Microsoft phát triển AI chẩn đoán bệnh theo từng bước, chính xác gấp hơn 2 lần bác sĩ đa khoa
Khác với nhiều mô hình AI y tế hiện nay, hệ thống sử dụng một “bộ điều phối” để quyết định nên hỏi bệnh nhân điều gì, cần chú ý chi tiết nào trong khám lâm sàng, nên chỉ định xét nghiệm nào trước, rồi tiếp tục cập nhật giả thuyết chẩn đoán dựa trên kết quả mới.
Trong một nghiên cứu công bố ngày 22/10, công cụ mới này có thể chẩn đoán các ca bệnh phức tạp với độ chính xác cao hơn gấp 2 lần so với bác sĩ đa khoa.
Điểm khác biệt của hệ thống này là không cố đưa ra chẩn đoán ngay sau khi đọc toàn bộ triệu chứng và kết quả xét nghiệm. Thay vào đó, AI mô phỏng cách bác sĩ xử lý một ca bệnh ngoài thực tế: hỏi bệnh sử, đánh giá khám lâm sàng, chỉ định xét nghiệm cần thiết, đọc kết quả rồi tiếp tục điều chỉnh giả thuyết chẩn đoán.
Microsoft gọi bộ phận điều phối quá trình này là “orchestrator”. Công cụ này tổ chức một nhóm chuyên gia lâm sàng mô phỏng bằng AI, mỗi “chuyên gia” đảm nhiệm một phần trong quá trình suy luận và cùng phối hợp để tìm ra nguyên nhân bệnh.
Không chỉ trả lời đúng, AI còn tự quyết định cần xét nghiệm gì
Theo nhóm nghiên cứu, đây là điểm khác biệt quan trọng so với nhiều bài kiểm tra AI y tế trước đây.
Các hệ thống cũ thường được đánh giá bằng câu hỏi trắc nghiệm, trong đó toàn bộ thông tin cần thiết đã được cung cấp sẵn.
Dominic King, Phó chủ tịch phụ trách mảng y tế tại Microsoft AI, cho biết các mô hình AI hiện nay có thể đạt tỷ lệ gần như tuyệt đối trong những dạng bài như vậy, nhưng điều đó không phản ánh thực tế khám chữa bệnh.
"Nhưng đó không phải thế giới thực. Không bệnh nhân nào bước vào phòng khám với một bản tóm tắt hoàn chỉnh về tình trạng của họ", ông nói.
Với mô hình mới, AI trước tiên quyết định cần hỏi thêm gì về tiền sử bệnh nhân và đâu là dấu hiệu đáng chú ý trong khám lâm sàng. Từ những thông tin đó, hệ thống mới chọn xét nghiệm phù hợp.
Sau khi có kết quả, AI tiếp tục cập nhật giả thuyết, loại trừ các khả năng và có thể yêu cầu thêm xét nghiệm nếu cần.
Quá trình này lặp lại cho đến khi hệ thống đi tới chẩn đoán cuối cùng.
Vượt bác sĩ đa khoa ở hơn 300 ca bệnh khó
Trong thử nghiệm, hệ thống được giao xử lý hơn 300 ca bệnh hiếm và phức tạp.
Kết quả cho thấy mô hình sử dụng bộ điều phối chẩn đoán có độ chính xác cao hơn hơn 2 lần so với các bác sĩ đa khoa được phép sử dụng sách chuyên môn và Internet.
AI cũng vượt bác sĩ khi được kiểm tra trên các tình huống lấy từ một cơ sở dữ liệu lớn về bệnh nhân nhập khoa cấp cứu.
Nhóm nghiên cứu nhấn mạnh họ không chỉ đánh giá khả năng đưa ra chẩn đoán đúng, mà còn xem xét cách hệ thống lựa chọn xét nghiệm và xây dựng quy trình chẩn đoán.
Harsha Nori, người đứng đầu AI tại Microsoft AI Health, cho biết mục tiêu là đo xem AI có thể tiến hành quá trình chẩn đoán một cách hợp lý, thận trọng và tiết kiệm hay không.
Chi phí chẩn đoán thấp hơn
Một kết quả đáng chú ý khác là quy trình chẩn đoán do AI thiết kế có chi phí thấp hơn so với quá trình do bác sĩ thực hiện.
Điều này có thể đặc biệt quan trọng trong môi trường bệnh viện, nơi việc chỉ định quá nhiều xét nghiệm không cần thiết có thể làm tăng chi phí và kéo dài thời gian chờ.
Theo nhóm nghiên cứu, công cụ không chỉ cần đúng mà còn phải biết “dừng đúng lúc”, tránh chỉ định thêm xét nghiệm khi thông tin hiện có đã đủ để đưa ra kết luận.
Bước tiếp theo: thử nghiệm tại phòng cấp cứu
Microsoft hiện hợp tác với Trung tâm Y tế Beth Israel Deaconess ở Boston để thử nghiệm công cụ trong môi trường thực tế hơn.
Giai đoạn tiếp theo sẽ tập trung vào khả năng phân loại bệnh nhân tại khu vực chờ của khoa cấp cứu, tức xác định ai cần được xử lý trước và ai có thể chờ lâu hơn.
Nếu kết quả tiếp tục tích cực, công nghệ này có thể trở thành một công cụ hỗ trợ bác sĩ trong khâu sàng lọc và chẩn đoán, đặc biệt ở những ca bệnh phức tạp cần nhiều vòng hỏi bệnh và xét nghiệm trước khi xác định nguyên nhân.
