Trường đại học Thái Lan vấp phải sự phản đối quyết liệt khi chọn sử dụng ô tô điện Việt Nam thay vì hàng nội địa

Theo tờ Matichon, Đại học Công nghệ Suranaree (SUT) tại tỉnh Nakhon Ratchasima (Thái Lan) vừa lên tiếng giải thích về hợp đồng thuê 9 xe buýt điện trong thời hạn 5 năm, với tổng giá trị 63,72 triệu baht.

Quyết định lựa chọn xe nhập khẩu từ Việt Nam thay vì phương tiện sản xuất trong nước đã vấp phải nhiều ý kiến phản đối, trong bối cảnh Thái Lan hiện cũng có các cơ sở sản xuất xe buýt điện.

Theo đó, thông tin về hợp đồng được công bố ngày 10/11, đã nhanh chóng thu hút sự chú ý và gây tranh luận trên mạng xã hội. Nhiều người đặt câu hỏi tại sao đơn vị trúng thầu lại cung cấp xe buýt điện nhập khẩu từ Việt Nam, trong khi Thái Lan hoàn toàn có khả năng tự sản xuất loại phương tiện này.

Trước những phản ứng trên, Đại học Công nghệ Suranaree đã ra thông báo giải thích về dự án thuê xe buýt điện (EV). Nhà trường cho biết đây là một trong những sáng kiến trọng tâm trong kế hoạch xây dựng “Khuôn viên xanh và bền vững” (Green & Sustainable Campus).

SUT lên tiếng lý giải quyết định thuê xe buýt điện nhập khẩu

Theo giải thích của SUT, thuê dịch vụ từ các đơn vị bên ngoài là mô hình quản lý đã được trường áp dụng từ lâu.

Là trường đại học công lập tự chủ đầu tiên của Thái Lan, ngay từ khi mới thành lập, SUT đã áp dụng các nguyên tắc "Quản trị tinh gọn" (Lean Management) thông qua các hợp đồng dịch vụ đối với hệ thống vận chuyển nội bộ (xe buýt trong khuôn viên trường).

Đối với gói thầu xe buýt điện lần này, nhà trường cho biết hợp đồng được triển khai để thay thế hợp đồng dịch vụ trước đó đã hết hạn. Phạm vi gói thầu bao gồm toàn bộ dịch vụ vận hành xe buýt điện, từ phương tiện, tài xế đến công tác bảo trì.

Ngoài ra, Mục 1.2 của điều khoản tham chiếu (TOR) cho phép nhà thầu lựa chọn nhiều phương án, gồm: cung cấp xe buýt điện được sản xuất, lắp ráp tại Thái Lan trong các cơ sở đạt chứng nhận ISO 9001; hoặc sử dụng xe buýt điện nhập khẩu từ nước ngoài, với điều kiện đáp ứng các quy định pháp luật, đủ tiêu chuẩn đăng ký phương tiện và tuân thủ thông số kỹ thuật của Cục Giao thông Đường bộ.

Nhà trường cho rằng các tiêu chí này được xây dựng theo hướng mở, không giới hạn nguồn cung trong nước hay nước ngoài, nhằm bảo đảm cạnh tranh bình đẳng giữa các nhà thầu.

SUT cũng nhấn mạnh rằng nhà trường đã đưa chính sách ưu tiên hàng hóa sản xuất trong nước, mang chứng nhận "Sản xuất tại Thái Lan" (Made in Thailand - MiT), vào hồ sơ đấu thầu điện tử (e-bidding).

Theo thông báo ngày 6/3/2026, tại Mục 6 về tiêu chí và quyền đánh giá, tiểu mục 6.9 quy định rõ cơ chế ưu tiên dành cho sản phẩm có chứng nhận MiT do Liên đoàn Công nghiệp Thái Lan cấp.

Theo đó, trong trường hợp giá dự thầu của nhà thầu cung cấp sản phẩm đạt chứng nhận này cao hơn không quá 5% so với mức giá thấp nhất, hợp đồng sẽ được ưu tiên cho nhà thầu đó thay vì các đơn vị khác. Đây là cơ chế nhằm tạo lợi thế cho hàng hóa sản xuất trong nước và hỗ trợ các nhà sản xuất Thái Lan.

Tuy nhiên, theo kết quả đấu thầu mà SUT công bố, không có nhà thầu nào đề xuất phương tiện đạt chứng nhận MiT. Vì vậy, không đơn vị nào đủ điều kiện hưởng ưu đãi về giá theo quy định tại tiểu mục 6.9.

Trong trường hợp này, việc lựa chọn nhà thầu được thực hiện theo các tiêu chí mua sắm công thông thường. Hợp đồng được trao cho đơn vị đáp ứng đầy đủ yêu cầu kỹ thuật và có giá dự thầu thấp nhất.

Doanh nghiệp Việt đứng sau lô xe buýt điện gây chú ý tại Thái Lan

Lô xe điện được SUT đưa vào khai thác là sản phẩm được CTCP Kim Long Motor Huế trực tiếp sản xuất tại Việt Nam. Ngày 10/9, 9 chiếc xe đã được bàn giao thành công cho đối tác, sau đó được vận chuyển bằng tàu NYK mang số hiệu KL7979.

Đáng chú ý, đây là đợt bàn giao đầu tiên trong tổng số 113 xe dự kiến được xuất khẩu trong năm 2026, theo thỏa thuận đã ký giữa doanh nghiệp và Công ty TNHH Innopower, nhằm phục vụ hoạt động vận tải hành khách tại Thái Lan.

Dòng city buýt thuần điện (EV) KIMLONG được nghiên cứu, phát triển riêng để phù hợp với điều kiện hạ tầng và yêu cầu kỹ thuật giao thông đô thị tại thị trường Thái Lan.

Mẫu xe có chiều dài tổng thể khoảng 8m, sức chứa 30 hành khách. Xe được trang bị công nghệ pin BYD thế hệ mới với dung lượng hơn 138 kWh, cho phép di chuyển gần 300km sau mỗi lần sạc.

Việc xuất khẩu lô 9 xe city buýt thuần điện sang Thái Lan tiếp tục đánh dấu bước tiến mới trong chiến lược mở rộng thị trường quốc tế của Kim Long Motor. Trước đó, vào ngày 15/9/2026, doanh nghiệp cũng đã giới thiệu các mẫu xe buýt ghế ngồi tại thị trường này và đạt kết quả tích cực khi nhận được 50 đơn đặt hàng ngay trong ngày ra mắt.

Kim Long Motor hiện sở hữu khu công nghiệp sản xuất ô tô có quy mô 636 ha tại Huế, với hệ thống các nhà máy chuyên sản xuất linh kiện nội, ngoại thất, khung gầm, pin, động cơ, hệ thống điện cùng trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D).

Nhờ khả năng chủ động trong sản xuất, các dòng xe thuần điện (EV) mang thương hiệu Kim Long Motor hiện đạt tỷ lệ nội địa hóa trên 60%. Doanh nghiệp đặt mục tiêu nâng tỷ lệ này lên 90% vào cuối năm 2026, tương đương mức đã đạt được ở các dòng xe buýt sử dụng động cơ diesel.