Nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất thế giới 'lung lay': Đồng nội tệ mất giá, nhà đầu tư nước ngoài ồ ạt tháo chạy

Dòng vốn đầu tư rút khỏi thị trường và hóa đơn nhập khẩu năng lượng ngày càng tăng được dự báo sẽ tiếp tục gây sức ép lên đồng rupee của Ấn Độ, bất chấp những nỗ lực của Ngân hàng Trung ương nhằm làm chậm đà mất giá của đồng tiền này.

Trong vài ngày qua, rupee đã phục hồi từ mức 96,79 rupee/USD lên quanh ngưỡng 95 rupee/USD, nhờ các biện pháp mới nhất của Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI).

Tuy nhiên, các chuyên gia chiến lược cho rằng những biện pháp này chỉ giúp đồng tiền giảm áp lực trong ngắn hạn. Rupee vẫn được dự báo suy yếu vào cuối năm nay và đến giữa năm 2027, trong khi khả năng tỷ giá chạm mốc 100 rupee/USD không thể bị loại trừ.

Bà Hanna Luchnikava-Schorsch, Trưởng bộ phận Kinh tế khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại S&P Global Market Intelligence, nói với CNBC rằng các biện pháp của RBI sẽ giúp làm chậm đà mất giá của rupee, nhưng không thể “bù đắp hoàn toàn những áp lực cơ bản xuất phát từ giá dầu ở mức cao, thâm hụt tài khoản vãng lai gia tăng và môi trường dòng vốn toàn cầu đầy thách thức”.

S&P Global Market Intelligence dự báo đồng rupee sẽ giao dịch quanh mức 97 rupee/USD vào cuối năm 2026 và 98 rupee/USD vào giữa năm 2027.

Ông Vishnu Varathan, Trưởng bộ phận Chiến lược vĩ mô khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại Mizuho Securities, có trụ sở ở Singapore, cũng cho biết công ty dự báo rupee sẽ giảm giá xuống 98 rupee/USD vào cuối năm 2026 và đầu năm 2027.

“RBI quyết tâm thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo đảm thị trường ngoại hối vận hành ổn định, có trật tự”, Thống đốc RBI Sanjay Malhotra trả lời phỏng vấn hãng truyền thông Ấn Độ Moneycontrol mới đây.

Hạn chế đầu cơ trên thị trường ngoại hối

Hôm thứ Bảy (10/10), Ngân hàng Trung ương Ấn Độ công bố các biện pháp nhằm khiến hoạt động đặt cược đầu cơ vào diễn biến của đồng rupee trở nên tốn kém hơn, đồng thời hạn chế việc đặt lại các hợp đồng phái sinh ngoại hối đã bị hủy.

RBI cũng mở một cơ chế đặc biệt để đáp ứng toàn bộ nhu cầu USD hàng ngày của 3 doanh nghiệp tiếp thị dầu thuộc sở hữu nhà nước. Biện pháp này nhằm tách các giao dịch của nhóm doanh nghiệp trên khỏi thị trường ngoại hối giao ngay.

Ông Devarsh Vakil, Trưởng bộ phận nghiên cứu tại HDFC Securities, nói với CNBC rằng các biện pháp này có thể mang lại “sự ổn định trong ngắn hạn đến trung hạn, chứ không tạo ra hỗ trợ mang tính cơ cấu trong dài hạn”.

Những động thái trên được đưa ra chỉ vài tháng sau khi RBI triển khai một chương trình đặc biệt vào tháng 6, mang tên tiền gửi ngoại tệ của người không cư trú tại Ấn Độ (Foreign Currency Non-Resident (Bank) – FCNR-B). Chương trình đưa ra các ưu đãi nhằm khuyến khích người Ấn Độ sinh sống ở nước ngoài gửi tiền bằng ngoại tệ vào các ngân hàng trong nước.

Theo báo cáo công bố hôm thứ Bảy của công ty môi giới toàn cầu Nomura, chương trình này giúp dự trữ ngoại hối của RBI tăng 105 tỷ USD. Tuy nhiên, những diễn biến bất lợi trên thị trường quốc tế buộc ngân hàng trung ương phải can thiệp mạnh vào thị trường giao ngay để chống lại áp lực mất giá của rupee.

