và xem xét thông qua tại kỳ họp tháng 10.
Đáng chú ý, lần đầu tiên dự thảo luật được chuẩn bị đồng thời với các nghị định hướng dẫn nhằm rút ngắn khoảng cách từ khi luật được thông qua đến khi đi vào thực tiễn. Bên cạnh đó, dự thảo cũng tiếp tục cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh và thời gian xử lý hồ sơ để doanh nghiệp tiếp cận thị trường vốn thuận lợi hơn.
Đối với doanh nghiệp FDI, UBCKNN đang phối hợp với các bộ, ngành để hoàn thiện quy định từ nghị định, thông tư đến hướng dẫn thực hiện. Một số nội dung quan trọng như mở rộng room ngoại và rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ IPO xuống còn khoảng 30 ngày đã được đưa vào dự thảo luật.
Ở mảng thị trường trái phiếu doanh nghiệp, ông Dũng cho biết Bộ Tài chính đang nghiên cứu mô hình quỹ bảo lãnh thanh toán trái phiếu trên cơ sở tham khảo kinh nghiệm quốc tế.
Mục tiêu cuối cùng là giảm chi phí vốn cho doanh nghiệp
Theo ông Dũng, UBCKNN đang triển khai đồng thời các tiêu chí nâng hạng của MSCI và FTSE Russell. Ngoài mở rộng room ngoại, hai tổ chức xếp hạng còn đặc biệt quan tâm đến việc minh bạch tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free float), nâng quy mô free float của doanh nghiệp niêm yết cũng như phát triển thị trường ngoại hối để hỗ trợ nhà đầu tư nước ngoài phòng ngừa rủi ro tỷ giá.
Ông cũng cho biết, qua quá trình làm việc với MSCI và tham khảo kinh nghiệm Indonesia, cơ quan quản lý nhận thấy tổ chức này đang xem xét bổ sung yêu cầu doanh nghiệp phải công khai minh bạch tỷ lệ free float và bảo đảm quy mô đủ lớn nhằm tránh tình trạng cổ phiếu cô đặc, tạo điều kiện phát triển các bộ chỉ số và quỹ đầu tư theo chỉ số.
Bên cạnh đó, UBCKNN đang nghiên cứu các sản phẩm mới như chứng chỉ lưu ký (Depositary Receipts) để tạo thêm kênh cho nhà đầu tư nước ngoài tiếp cận thị trường Việt Nam mà không phát sinh vướng mắc về giới hạn sở hữu.
Một trọng tâm khác là nâng cao xếp hạng tín nhiệm quốc gia, qua đó tạo nền tảng để doanh nghiệp Việt Nam cải thiện mức tín nhiệm và giảm chi phí huy động vốn.
Ông cho biết S&P Global Ratings đã có nhiều cuộc làm việc với UBCKNN để cập nhật các chính sách mới và tham gia Nhóm tư vấn phát triển thị trường vốn cùng FTSE Russell, MSCI và nhiều tổ chức tài chính quốc tế.
Ngoài ra, các kiến nghị của cộng đồng doanh nghiệp về mở rộng room ngoại, phát triển thị trường trái phiếu, đa dạng hóa sản phẩm tài chính, thúc đẩy tài chính xanh, doanh nghiệp xanh và ESG đều đã được đưa vào chiến lược phát triển thị trường vốn.
"Cùng với đó, các quy định về quản trị công ty tiếp tục được hoàn thiện theo chuẩn OECD nhằm nâng cao tính minh bạch và chất lượng hàng hóa trên thị trường. Điều quan trọng nhất hiện nay là tổ chức thực thi hiệu quả các chuẩn mực này trong thực tế", ông Dũng nhấn mạnh.
