Ngân hàng hé lộ cách chấm điểm thu nhập mới, mở thêm cửa vay mua nhà cho người trẻ

Mở rộng cửa vay vốn cho người trẻ nhưng không hạ chuẩn tín dụng

Chia sẻ tại Hội thảo "Khơi thông nguồn vốn cho thị trường bất động sản bền vững", sáng 22/7, bà Vũ Thị Thu Hà, Giám đốc Sản phẩm tín dụng, Khối Khách hàng cá nhân ABBank cho biết, một trong những rào cản lớn nhất của người mua nhà hiện nay là yêu cầu chứng minh thu nhập.

Theo bà Hà, để được cấp tín dụng, khách hàng vẫn phải đáp ứng điều kiện về năng lực tài chính thông qua các giấy tờ như hợp đồng lao động, sao kê lương hoặc hồ sơ kinh doanh, hóa đơn, sổ sách.

Tuy nhiên, thực tế thị trường lao động đã thay đổi đáng kể. Nhiều người làm nghề tự do, kinh doanh online hay kinh doanh trên nền tảng số có thu nhập ổn định nhưng lại không thể chứng minh đầy đủ bằng hồ sơ truyền thống.

Vì vậy, ABBank đang áp dụng phương pháp đánh giá linh hoạt hơn đối với nguồn thu của khách hàng.

"Ngân hàng khẳng định sẽ không nới lỏng điều kiện cho vay, khách hàng vẫn phải đủ năng lực tài chính. Tuy nhiên, chúng tôi sẽ linh hoạt hơn trong việc ghi nhận thu nhập để khách hàng không còn lo ngại phải có đầy đủ chứng từ mới được tiếp cận vốn", bà Hà nhấn mạnh.

Theo đại diện ABBank, thay vì chỉ dựa vào hồ sơ giấy tờ, ngân hàng có thể đánh giá năng lực tài chính thông qua lịch sử giao dịch, dòng tiền trên tài khoản, quá trình sử dụng các sản phẩm dịch vụ ngân hàng hay số dư tiền gửi của khách hàng.

Cách tiếp cận này giúp phản ánh sát hơn khả năng tạo thu nhập thực tế, đặc biệt với nhóm lao động trong nền kinh tế số.

Trả nợ ít những năm đầu, tăng dần theo thu nhập

Không chỉ thay đổi cách đánh giá thu nhập, ABBank còn đề xuất thiết kế khoản vay phù hợp hơn với đặc điểm tài chính của người trẻ.

Theo bà Hà, phần lớn khách hàng trẻ có mức thu nhập chưa cao khi mới đi làm nhưng khả năng tăng thu nhập trong tương lai khá lớn. Nếu áp dụng lịch trả nợ cố định ngay từ đầu sẽ tạo áp lực đáng kể lên dòng tiền.

Do đó, ngân hàng đang nghiên cứu cơ chế ân hạn hợp lý và xây dựng lịch trả nợ linh hoạt. Theo đó, khách hàng sẽ trả số tiền thấp hơn trong giai đoạn đầu, sau đó phần trả gốc sẽ tăng dần theo mức tăng thu nhập và khả năng tài chính thực tế.

Đại diện ABBank cho rằng mô hình này sẽ giúp người mua nhà giảm áp lực tài chính ở những năm đầu, đồng thời vẫn đảm bảo an toàn tín dụng cho ngân hàng.

Minh bạch công thức lãi suất để người vay chủ động

Một trong những băn khoăn lớn nhất của người mua nhà hiện nay là các khoản vay áp dụng lãi suất thả nổi sau thời gian ưu đãi.

Theo bà Hà, để khách hàng yên tâm hơn, ngân hàng cần minh bạch hoàn toàn cơ chế xác định lãi suất.

"Ngân hàng hoàn toàn có thể đưa ra một công thức rõ ràng để khách hàng chủ động kiểm tra, hình dung được khoản vay của mình và yên tâm tiếp cận vốn", bà nói.

Theo bà, khi người vay hiểu rõ cách tính lãi suất và có thể tự dự báo chi phí vay trong tương lai, tâm lý e ngại đối với các khoản vay mua nhà sẽ giảm đáng kể.

Vì sao lãi suất vay mua nhà chưa thể cố định 5-10 năm?

Ở góc độ dài hạn, đại diện ABBank cho rằng rào cản lớn nhất khiến các ngân hàng chưa thể duy trì lãi suất cố định trong thời gian dài nằm ở cơ cấu nguồn vốn.

Theo bà Hà, hiện nguồn vốn huy động của các ngân hàng chủ yếu là ngắn hạn trong khi nhu cầu vay mua nhà kéo dài hàng chục năm. Điều này buộc ngân hàng phải sử dụng một phần vốn huy động ngắn hạn để cho vay trung và dài hạn.

Đó cũng là lý do lãi suất rất khó được cố định trong 5 hoặc 10 năm như kỳ vọng của người dân. Hiện nay, ABBank đang cố gắng kéo dài thời gian cố định lãi suất lên khoảng 24-36 tháng. Tuy nhiên, để có thể nâng lên mức 5 năm, theo bà Hà, cần có sự hỗ trợ từ Chính phủ và Nhà nước nhằm tạo hành lang pháp lý giúp các ngân hàng huy động được nhiều nguồn vốn dài hạn hơn.

"Lãi suất cố định khoảng 5 năm là khoảng thời gian phù hợp để khách hàng tự tin đưa ra quyết định mua nhà và ngân hàng cũng có thể cân đối được rủi ro", bà nhận định.

Ngoài câu chuyện nguồn vốn, đại diện ABBank cho rằng, khi phát sinh nợ xấu, thời gian xử lý tài sản thế chấp hiện vẫn kéo dài, làm gia tăng chi phí và rủi ro cho ngân hàng. Khoản chi phí này cuối cùng được tính vào lãi suất cho vay.

"Chỉ khi giải quyết được đồng thời bài toán nguồn vốn dài hạn và rút ngắn thời gian xử lý tài sản bảo đảm thì mặt bằng lãi suất cho vay mới có điều kiện giảm bền vững", bà Vũ Thị Thu Hà nhấn mạnh.