Thu hồi đất vùng ven sông, xây tuyến đường hầm 2 tầng với 6 làn xe dài 5,75km chạy xuyên qua lòng sông, rút ngắn thời gian di chuyển từ 40 phút xuống còn 5 phút
Công trình được truyền thông Trung Quốc giới thiệu là đường hầm khiên dưới nước có đường kính đào lớn nhất thế giới.
Ngày 25/8/2026, hầm đường bộ Hoàng Hà trên tuyến Huanggang tại TP. Tế Nam, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc chính thức thông xe. Công trình dài khoảng 5,75km, được bố trí 6 làn xe phân làm 2 tầng trong 1 ống hầm, trong đó đoạn khiên dài khoảng 3,3km được đào dưới sông Hoàng Hà.
Dự án do Tập đoàn Xây dựng đô thị Tế Nam đầu tư, Tập đoàn Cục 14 Đường sắt Trung Quốc và Tập đoàn Xây dựng đô thị Tế Nam thi công. Công trình được truyền thông Trung Quốc giới thiệu là đường hầm khiên dưới nước có đường kính đào lớn nhất thế giới.
Tuyến hầm bắt đầu từ đường Lanxiang Middle ở phía Nam, đi qua dưới đường vành đai Bắc 2, đường cao tốc vành đai Bắc, đê phía Nam, sông Hoàng Hà, đê phía Bắc và khu vực hồ chứa Queshan trước khi nổi lên ở phía Bắc. Tại đây, tuyến kết nối với nút giao G309 đang được xây dựng.
Để triển khai dự án, công tác thu hồi đất được thực hiện từ năm 2022. Tại khu vực thôn Wangjiazhen thuộc phường Daqiao, gần tuyến G309, một số diện tích nằm trong phạm vi quy hoạch thu hồi đất phục vụ hạ tầng giao thông phía Bắc dự án đã được đưa vào kế hoạch. Đến năm 2023, việc thu hồi đất tiếp tục được thực hiện tại các cộng đồng Zhangzhuang và Yangjuan thuộc quận Tianqiao.
Hầm được thiết kế theo phương án 1 ống, 2 tầng, với tốc độ thiết kế 60km/h. Tầng trên dành cho phương tiện di chuyển từ Nam lên Bắc, tầng dưới phục vụ chiều ngược lại. Mỗi tầng có 3 làn xe, tổng cộng 6 làn. Chiều cao thông xe 4,2m, đủ cho xe buýt, xe chữa cháy cũng như các phương tiện phục vụ quản lý, bảo trì và cứu hộ.
Phương án 1 ống, 2 tầng cho phép bố trí 2 chiều giao thông trong cùng 1 công trình ngầm, thay vì xây dựng 2 ống hầm riêng biệt. Theo thông tin dự án, thiết kế này giúp giảm khoảng 15% vốn đầu tư và nhu cầu sử dụng đất so với phương án 2 ống.
Thách thức lớn nhất của công trình nằm ở đoạn khiên xuyên dưới sông Hoàng Hà. Khu vực sông Hoàng Hà qua Tế Nam có địa hình đặc trưng là “sông treo” với lòng sông cao hơn khu vực đô thị phía Nam khoảng 5m. Đoạn hầm có lớp đất phủ sâu nhất 49,2m, áp lực nước và đất lớn nhất lên tới 6,3 bar, trong khi độ cứng tối đa của tầng đất đá đạt 41MPa.
Để đào đoạn hầm này, đơn vị thi công sử dụng máy khiên Shanhe có đường kính đào 17,5m. Máy được trang bị đầu cắt composite chịu áp lực với tỷ lệ mở lớn, hệ thống dẫn động chính có thể co giãn và camera có thể điều chỉnh trong buồng đào. Hệ thống thiết bị thông minh được ví như “5 giác quan và 1 bộ não”, giúp thu thập dữ liệu, cảnh báo và hỗ trợ đưa ra quyết định trong quá trình đào hầm.
Trong quá trình thi công, máy khiên phải xử lý các lớp địa chất chứa nhiều kết hạch canxi và tầng đất có độ dính cao. Các giải pháp được áp dụng gồm dao cắt kim cương, máy nghiền đá và thiết bị phá đá thủy lực 2 đường ống. Nhờ đó, toàn bộ đoạn 3,3km được đào liên tục dưới sông Hoàng Hà mà không phải thay dao cắt.
Một vấn đề khác là kiểm soát độ ổn định của các đốt hầm có kích thước lớn. Đơn vị thi công áp dụng công nghệ bơm vữa đồng bộ 2 chất lỏng thế hệ thứ 4 cùng hệ thống thiết bị giám sát để hạn chế hiện tượng các đốt hầm nổi lên trong quá trình thi công.
Tốc độ đào cao nhất đạt 18m/ngày và 426m/tháng, được giới thiệu là kỷ lục thế giới trong thi công khiên đường kính 17m. Quá trình xây dựng cũng giải quyết 28 vấn đề kỹ thuật liên quan đến ổn định mặt đào, kiểm soát lún khi đi qua khu vực đê sông treo, kiểm soát độ nổi của các đốt hầm và xử lý bùn đất.
Do phía Bắc công trình nằm gần nguồn nước cấp loại I của Tế Nam, công tác xử lý bùn đất được kiểm soát chặt chẽ. Quy trình gồm keo tụ, cô đặc và ép lọc, nước sau xử lý được tái sử dụng, trong khi độ ẩm của bánh lọc được kiểm soát dưới 30%. Theo thông tin dự án, hiệu suất xử lý bùn hằng ngày tăng 50%, hướng tới không gây ô nhiễm và không xả thải ra bên ngoài.
Hầm Hoàng Hà trên tuyến Huanggang được đưa vào khai thác trong bối cảnh Tế Nam tiếp tục hoàn thiện mạng lưới giao thông qua sông. Trước khi công trình hoàn thành, việc di chuyển qua khu vực này có thể mất khoảng 30-40 phút tùy tình hình giao thông. Sau khi hầm đưa vào sử dụng, thời gian qua sông được rút xuống khoảng 5 phút.
Công trình là 1 phần trong kế hoạch xây dựng 4 cầu và 4 hầm vượt sông Hoàng Hà của Tế Nam. Đến nay, 4 cầu và 3 hầm đã hoàn thành, tại hầm Hoàng Hà trên tuyến Aerospace Avenue, cả 2 ống của giai đoạn I cũng đã hoàn tất đào xuyên. Các dự án còn lại được triển khai nhằm tiếp tục hoàn thiện mạng lưới kết nối 2 bờ Hoàng Hà và hỗ trợ mở rộng không gian đô thị của Tế Nam.
