'Van tín dụng' được mở cho loạt dự án trọng điểm, chuyên gia chỉ đích danh 3 nhóm cổ phiếu có thể hưởng lợi

Kết phiên 14/8, VN-Index giảm hơn 36 điểm xuống còn 1.729 điểm. Vốn hóa trên HoSE theo đó “bốc hơi” hơn 175.000 tỷ đồng (khoảng 6,7 tỷ USD). Đây là phiên giảm thứ hai liên tiếp (hơn 64 điểm) sau cuộc họp của Thủ tướng với các ngân hàng về định hướng lãi suất, tín dụng.

Tính chung cả tuần 10-14/8, VN-Index giảm 38,98 điểm (-2,2%) so với tuần trước. Khối ngoại bán ròng trong tuần qua, với tổng giá trị bán ròng trong 4 phiên giao dịch đầu tuần đạt 1.265,5 tỷ đồng, đảo chiều so với mức mua ròng hơn 3.800 tỷ đồng trong cùng kỳ tuần trước.

Để làm rõ hơn về diễn biến thị trường tuần qua, câu chuyện lãi suất, triển vọng VN-Index trong thời gian tới cũng như cơ hội đầu tư, chúng tôi đã có cuộc trao đổi nhanh với ông Lương Duy Phước - Giám đốc Phân tích Chứng khoán Kafi.

Theo ông, nhịp giảm mạnh của VN-Index trong hai phiên gần đây phản ánh lo ngại của thị trường về việc mặt bằng lãi suất chưa có tín hiệu hạ nhiệt, hay chủ yếu là hoạt động chốt lời sau nhịp hồi chữ V khá mạnh?

Nhịp giảm mạnh trong hai phiên vừa qua chủ yếu đến từ áp lực chốt lời sau khi VN-Index hồi phục theo hình chữ V khá nhanh và tiến sát vùng 1.800 điểm. Sau một nhịp tăng mạnh như vậy, việc nhà đầu tư hạ tỷ trọng khi chỉ số gặp vùng cản lớn là phản ứng khá bình thường.

Bên cạnh áp lực chốt lời, lãi suất và cách điều hành chính sách tiền tệ cũng đang được nhà đầu tư theo dõi sát hơn. Cuộc làm việc ngày 13/8 giữa Chính phủ, NHNN và hệ thống ngân hàng cho thấy định hướng hiện nay vẫn là giữ ổn định mặt bằng lãi suất, tăng cung ứng thanh khoản và giảm lãi suất cho vay. Tuy nhiên, việc hỗ trợ tăng trưởng phải đi cùng kiểm soát lạm phát, ổn định vĩ mô và an toàn hệ thống. Điều này khiến kỳ vọng về một đợt nới lỏng tiền tệ mạnh trong thời gian ngắn trở nên thận trọng hơn.

Tôi vẫn nhìn nhận nhịp giảm hiện tại chủ yếu là quá trình điều chỉnh và tái cân bằng sau giai đoạn tăng nhanh. Áp lực chốt lời là tác nhân trực tiếp, trong khi mặt bằng lãi suất và kỳ vọng về mức độ hỗ trợ của chính sách tiền tệ đang ảnh hưởng đến khẩu vị rủi ro và sức mua mới trên thị trường. Tôi chưa nghiêng về kịch bản xu hướng trung hạn đã đảo chiều.

TCB đang là một trong những cổ phiếu ngân hàng giữ giá khá tốt trong hai phiên gần đây. Ông đánh giá diễn biến này chủ yếu đến từ yếu tố kỹ thuật hay thị trường đang kỳ vọng vào câu chuyện riêng của TCB?

Theo tôi, việc TCB giữ giá tốt hơn thị trường trong những phiên điều chỉnh gần đây có cơ sở từ chất lượng tăng trưởng lợi nhuận của ngân hàng. Trong 6 tháng đầu năm, lợi nhuận trước thuế đạt 18.540 tỷ đồng, tăng 22,5%; tín dụng tăng khoảng 15%, NIM quý II phục hồi so với quý I, trong khi nợ xấu vẫn quanh 1,1% và CAR duy trì khoảng 15%.

Điểm tôi đánh giá tích cực hơn là tăng trưởng lợi nhuận của TCB hiện không chỉ dựa vào tín dụng. Thu nhập từ bảo hiểm, chứng khoán và các hoạt động dịch vụ đang đóng góp nhiều hơn, trong khi chi phí dự phòng giảm mạnh nhờ chất lượng tài sản được kiểm soát. Điều này giúp TCB duy trì tăng trưởng lợi nhuận ngay cả khi chi phí vốn toàn ngành đang tăng và NIM khó mở rộng mạnh.

Ở mức P/B khoảng 1,1-1,2 lần, định giá hiện tại cũng chưa quá cao nếu đặt cạnh nền tảng vốn và khả năng sinh lời của ngân hàng. Đây là yếu tố giúp TCB vẫn giữ được sức hút với dòng tiền trong lúc thị trường chung chịu áp lực chốt lời.

Tuy vậy, trong bối cảnh VN-Index tiếp tục giảm, TCB vẫn chịu sức ép điều chỉnh tương đối. Nhưng nếu nhìn tương đối trong nhóm ngân hàng, TCB hiện vẫn có nền tảng đủ tốt để giữ sức mạnh giá tốt hơn mặt bằng chung.

