Phố Wall chao đảo hậu bầu cử Mỹ, công ty đứng sau chatbot Claude đối mặt nguy cơ mất 500 tỷ USD định giá ngay trước thềm IPO kỷ lục

Theo The Wall Street Journal (WSJ) ngày 6/11, các nhà đầu tư lớn đang ngày càng hoài nghi khả năng Anthropic thực hiện thành công thương vụ IPO với mức định giá dự kiến 1.500 tỷ USD, sau khi thị trường chứng khoán Mỹ trải qua một trong những đợt bán tháo cổ phiếu liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) nghiêm trọng nhất trong thời gian gần đây.

Anthropic, công ty phát triển chatbot Claude và là một trong những đối thủ lớn nhất của OpenAI, đang nhắm tới kế hoạch IPO vào tuần trước lễ Tạ ơn của Mỹ, tức khoảng giữa tháng 11. Công ty từng được kỳ vọng huy động tới 100 tỷ USD, qua đó trở thành một trong những thương vụ IPO lớn nhất lịch sử.

Tuy nhiên, đợt bán tháo cổ phiếu công nghệ mới đây đã khiến triển vọng của thương vụ trở nên khó đoán.

3 nhà đầu tư lớn dự định tham gia IPO của Anthropic cho biết mức định giá ban đầu có thể cần được điều chỉnh giảm để thu hút người mua. Một người nhận định giá trị doanh nghiệp có thể chỉ còn khoảng 1.000 tỷ USD.

Như vậy, nếu kịch bản này xảy ra, giá trị doanh nghiệp có thể bị điều chỉnh giảm khoảng 33% ngay trước thời điểm lên sàn.

Sự thay đổi tâm lý diễn ra khá đột ngột. Trong nhiều tháng trước đó, IPO của Anthropic được các tổ chức đầu tư đặc biệt quan tâm, thậm chí một số nhà đầu tư coi cổ phiếu của công ty là tài sản cần có trong danh mục. Tuy nhiên, làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ gần đây đã khiến nhiều quỹ đầu tư thận trọng hơn với những doanh nghiệp AI được định giá ở mức hàng nghìn tỷ USD.

Thương vụ IPO 100 tỷ USD đứng trước nguy cơ phải điều chỉnh

Ngoài khả năng giảm định giá, một phương án khác đang được các nhà đầu tư cân nhắc là Anthropic giảm quy mô huy động vốn từ 100 tỷ USD xuống còn khoảng 80 tỷ USD. Thậm chí, có ý kiến cho rằng công ty nên lùi thời điểm niêm yết để chờ điều kiện thị trường thuận lợi hơn.

Nhà đầu tư này cũng bày tỏ mong muốn Anthropic có hơn 200 tỷ USD nguồn lực tài chính trên bảng cân đối kế toán sau khi hoàn tất IPO.

Theo hồ sơ công bố với Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC), tính đến ngày 30/9, Anthropic có tổng nguồn thanh khoản khoảng 146,6 tỷ USD, bao gồm tiền mặt, các khoản đầu tư ngắn hạn và hạn mức tín dụng khả dụng.

Tuy nhiên, một số nhà đầu tư vẫn muốn chờ kết quả kinh doanh tháng 10 trước khi đưa ra kết luận về việc giảm định giá.

Theo một nguồn thạo tin, doanh thu thường niên quy đổi của Anthropic đã vượt 80 tỷ USD vào cuối tháng 10, tiếp tục tăng so với tháng trước. Đây là chỉ số ước tính quy mô doanh thu hằng năm dựa trên tốc độ kinh doanh tại thời điểm đo lường, không phải doanh thu thực tế đã ghi nhận trong cả năm.

Tuy nhiên, kết quả kinh doanh tích cực có thể vẫn chưa đủ để xóa bỏ những lo ngại về khả năng sinh lời và nhu cầu vốn khổng lồ của ngành AI.

Một nhà đầu tư khác đặt câu hỏi liệu Anthropic có nên lùi thời điểm niêm yết để chờ điều kiện thị trường thuận lợi hơn. Theo người này, ngay cả khi giá cổ phiếu công nghệ phục hồi, việc thuyết phục các quỹ đầu tư vừa chịu tổn thất lớn tiếp tục rót hàng chục tỷ USD vào lĩnh vực AI trong thời gian ngắn vẫn sẽ là thách thức không nhỏ.

Các lãnh đạo Anthropic và đơn vị tư vấn dự kiến họp trong những ngày tới để thảo luận về kế hoạch IPO. Theo WSJ, công ty chưa đưa ra cam kết cuối cùng về mức định giá, quy mô huy động vốn hay thời điểm niêm yết nhằm duy trì sự linh hoạt trước biến động thị trường.

Thị trường công nghệ Mỹ vừa mất 2.500 tỷ USD vốn hóa

Những lo ngại về thương vụ IPO Anthropic xuất hiện giữa lúc thị trường chứng khoán Mỹ trải qua cú sốc lớn liên quan đến triển vọng đầu tư AI.

