8 cổ phiếu ‘bom tấn’ lên HoSE sau IPO: Tất cả đều thua VN-Index
Làn sóng IPO trở lại mạnh mẽ giúp thị trường chứng khoán có thêm nguồn hàng mới, nhưng diễn biến sau niêm yết cho thấy mua cổ phiếu từ đợt chào bán đầu tiên không đồng nghĩa nhà đầu tư chắc chắn có lãi.
Sau thời gian dài trầm lắng, thị trường IPO bắt đầu sôi động trở lại từ năm 2025. Vinpearl (VPL) trở lại HoSE vào tháng 5, sau đó thị trường đón thêm nhiều thương vụ quy mô lớn, nổi bật là ba công ty chứng khoán Techcombank Securities (TCX), VPBankS (VPX) và VPS (VCK).
Tuy nhiên, diễn biến giá sau đó không hoàn toàn tích cực.
“IPO không phải là tấm vé chắc chắn có lợi nhuận”, ông Huỳnh Anh Huy, Giám đốc phân tích ngành, Công ty Chứng khoán Kafi, nhận định.
Theo ông Huy, quan niệm “cứ mua IPO là có lãi” từng phổ biến trong những giai đoạn thị trường thuận lợi. Khoảng 20 năm trước, nhiều thương vụ IPO mang lại mức sinh lời tốt. Giai đoạn 2016-2017, làn sóng cổ phần hóa, thoái vốn Nhà nước và đưa doanh nghiệp lên sàn cũng tạo ra nhiều cơ hội cho nhà đầu tư.
Song, bức tranh gần đây đã thay đổi. Thống kê đến cuối tháng 9/2026 cho thấy trong 8 thương vụ IPO lớn trên HoSE kể từ nửa cuối năm 2025, có 6 cổ phiếu giao dịch dưới giá chào bán. Hiệu suất bình quân của nhóm này âm trên 15%, trái ngược mức tăng khoảng 2,7% của VN-Index cùng giai đoạn.
LPS và HPA giảm mạnh nhất, lần lượt thấp hơn 33,7% và 33,5% so với giá IPO. VCK mất 25,1%, VPX giảm 24,9%, KAI giảm 21% còn TCX thấp hơn 9,2%. Hai trường hợp còn giữ được mức tăng nhẹ khi đó là GEL và DMX, nhưng đến đầu tháng 11 cũng đã lùi xuống dưới giá IPO.
Diễn biến này tiếp tục xuất hiện ở một số cổ phiếu mới gia nhập HoSE.
DVV của DatVietVAC Group Holdings, doanh nghiệp đứng sau các chương trình giải trí như "Anh trai Say Hi", giảm mạnh ngay trong hai phiên đầu giao dịch. Ngày 2/11, cổ phiếu mất hơn 5%, đóng cửa ở 51.900 đồng, có thời điểm xuống 45.000 đồng.
Sang phiên 3/11, DVV giảm sàn còn 48.300 đồng với chỉ 30.800 cổ phiếu được khớp lệnh. Sau hai phiên trên HoSE, vốn hóa DatVietVAC giảm khoảng 724 tỷ đồng, tương đương 11%, so với mức định giá hơn 6.100 tỷ đồng khi lên sàn.
Diễn biến của nhóm cổ phiếu mới cho thấy thành công của một thương vụ IPO và hiệu suất đầu tư sau niêm yết là hai câu chuyện khác nhau.
Cần lăng kính rộng hơn phía sau câu hỏi "có mua IPO hay không?"
Theo ông Huy, một thương vụ thường nhận được nhiều sự chú ý trước ngày giao dịch đầu tiên, nhưng giai đoạn sau niêm yết mới cần được theo dõi kỹ. Ba rủi ro đáng chú ý là định giá cao, thanh khoản suy giảm và khả năng pha loãng nếu doanh nghiệp tiếp tục phát hành cổ phiếu.
Nếu giá IPO đã phản ánh phần lớn kỳ vọng tăng trưởng, dư địa tăng giá sau niêm yết có thể không còn nhiều. Thanh khoản cũng có thể giảm sau khi hiệu ứng lên sàn qua đi, khiến nhà đầu tư gặp khó hơn khi muốn thoát khỏi vị thế lớn.
Vì vậy, thay vì chỉ nhìn vào câu chuyện tăng trưởng, nhà đầu tư cần so sánh định giá với các doanh nghiệp cùng ngành, xem xét mục đích sử dụng vốn huy động, tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng và kế hoạch tăng vốn sau IPO. Về dài hạn, giá cổ phiếu vẫn phụ thuộc vào chất lượng doanh nghiệp, khả năng tạo lợi nhuận, dòng tiền và mức định giá thị trường chấp nhận.
Dù hiệu suất của nhiều cổ phiếu mới chưa tích cực, nguồn cung IPO được dự báo tiếp tục tăng.
Sau DVV, thị trường dự kiến đón thêm cổ phiếu của Amy Group và CTCP Đầu tư Quốc tế Hoàng Anh Gia Lai (HGI), thành viên hệ sinh thái Hoàng Anh Gia Lai. HGI chào bán 18,8 triệu cổ phiếu với giá 60.600 đồng một đơn vị, tương ứng quy mô tối đa khoảng 1.139 tỷ đồng.
Một yếu tố hỗ trợ là hành lang pháp lý được rút gọn. Nghị định 245/2025/NĐ-CP cho phép doanh nghiệp đăng ký niêm yết đồng thời với quá trình chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng, giúp thu hẹp khoảng thời gian từ IPO đến khi cổ phiếu được giao dịch. Việc Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi, có hiệu lực từ ngày 21/9/2026, cũng được kỳ vọng thúc đẩy doanh nghiệp niêm yết và tiếp cận dòng vốn quốc tế.
Theo ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng Đầu tư, Chứng khoán An Bình (ABS), làn sóng IPO đã sôi động trở lại từ cuối năm 2025. ABS dự báo thị trường Việt Nam có thể đón ít nhất 50 tỷ USD giá trị doanh nghiệp IPO trong giai đoạn 2026-2028.
Hoạt động IPO doanh nghiệp Nhà nước cũng được kỳ vọng sôi động trở lại, thu hút dòng vốn trong và ngoài nước.
Nguồn hàng mới vì thế có thể tiếp tục gia tăng trong những năm tới. Tuy nhiên, diễn biến của loạt cổ phiếu vừa lên sàn cho thấy với nhà đầu tư, câu hỏi không chỉ là có tham gia IPO hay không, mà còn là mua doanh nghiệp nào và ở mức định giá nào.
