Sắp có khu tưởng niệm liệt sĩ hy sinh tại Thành cổ Quảng Trị khi mới 20 tuổi, là tác giả của cuốn nhật ký nổi tiếng được in thành sách
Khu tưởng niệm có tên "Mãi mãi tuổi hai mươi", là nơi hy sinh và là nơi an táng ban đầu của liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc cùng 3 đồng đội.
Sáng 12/9, tại thôn Nam Long, xã Ái Tử, Quảng Trị, Khu tưởng niệm liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc và đồng đội - “Mãi mãi tuổi hai mươi” chính thức được khởi công. Công trình do Tỉnh đoàn Quảng Trị phối hợp với Đoàn Thanh niên Chính phủ, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam và các đơn vị liên quan thực hiện, như một địa chỉ để tưởng nhớ những người đã gửi lại tuổi thanh xuân nơi chiến trường.
Khu tưởng niệm có diện tích khoảng 300m², tổng kinh phí 2,8 tỷ đồng do Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam vận động từ nguồn xã hội hóa. Công trình được xây dựng ngay tại khu vực miếu thờ - nơi ghi dấu sự hy sinh và là nơi an táng ban đầu của liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc cùng 3 đồng đội.
Giữa “mảnh đất thép” từng chứng kiến những năm tháng chiến tranh khốc liệt, công trình không chỉ là nơi tưởng niệm mà còn góp phần lưu giữ ký ức về một thế hệ đã ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ. Khu tưởng niệm có tên gọi “Mãi mãi tuổi hai mươi” mang theo sự tri ân đối với những người đã dành trọn tuổi xuân cho đất nước.
Liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc sinh năm 1952 tại làng Bưởi (Hà Nội), là con thứ 10 trong gia đình có 14 anh em. Dù gia đình đông con, hoàn cảnh khó khăn, ông luôn chăm chỉ học tập và nhiều năm đạt danh hiệu học sinh giỏi toàn diện.
Năm lớp 7, ông đoạt giải Nhì kỳ thi học sinh giỏi Ngữ văn thành phố Hà Nội. Khi học lớp 10, ông tiếp tục giành giải Nhất học sinh giỏi Văn toàn miền Bắc, qua đó được tuyển chọn đi đào tạo tại Liên Xô. Tuy nhiên, trong bối cảnh chiến tranh ác liệt, ông được giữ lại để chuẩn bị thực hiện nghĩa vụ quân sự.
Trong thời gian chờ nhập ngũ, Nguyễn Văn Thạc thi đỗ Khoa Toán - Cơ, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Tuy nhiên, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt, ông cùng nhiều sinh viên gác bút nghiên, lên đường nhập ngũ.
Ngày 6/9/1971, ông nhập ngũ. Cùng đợt với ông có khoảng 300 sinh viên Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội.
Không chỉ mang theo ba lô, khẩu súng, Nguyễn Văn Thạc còn mang một cuốn sổ nhỏ để ghi lại những suy nghĩ trong những ngày quân ngũ. Chưa đầy một tháng sau khi nhập ngũ, ông bắt đầu viết nhật ký, tranh thủ từng giờ nghỉ, buổi tối sau huấn luyện hay những phút dừng chân trên đường hành quân. Đến cuối tháng 5/1972, sau gần 7 tháng, cuốn nhật ký đã dày gần 240 trang.
Ngày 30/7/1972, đồng chí Nguyễn Văn Thạc hy sinh khi đang làm nhiệm vụ thông tin liên lạc tại chiến trường Quảng Trị, khi chưa tròn 20 tuổi.
Tháng 5/1973, khi gia đình chưa nhận được giấy báo tử, đồng đội Đặng Trực Ngôn gửi thư báo tin và cho biết nơi an táng ban đầu của ông tại thôn Đầu Kênh, xã Triệu Long, huyện Triệu Phong, Quảng Trị.
Đến năm 1977, gia đình đưa được hài cốt ông về quê. Hiện phần mộ liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc được an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ Từ Liêm, Hà Nội.
Năm 2001, một miếu thờ được dựng tại Quảng Trị, nơi ông hy sinh, trở thành địa chỉ tưởng niệm người lính tuổi hai mươi.
Những trang nhật ký của Nguyễn Văn Thạc sau đó được nhà văn Đặng Vương Hưng sưu tầm, biên soạn và giới thiệu trong cuốn Mãi mãi tuổi hai mươi, ghi lại quãng thời gian từ tháng 10/1971 đến tháng 5/1972, khi ông huấn luyện và hành quân vào chiến trường.
Ra mắt năm 2005, tác phẩm nhanh chóng tạo tiếng vang và được trao Giải Đặc biệt tại Giải thưởng Sách Việt Nam lần thứ nhất. Đại tướng Võ Nguyên Giáp từng đánh giá cao giá trị tư tưởng, giáo dục của cuốn sách và khuyên giới trẻ nên tìm đọc.
