NHNN, HNX và Petrovietnam cùng phát tín hiệu quan trọng, điều gì đang chờ PVcomBank?

Ai đang nắm quyền chi phối PVcomBank?

Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam (PVcomBank) được hình thành từ việc hợp giữa Tổng Công ty Tài chính cổ phần Dầu khí Việt Nam (PVFC) và Ngân hàng TMCP Phương Tây (WesternBank) vào năm 2013. Khi đó, PVcomBank phải gánh trên vai trách nhiệm xử lý các khoản nợ lớn, lên tới hàng nghìn tỷ đồng của hai khách hàng cũ là Vinashin và Vinalines (hiện là VIMC, mã MVN).

Sau đó 3 năm (năm 2016), đề án tái cơ cấu PVcomBank giai đoạn 2016-2020 chính thức được Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước (NHNN) phê duyệt, mở ra chặng đường mới cho nhà băng này. Theo đó, PVcomBank tập trung vào 3 nhiệm vụ trọng tâm là tái cấu trúc danh mục tín dụng, danh mục đầu tư, đảm bảo phát triển ổn định và có kết cấu tài sản an toàn.

Một điểm đáng chú ý là NHNN sẽ tiếp nhận đại diện chủ sở hữu phần vốn của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam PVN) tại PVcomBank sau khi hoàn thành đề án tái cơ cấu. Như vậy, có thể hiểu là NHNN sẽ trở thành cổ đông lớn của PVcomBank thay cho Petrovietnam với điều kiện quá trình này diễn ra đúng kế hoạch.

Tuy nhiên cho đến nay, Petrovietnam vẫn là cổ đông lớn nhất của PvcomBank khi nắm 52% vốn điều lệ, Morgan Stanley sở hữu 6,66% vốn, số vốn còn lại (41,34%) được nắm giữ bởi các tổ chức, cá nhân khác.

Cơ cấu lại PVcomBank để các bên được tập trung nguồn lực

Việc Petrovietnam thoái vốn khỏi PVcomBank không phải chủ trương mới. Ngay từ giai đoạn tái cơ cấu 2010-2015, Tập đoàn đã xác định lộ trình rút khỏi lĩnh vực ngân hàng - ngành nghề không thuộc hoạt động kinh doanh cốt lõi.

Đến tháng 10/2023, Chính phủ tiếp tục cụ thể hóa chủ trương này khi phê duyệt Đề án cơ cấu lại Petrovietnam đến hết năm 2025, yêu cầu Tập đoàn xây dựng phương án giảm tỷ lệ sở hữu tại PVcomBank xuống còn 15% vốn điều lệ. Đồng thời, NHNN được giao hướng dẫn PVcomBank xây dựng phương án cơ cấu lại gắn với xử lý nợ xấu đến năm 2030 và giám sát quá trình thoái vốn.

Tiến trình này càng có cơ sở chính trị khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 79-NQ/TW đầu năm 2026, yêu cầu đẩy mạnh sắp xếp, cơ cấu lại vốn Nhà nước tại doanh nghiệp, tập trung nguồn lực vào các lĩnh vực cốt lõi.

Theo định hướng tái cơ cấu, Petrovietnam tiếp tục là doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ và tập trung phát triển thành tập đoàn công nghiệp năng lượng hàng đầu khu vực. Vì vậy, việc thoái vốn khỏi các lĩnh vực ngoài ngành, trong đó có ngân hàng, được xem là bước đi nhất quán nhằm tập trung nguồn lực cho các trụ cột chiến lược như năng lượng, khoa học công nghệ và chuyển dịch xanh.

Dẫn nguồn PVN, một trong những băn khoăn khi cổ đông lớn, đặc biệt là cổ đông Nhà nước, thoái vốn khỏi ngân hàng là tác động đến hoạt động và an toàn hệ thống. Tuy nhiên, lộ trình tại PVcomBank được thiết kế theo hướng giảm thiểu rủi ro.

Thứ nhất, đây là quá trình cơ cấu lại có kiểm soát, không phải bán cổ phần ồ ạt trên thị trường. NHNN trực tiếp giám sát việc giảm vốn của Petrovietnam, bảo đảm đồng bộ với phương án cơ cấu lại PVcomBank đến năm 2030 và lộ trình tái cơ cấu hệ thống ngân hàng.

Thứ hai, nền tảng tài chính và hoạt động kinh doanh của PVcomBank đã cải thiện trong những năm gần đây, tạo điều kiện để quá trình thay đổi cơ cấu cổ đông diễn ra ổn định.

Tính đến cuối năm 2025, tổng tài sản PVcomBank vượt 260.000 tỷ đồng, vượt nhiều nhà ngân hàng cổ phần đang niêm yết như ABBank, Bac A Bank, Vietbank, NCB, VietABank BVBank, Kienlongbank, PGBank, Saigonbank.

Thứ ba, Petrovietnam không thoái vốn ngay lập tức mà giảm tỷ lệ sở hữu theo lộ trình xuống 15% vốn điều lệ. Các quan hệ hợp tác về tiền gửi, ủy thác và dịch vụ giữa hai bên vẫn được duy trì trên cơ sở thương mại, tách bạch với quan hệ sở hữu. Điều này giúp PVcomBank đa dạng hóa cơ cấu cổ đông, nâng cao tính minh bạch và quản trị theo thông lệ của một ngân hàng thương mại cổ phần.

Động thái thoái vốn của PVN không diễn ra trùng hợp

Mới nhất, PVcomBank vừa được NHNN chấp thuận phương án tăng vốn điều lệ thêm tối đa 3.000 tỷ đồng.

Theo quyết định được ban hành trên cơ sở đề nghị của PVcomBank và phương án đã được ĐHCĐ thường niên 2026 thông qua, ngân hàng sẽ tăng vốn thông qua phát hành cổ phiếu riêng lẻ cho nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp.

NHNN yêu cầu PVcomBank chỉ được triển khai phương án sau khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật, đồng thời bảo đảm tuân thủ các quy định về giới hạn sở hữu cổ phần theo Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024 và các văn bản hướng dẫn liên quan.

Ở diễn biến khác, Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) vừa chấp thuận đăng ký giao dịch toàn bộ 900 triệu cổ phiếu của PVcomBank trên hệ thống UPCoM với mã chứng khoán PCB, tương ứng vốn điều lệ 9.000 tỷ đồng.

Theo quy định, PVcomBank phải đưa cổ phiếu PCB vào giao dịch trên UPCoM trong vòng 30 ngày kể từ ngày nhận quyết định chấp thuận. Nếu hoàn tất đúng kế hoạch, PCB sẽ trở thành cổ phiếu ngân hàng thứ 28 giao dịch trên thị trường chứng khoán tập trung.

Những thông tin này diễn ra trùng với những động thái mới nhất từ PVN liên quan đến triển khai phương án thoái vốn tại PVcomBank vốn đã kéo dài suốt nhiều năm.

Việc Petrovietnam giảm sở hữu diễn ra đúng thời điểm PVcomBank được chấp thuận tăng vốn và chuẩn bị đưa cổ phiếu lên UPCoM, cho thấy ngân hàng đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc cổ đông theo hướng minh bạch hơn và mở rộng dư địa thu hút nhà đầu tư mới.