Kể từ khi chương trình kết thúc vào ngày 30/8, đồng rupee đã giảm 1,9% so với USD. Theo báo cáo công bố hôm thứ Tư (14/10) của công ty môi giới Ấn Độ Ambit Capital, các biện pháp can thiệp của RBI thông qua bán USD nhằm hạn chế đà giảm của rupee đã khiến dự trữ ngoại hối của nước này giảm 51 tỷ USD tính đến ngày 2/10.

Báo cáo cho biết chương trình FCNR-B cùng các biện pháp hoán đổi tiền tệ khác được công bố hồi tháng 6 đã tạo ra các nghĩa vụ bán USD kỳ hạn trị giá 200 tỷ USD. Những nghĩa vụ này làm giảm mức dự trữ ngoại hối thực tế mà RBI có thể sử dụng để bảo vệ đồng nội tệ, “khiến rupee dễ bị tổn thương hơn trước nguy cơ tiếp tục mất giá”.

Báo cáo cũng cho biết dự trữ ngoại hối của Ấn Độ hiện đủ để trang trải khoảng 6,2 tháng nhập khẩu, mức thấp nhất kể từ giai đoạn thị trường tài chính toàn cầu biến động mạnh do Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) phát tín hiệu thu hẹp chương trình mua tài sản vào năm 2013, còn được gọi là sự kiện taper tantrum.

Triển vọng năm 2027

Ấn Độ vẫn là nền kinh tế lớn có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất thế giới, nhưng đồng thời nằm trong nhóm quốc gia dễ bị tổn thương nhất trước nguy cơ gián đoạn nguồn cung do cuộc chiến với Iran gây ra.

Quốc gia Nam Á này nhập khẩu gần 85% nhu cầu nhiên liệu. Trước khi xung đột nổ ra, eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển quan trọng đối với nguồn cung năng lượng của Ấn Độ.

Chi phí năng lượng cao, cùng làn sóng nhà đầu tư nước ngoài rút vốn khỏi thị trường tài chính Ấn Độ ở mức kỷ lục, đang tiếp tục gây sức ép lên đồng rupee. Tình trạng né tránh rủi ro của nhà đầu tư và việc thị trường thiếu những cơ hội đầu tư nổi bật liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) cũng góp phần thúc đẩy dòng vốn rút khỏi thị trường.

Tháng trước, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi kêu gọi người dân hạn chế đi du lịch nước ngoài và mua vàng nhằm giảm áp lực lên đồng nội tệ. Ông từng đưa ra lời kêu gọi tương tự vào tháng 5, trong bối cảnh cuộc chiến với Iran làm gia tăng những rủi ro đối với nền kinh tế.

Bà Luchnikava-Schorsch cho rằng không thể loại trừ khả năng tỷ giá tiến tới 100 rupee/USD. Kịch bản này có thể xảy ra “nếu giá dầu tiếp tục tăng, dòng vốn đầu tư danh mục rút khỏi thị trường trở lại và thâm hụt tài khoản vãng lai nới rộng hơn dự kiến hiện nay”.

Theo dữ liệu của Tổng công ty Lưu ký Chứng khoán Quốc gia Ấn Độ (NSDL), các nhà đầu tư danh mục nước ngoài đã bán ròng lượng cổ phiếu Ấn Độ trị giá 32,5 tỷ USD trong năm nay, tính đến ngày 13/10.

Ông Harsimran Sahni, Phó Giám đốc kiêm Trưởng bộ phận ngân quỹ tại Anand Rathi Global Finance, dự báo đồng rupee sẽ tiếp tục chịu sức ép trong năm tài chính kết thúc vào tháng 3/2027.

“Các doanh nghiệp nên củng cố chiến lược phòng ngừa rủi ro tỷ giá và kiểm tra sức chịu đựng của các khoản mục có mức độ nhạy cảm với biến động ngoại tệ”, ông Sahni khuyến nghị. Theo ông, các biện pháp can thiệp của RBI có thể giúp giảm biến động tỷ giá, nhưng không thể bù đắp những mất cân đối từ bên ngoài “mãi mãi”.