Ngoại thương 7 tháng xuất hiện nghịch lý: Xuất khẩu tăng mạnh nhưng nhập siêu tới 20,5 tỷ USD

Sáng 3/8, Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội tháng 7 và 7 tháng năm 2026.

Bất chấp kim ngạch xuất khẩu tăng hơn 21% và vượt mốc 319 tỷ USD chỉ sau 7 tháng, cán cân thương mại của Việt Nam lại bất ngờ đảo chiều sang nhập siêu hơn 20,5 tỷ USD. Đây là diễn biến trái ngược hoàn toàn so với cùng kỳ năm ngoái, khi nền kinh tế còn xuất siêu hơn 10 tỷ USD.

Theo báo cáo, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa tháng 7 đạt 53,08 tỷ USD, tăng 4,5% so với tháng trước. Trong đó, khu vực kinh tế trong nước đạt 10,27 tỷ USD, tăng 2,7%; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI, kể cả dầu thô) đạt 42,81 tỷ USD, tăng 5%.

Lũy kế 7 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất khẩu đạt 319,53 tỷ USD, tăng 21,7% so với cùng kỳ năm trước.

Đáng chú ý, khu vực FDI tiếp tục đóng vai trò chủ lực với kim ngạch 255,89 tỷ USD, tăng 26,4%, chiếm tới 80,1% tổng kim ngạch xuất khẩu. Trong khi đó, khu vực kinh tế trong nước chỉ đạt 63,64 tỷ USD, tăng 5,8% và chiếm 19,9%.

Trong 7 tháng, cả nước có 31 mặt hàng xuất khẩu đạt kim ngạch trên 1 tỷ USD, chiếm 93% tổng kim ngạch xuất khẩu; riêng 7 mặt hàng vượt mốc 10 tỷ USD, đóng góp gần 70% tổng giá trị xuất khẩu.

Xét theo cơ cấu, nhóm hàng công nghiệp chế biến tiếp tục áp đảo với 287,91 tỷ USD, chiếm 90,1% tổng kim ngạch xuất khẩu. Nhóm nông, lâm sản đạt 22,79 tỷ USD (7,1%), thủy sản đạt 6,86 tỷ USD (2,2%), còn nhiên liệu và khoáng sản đạt 1,97 tỷ USD.

Nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu

Ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu tháng 7 đạt 56,67 tỷ USD, tăng 6,1% so với tháng trước.

Lũy kế 7 tháng, nhập khẩu đạt 340,05 tỷ USD, tăng tới 34,8% - cao hơn đáng kể so với tốc độ tăng của xuất khẩu.

Trong đó, khu vực kinh tế trong nước nhập khẩu 92,14 tỷ USD, tăng 24,1%; khu vực FDI nhập khẩu 247,91 tỷ USD, tăng tới 39,2%.

Việt Nam có 40 mặt hàng nhập khẩu đạt trên 1 tỷ USD, chiếm 93% tổng kim ngạch nhập khẩu; trong đó có 2 mặt hàng vượt 10 tỷ USD.

Đáng chú ý, nhóm hàng tư liệu sản xuất tiếp tục chiếm tỷ trọng áp đảo với 319,95 tỷ USD, tương đương 94,1% tổng kim ngạch nhập khẩu. Riêng máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng chiếm 56,9%; nhóm nguyên, nhiên, vật liệu chiếm 37,2%. Trong khi đó, hàng tiêu dùng chỉ chiếm 5,9%.

Đảo chiều từ xuất siêu sang nhập siêu hơn 20 tỷ USD

Dù xuất khẩu duy trì mức tăng hai chữ số, tốc độ nhập khẩu còn cao hơn khiến cán cân thương mại đảo chiều mạnh.

Theo số liệu sơ bộ, tháng 7 Việt Nam nhập siêu 3,59 tỷ USD.

Tính chung 7 tháng đầu năm, cán cân thương mại hàng hóa nhập siêu 20,52 tỷ USD, trong khi cùng kỳ năm 2025 vẫn xuất siêu 10,35 tỷ USD.

Nếu xét theo khu vực kinh tế, khu vực trong nước nhập siêu tới 28,5 tỷ USD, trong khi khu vực FDI vẫn duy trì xuất siêu 7,98 tỷ USD.

Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 104,7 tỷ USD trong 7 tháng đầu năm.

Việt Nam xuất siêu sang Hoa Kỳ 91,4 tỷ USD, tăng 22,6% so với cùng kỳ. Xuất siêu sang EU đạt 26,6 tỷ USD, tăng 19,9%; xuất siêu sang Nhật Bản đạt 1,5 tỷ USD, tăng 12,5%.

Ở chiều ngược lại, Trung Quốc vẫn là thị trường nhập khẩu lớn nhất với kim ngạch 138,6 tỷ USD. Việt Nam nhập siêu từ Trung Quốc tới 93 tỷ USD, tăng 39,7%; nhập siêu từ Hàn Quốc đạt 32,4 tỷ USD, tăng 86,9%; nhập siêu từ ASEAN đạt 12,2 tỷ USD, tăng 45,8%.

Tính chung 7 tháng năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt 659,58 tỷ USD, tăng 28,1% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, sự tăng tốc mạnh của nhập khẩu đã khiến bức tranh ngoại thương xuất hiện một nghịch lý đáng chú ý: xuất khẩu vẫn tăng trưởng cao, nhưng cán cân thương mại lại chuyển từ xuất siêu sang nhập siêu hơn 20 tỷ USD.