Từ khí thải thành tài sản: Tín chỉ carbon mở ra cuộc chơi mới cho doanh nghiệp Việt
Việc tham gia thị trường carbon quốc tế có thể giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, đáp ứng yêu cầu xanh hóa từ các thị trường xuất khẩu lớn.
Việt Nam đã hoàn thiện thêm khung pháp lý cho hoạt động trao đổi, chuyển giao kết quả giảm phát thải khí nhà kính với đối tác quốc tế, tạo nền tảng để doanh nghiệp tham gia thị trường carbon toàn cầu và tiếp cận các nguồn lực tài chính xanh.
Tại tọa đàm "Thúc đẩy hợp tác trao đổi quốc tế tín chỉ carbon hướng tới cam kết giảm phát thải của quốc gia và doanh nghiệp" diễn ra mới đây tại Hà Nội, các chuyên gia cho rằng thị trường carbon đang trở thành một không gian hợp tác và cạnh tranh mới của nền kinh tế toàn cầu.
Theo ông Nguyễn Tuấn Quang, Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Nghị định số 112/2026/NĐ-CP đã tạo hành lang pháp lý quan trọng cho hoạt động trao đổi, chuyển giao kết quả giảm phát thải khí nhà kính giữa Việt Nam và các đối tác nước ngoài thông qua các cơ chế trong và ngoài khuôn khổ Điều 6 Thỏa thuận Paris.
Nghị định có hiệu lực từ ngày 19/5/2026, quy định cơ chế quản lý, cấp phép chuyển giao quốc tế và kiểm soát tỷ lệ chuyển giao nhằm bảo đảm thực hiện cam kết giảm phát thải của quốc gia (NDC), hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.
Trước đó, Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 cùng các nghị định liên quan đã đặt nền móng cho việc hình thành thị trường carbon trong nước. Tuy nhiên, Việt Nam chưa có khung pháp lý chuyên biệt để tham gia các cơ chế trao đổi quốc tế về kết quả giảm phát thải.
Theo đại diện Cục Biến đổi khí hậu, thời gian gần đây nhiều doanh nghiệp trong các lĩnh vực xuất khẩu, năng lượng, nông nghiệp và lâm nghiệp đã bắt đầu quan tâm đến việc phát triển các dự án tạo tín chỉ carbon.
Các chuyên gia nhận định, việc tham gia thị trường carbon quốc tế có thể giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, đáp ứng yêu cầu xanh hóa từ các thị trường xuất khẩu lớn, đồng thời tạo thêm nguồn thu từ hoạt động giảm phát thải.
Tuy nhiên, để tận dụng cơ hội này, doanh nghiệp cần đáp ứng các yêu cầu về chất lượng tín chỉ, minh bạch dữ liệu, hệ thống đo đạc, báo cáo và thẩm tra (MRV), cũng như khả năng chứng minh lượng phát thải được cắt giảm theo tiêu chuẩn quốc tế.
Các chuyên gia cho rằng việc ban hành Nghị định 112 mới là bước đầu. Việt Nam vẫn cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật, cơ sở dữ liệu quốc gia, nâng cao năng lực chuyên gia và hỗ trợ doanh nghiệp triển khai các dự án carbon chất lượng cao.
Trong bối cảnh nhiều thị trường xuất khẩu lớn như Liên minh châu Âu, Anh, Nhật Bản gia tăng yêu cầu về phát thải carbon, tín chỉ carbon được kỳ vọng sẽ trở thành một "tài sản xanh", góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế carbon thấp.
