Thủ tướng ra chỉ đạo nóng về phân khúc nhà ở cho thuê

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành kế hoạch triển khai thực hiện các kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về phát triển nhà ở xã hội và định hướng phát triển nhà ở trong thời gian tới. Theo đó, các bộ, ngành và địa phương được yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi tư duy phát triển nhà ở, trong đó đặc biệt nhấn mạnh vai trò của nhà ở cho thuê như một phân khúc chiến lược dài hạn.

Kế hoạch được ban hành theo Quyết định số 1115/QĐ-TTg do Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc ký, nhằm cụ thể hóa Thông báo số 64-TB/VPTW của Văn phòng Trung ương Đảng về kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc với một số cơ quan về tình hình triển khai Chỉ thị số 34-CT/TW của Ban Bí thư về nhà ở xã hội.

Một trong những yêu cầu then chốt là tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu, nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ trong tư duy phát triển nhà ở.

Đồng thời, Chính phủ yêu cầu sơ kết việc thực hiện Chỉ thị 34-CT/TW, đề xuất ban hành các văn bản phù hợp của Ban Bí thư hoặc Bộ Chính trị, làm cơ sở hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan, trong đó có việc sửa đổi, bổ sung Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản.

Cùng với đó, các bộ, ngành được giao nhiệm vụ chủ động đề xuất cơ chế, chính sách mới để cụ thể hóa các chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, dự kiến trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XVI vào tháng 10/2026. Chính phủ cũng yêu cầu nghiên cứu xây dựng mô hình phát triển nhà ở mới phù hợp với Hiến pháp, đường lối của Đảng và nhu cầu thực tiễn của người dân, đồng thời xác định rõ quy chuẩn, tiêu chuẩn cho từng nhóm nhà ở.

Một nội dung quan trọng khác là xây dựng hệ thống chính sách về đất đai, tín dụng, tài chính và thuế nhằm thúc đẩy nhanh thị trường nhà ở cho thuê với giá hợp lý, đồng thời khuyến khích khu vực tư nhân tham gia đầu tư. Cùng với đó, Bộ Xây dựng đang nghiên cứu các cơ chế ưu đãi về đất đai và tài chính để phát triển phân khúc này.

Chính phủ yêu cầu đơn giản hóa mạnh mẽ thủ tục phát triển nhà ở theo cơ chế “một cửa, một đầu mối, một quy trình chuẩn”, rút ngắn thời gian giải quyết các thủ tục về đầu tư, quy hoạch, giao đất, cấp phép xây dựng và tiếp cận tín dụng ưu đãi, đồng thời xác định rõ trách nhiệm và thời hạn thực hiện của từng cơ quan.

Song song với cải cách thủ tục, hệ thống cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản sẽ được đưa vào vận hành, tăng cường ứng dụng công nghệ số trong quản lý và điều hành. Chính phủ cũng yêu cầu kiểm soát chặt chẽ các đối tượng được hưởng chính sách ưu tiên về nhà ở, bảo đảm công khai, minh bạch, ngăn chặn tình trạng trục lợi và đầu cơ.

Đáng chú ý, một nhiệm vụ trọng tâm được nhấn mạnh là rà soát quỹ đất và hoàn thiện quy hoạch nhà ở gắn với hệ thống hạ tầng kỹ thuật, dịch vụ xã hội thiết yếu như giáo dục, y tế, văn hóa. Việc này tập trung trước hết tại các khu đô thị, khu kinh tế, khu công nghiệp, khu công nghệ cao và các khu vực đô thị hóa nhanh. Các địa phương được yêu cầu chủ động giải phóng mặt bằng, chuẩn bị quỹ đất sạch để phát triển nhà ở cho thuê.

Thực tế cho thấy nhu cầu thuê nhà của công nhân tại các khu công nghiệp đang rất lớn, trong khi nguồn cung nhà ở dài hạn với giá phù hợp vẫn còn hạn chế tại nhiều địa phương như Hải Phòng, Bắc Ninh, Hưng Yên. Tại Hải Phòng, nơi có hơn 370.000 lao động khu công nghiệp, nhu cầu nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê trong 4 năm tới lên tới khoảng 33.000 căn. Mặc dù địa phương đã vượt chỉ tiêu nhà ở xã hội giai đoạn 2021–2025 với 16.679 căn, nhưng mới chỉ dự kiến mua 4.256 căn để cho thuê, đáp ứng hơn 12% nhu cầu.

Trong tổng thể định hướng, Chính phủ khẳng định quyền có nơi ở hợp pháp là quyền cơ bản của công dân, việc tiếp cận nhà ở an toàn, phù hợp khả năng chi trả là thước đo tiến bộ xã hội. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, không bao cấp về nhà ở nhưng cũng không để thị trường tự điều tiết hoàn toàn, mà thông qua thể chế, chính sách và quy hoạch để điều tiết thị trường phát triển lành mạnh, minh bạch.

Nhà ở trong giai đoạn tới sẽ phát triển theo cơ chế thị trường có định hướng, với trọng tâm là huy động đa dạng nguồn lực, không chỉ từ ngân sách nhà nước mà còn từ khu vực tư nhân, các quỹ đầu tư và tổ chức tín dụng. Đồng thời, Nhà nước đóng vai trò dẫn dắt, tạo môi trường thuận lợi để doanh nghiệp tham gia đầu tư, vận hành với lợi nhuận hợp lý, bảo đảm người dân tiếp cận được chỗ ở ổn định và phù hợp.

Theo định hướng này, phát triển nhà ở cần gắn với quy hoạch đô thị, giao thông, thị trường lao động và quản lý dân cư, bảo đảm tính liên ngành, liên vùng và liên cấp. Nhà ở cho thuê được xác định là phân khúc chiến lược, phục vụ đông đảo đối tượng như công nhân, người lao động, sinh viên, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.