Việc các ngân hàng phải góp phần hạ lãi suất để duy trì room tín dụng có thể tạo thêm áp lực lên NIM. Theo ông, điều này sẽ tác động thế nào đến triển vọng lợi nhuận và định giá nhóm cổ phiếu ngân hàng trong nửa cuối năm?

Theo tôi, yêu cầu giảm lãi suất cho vay sẽ tạo thêm áp lực lên NIM trong nửa cuối năm, nhất là khi chi phí huy động của nhiều ngân hàng vẫn ở mức cao. Định hướng hiện nay khá rõ: NHNN tiếp tục hỗ trợ thanh khoản, giữ chi phí vốn hợp lý, trong khi các ngân hàng phải tiết giảm chi phí và giảm thực chất lãi suất cho vay.

Tôi cho rằng lợi nhuận toàn ngành sẽ có sự phân hóa, bởi tín dụng vẫn được định hướng hỗ trợ tăng trưởng. Tuy nhiên, tăng trưởng tín dụng cao chưa chắc chuyển thành tăng trưởng lợi nhuận tương ứng nếu biên lãi tiếp tục thu hẹp.

Nửa cuối năm vì vậy sẽ phân hóa rõ hơn. Những ngân hàng có CASA cao, chi phí vốn thấp, thu nhập ngoài lãi tốt và chất lượng tài sản ổn định sẽ giữ ROE tốt hơn.

Về định giá, thị trường sẽ quan tâm nhiều hơn đến chất lượng tăng trưởng lợi nhuận thay vì chỉ nhìn vào tăng trưởng tín dụng. Những ngân hàng giữ được ROE và chất lượng tài sản tốt vẫn có cơ sở duy trì mức P/B cao hơn mặt bằng ngành.

Chính sách loại trừ dư nợ của một số dự án trọng điểm khỏi hạn mức tăng trưởng tín dụng có thể tạo thêm dư địa cho dòng vốn vào nền kinh tế. Theo ông, nhóm ngành và doanh nghiệp nào trên thị trường chứng khoán sẽ hưởng lợi rõ nhất từ cơ chế này?

Theo tôi, nhóm hưởng lợi rõ nhất sẽ là các doanh nghiệp nằm trực tiếp trong chuỗi triển khai những dự án hạ tầng trọng điểm. Trước hết là xây dựng hạ tầng và các nhà thầu có backlog lớn, sau đó là nhóm vật liệu xây dựng như thép, đá, xi măng khi tiến độ thi công được đẩy nhanh.

Nhóm ngân hàng cũng hưởng lợi, nhất là các ngân hàng có quy mô vốn lớn và khả năng tài trợ các khoản vay trung và dài hạn cho dự án hạ tầng. Việc một phần dư nợ được loại khỏi hạn mức giúp các ngân hàng có thêm khả năng cấp tín dụng cho các dự án lớn.

Tôi chưa đánh giá bất động sản là nhóm hưởng lợi trực tiếp lớn từ cơ chế này. Tác động chủ yếu mang tính gián tiếp, thông qua việc hạ tầng được cải thiện hoặc đối với một số dự án thuộc nhóm ưu tiên cụ thể.

Dù vậy, với nhóm xây dựng, cần nhìn thêm bài toán biên lợi nhuận. Chi phí vật liệu và nhân công tăng có thể bào mòn phần lợi ích từ backlog nếu hợp đồng không có cơ chế điều chỉnh giá tốt. Vì vậy, tôi sẽ ưu tiên những doanh nghiệp có backlog lớn, năng lực thi công tốt và khả năng kiểm soát chi phí, thay vì chỉ nhìn vào quy mô dự án.

Nếu nhịp điều chỉnh hiện tại tiếp diễn, nhà đầu tư có nên coi đây là cơ hội giải ngân từng phần để đón dòng vốn FTSE dự kiến vào thị trường từ tháng 9? Nếu có, ông sẽ ưu tiên những nhóm cổ phiếu nào?

Theo tôi, nhịp điều chỉnh hiện tại có thể là cơ hội giải ngân từng phần, nhưng không nên mua chỉ để đón dòng vốn FTSE. Việt Nam sẽ chính thức được nâng lên thị trường mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9, còn quá trình đưa cổ phiếu Việt Nam vào các bộ chỉ số FTSE sẽ diễn ra theo nhiều giai đoạn đến năm 2027.

Một catalyst gần hơn là danh sách cổ phiếu được FTSE chốt cho kỳ cơ cấu tháng 9. Khi đó, dòng tiền có thể tập trung rõ hơn vào những cổ phiếu được đưa vào rổ, đặc biệt là nhóm vốn hóa lớn, thanh khoản cao và còn room ngoại.

Tôi vẫn ưu tiên những cổ phiếu vừa có khả năng đón dòng vốn FTSE, vừa có tăng trưởng lợi nhuận tốt và định giá hợp lý. FTSE có thể tạo thêm lực cầu, nhưng câu chuyện cơ bản mới quyết định khả năng cổ phiếu duy trì dòng tiền sau kỳ cơ cấu.