Trong phiên giao dịch ngày 5/11, chỉ số Nasdaq Composite giảm 5,5%, ghi nhận một trong những phiên giảm mạnh nhất kể từ đợt biến động do chính sách thuế quan của Mỹ vào tháng 4/2025.

Đáng chú ý, chỉ số Nasdaq 100, tập hợp những doanh nghiệp phi tài chính lớn nhất niêm yết trên sàn Nasdaq, giảm 6,4%, khiến khoảng 2.500 tỷ USD vốn hóa thị trường bị xóa sổ chỉ trong một phiên.

Đợt giảm sâu diễn ra chỉ 2 ngày sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ, khi đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện.

Kết quả bầu cử làm gia tăng lo ngại về khả năng các dự án trung tâm dữ liệu AI phải đối mặt với những biện pháp giám sát và hạn chế phát triển mới.

Cùng thời điểm, một số địa phương tại Mỹ cũng đã thông qua các biện pháp tạm dừng hoặc siết chặt việc xây dựng trung tâm dữ liệu, trong bối cảnh những dự án này tiêu thụ lượng lớn điện và nước.

Điều đó khiến nhà đầu tư đặt câu hỏi về triển vọng tăng trưởng của toàn bộ chuỗi cung ứng AI, từ các nhà sản xuất chip, doanh nghiệp vận hành trung tâm dữ liệu cho đến những công ty phát triển mô hình AI.

Tuy nhiên, áp lực bán tháo không chỉ xuất phát từ yếu tố chính trị.

Trong nhiều tháng, dòng vốn khổng lồ đổ vào lĩnh vực này đã đẩy định giá nhiều công ty công nghệ lên mức cao kỷ lục.

Trước cuộc bầu cử, thị trường đã xuất hiện những nghi ngại về quy mô chi tiêu khổng lồ cho AI, đặc biệt khi các tập đoàn công nghệ liên tục công bố kế hoạch đầu tư hàng trăm tỷ USD vào hạ tầng tính toán.

Nhà đầu tư ngày càng chú ý đến câu hỏi những khoản đầu tư này sẽ tạo ra lợi nhuận thực tế nhanh đến đâu, trong khi chi phí vốn và nghĩa vụ tài chính tiếp tục tăng.

Tác động cũng không chỉ giới hạn ở Anthropic.

Công ty đang có mối quan hệ kinh doanh và đầu tư chặt chẽ với nhiều tập đoàn công nghệ hàng đầu như Google, Amazon và Nvidia. Quy mô các khoản đầu tư và hợp tác trong hệ sinh thái này khiến bất kỳ thay đổi lớn nào đối với kế hoạch IPO của Anthropic cũng có thể ảnh hưởng đến kỳ vọng của nhà đầu tư đối với những doanh nghiệp liên quan.

Trước đợt bán tháo mới nhất, Anthropic từng được kỳ vọng vượt kỷ lục IPO do SpaceX thiết lập hồi tháng 6, qua đó thực hiện thương vụ chào bán cổ phiếu lớn nhất từ trước đến nay.

Không chỉ Anthropic, OpenAI cũng gặp khó trong huy động vốn

Những khó khăn của Anthropic phản ánh sự thay đổi tâm lý rộng hơn đối với các công ty AI hàng đầu thế giới. Ngay cả OpenAI, đối thủ phát triển ChatGPT, cũng đang đối mặt với thách thức trong việc thu hút dòng vốn mới.

Theo WSJ, OpenAI, đối thủ trực tiếp của Anthropic, mới huy động được 11 tỷ USD trong vòng gọi vốn gần nhất, thấp hơn nhiều so với mục tiêu ban đầu là 30 tỷ USD. Mức định giá được ghi nhận trong đợt huy động vốn này là khoảng 1.250 tỷ USD, cũng thấp hơn kỳ vọng ban đầu của công ty.

Diễn biến trên cho thấy các nhà đầu tư bắt đầu thận trọng hơn với những mức định giá rất cao trong ngành AI, bất chấp tốc độ mở rộng doanh thu và nhu cầu sử dụng công nghệ vẫn tăng.

Đối với Anthropic, thách thức hiện nay không chỉ là huy động đủ vốn để tiếp tục phát triển các mô hình AI và đầu tư hạ tầng, mà còn là thuyết phục thị trường rằng tốc độ tăng trưởng trong tương lai có thể tương xứng với mức định giá hàng nghìn tỷ USD.

Với quy mô lên tới 100 tỷ USD, thương vụ IPO này có ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi một doanh nghiệp. Kết quả của nó có thể trở thành thước đo quan trọng cho mức độ sẵn sàng của thị trường trong việc tiếp tục rót những khoản vốn khổng lồ vào cuộc đua AI, sau giai đoạn tăng trưởng nóng và đợt điều chỉnh mạnh trên Phố Wall.