Việt Nam sắp có 7 cảng hàng không mới: Nổi bật là 'siêu sân bay' 16 tỷ USD và 'cửa ngõ hàng không miền Bắc'

Theo báo cáo đánh giá tình hình thực hiện Quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 của Bộ Xây dựng, cả nước hiện có 22 cảng hàng không đang khai thác và 5 cảng hàng không mới đang được đầu tư xây dựng (Long Thành, Gia Bình, Quảng Trị, Phan Thiết, Thổ Chu).

Theo quy hoạch đã được phê duyệt, đến năm 2030, cả nước có 32 cảng hàng không (15 quốc tế, 17 quốc nội); tầm nhìn đến năm 2050 sẽ có 35 cảng hàng không (15 quốc tế, 20 quốc nội).

Dự kiến đến năm 2030 sẽ đưa vào khai thác 7 sân bay mới gồm: Long Thành, Gia Bình, Quảng Trị, Phan Thiết, Sa Pa, Thổ Chu và Thành Sơn, đồng thời mở rộng các sân bay hiện hữu, nâng tổng công suất toàn hệ thống lên khoảng 210 - 220 triệu hành khách/năm.

Tổng nhu cầu vốn đầu tư giai đoạn 2021 - 2030 khoảng 485.000 tỷ đồng, trong đó ngân sách Nhà nước chiếm khoảng 55%, còn lại huy động từ tư nhân theo hình thức PPP và xã hội hóa.

Theo dự báo, đến năm 2030, sản lượng vận tải hàng không có thể đạt hơn 191 triệu hành khách và 3,75 triệu tấn hàng hóa, với tốc độ tăng trưởng bình quân lần lượt khoảng 9,7% và 19,3%/năm giai đoạn 2026 - 2030.

Cảng hàng không quốc tế Long Thành

Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành được khởi công từ năm 2021, triển khai trên diện tích hơn 5.000ha, thuộc xã Long Thành, tỉnh Đồng Nai, cách trung tâm TP. Hồ Chí Minh khoảng 40km về phía Đông.

Với tổng vốn đầu tư khoảng 16 tỷ USD (khoảng 336.630 tỷ đồng), đây là dự án hạ tầng hàng không có quy mô vốn lớn nhất hiện nay và là công trình trọng điểm quốc gia.

Theo kế hoạch, giai đoạn 1 của sân bay dự kiến đưa vào khai thác vào cuối năm 2026, qua đó góp phần thúc đẩy phát triển các lĩnh vực như logistics hàng không, thương mại tự do, tài chính, dịch vụ khách sạn, trung tâm hội nghị và mô hình đô thị thông minh xung quanh khu vực sân bay.

Hiện nay, đường cất hạ cánh số 1 cùng khu sân đỗ đã hoàn thiện và từng phục vụ chuyến bay hiệu chuẩn hạ cánh an toàn vào tháng 12/2025.

Sân bay dự kiến chạy thử theo 3 đợt vào các tháng 9, 10 và 11 trước khi chính thức khai thác.

Trong thời gian tới, ban quản lý dự án sẽ tiếp tục tăng cường nhân lực và thiết bị thi công, nâng tổng số lao động lên hơn 9.000 người, đồng thời tổ chức làm việc liên tục theo mô hình 3 ca 4 kíp nhằm đảm bảo tiến độ hoàn thành dự án.

Cảng hàng không quốc tế Gia Bình

Cảng hàng không quốc tế Gia Bình được quy hoạch trên diện tích gần 2.000ha, thuộc địa bàn các xã Gia Bình, Lương Tài, Nhân Thắng, Lâm Thao, tỉnh Bắc Ninh. Gia Bình được xây dựng theo tiêu chuẩn sân bay cấp 4F của Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO) - cấp cao nhất dành cho các loại máy bay thân rộng hiện nay.

Theo quy hoạch, sân bay sẽ có khả năng phục vụ khoảng 30 triệu lượt hành khách và 1,6 triệu tấn hàng hóa mỗi năm vào năm 2030. Đến năm 2050, công suất khai thác dự kiến tăng lên 50 triệu hành khách và 2,5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.

Tổng mức đầu tư của dự án ước tính khoảng 196.370 tỷ đồng. Đây là một trong những dự án hạ tầng giao thông trọng điểm, góp phần hình thành cực tăng trưởng mới ở khu vực phía Đông Hà Nội, đồng thời đáp ứng nhu cầu vận tải hàng không ngày càng gia tăng của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.

Không chỉ đóng vai trò là một cảng hàng không quốc tế hiện đại, Gia Bình còn được định hướng trở thành cửa ngõ hàng không quan trọng của miền Bắc, giữ vai trò trung tâm trung chuyển hành khách và hàng hóa của khu vực.

Cảng hàng không Quảng Trị

Cảng hàng không Quảng Trị là một trong những dự án hạ tầng giao thông trọng điểm của khu vực Bắc Trung Bộ, được quy hoạch trên diện tích hơn 265ha với tổng mức đầu tư trên 5.800 tỷ đồng.

Dự án được triển khai tại địa bàn các xã Gio Linh và Cửa Việt, tỉnh Quảng Trị.

Theo quy hoạch, sân bay được xây dựng theo tiêu chuẩn cảng hàng không cấp 4C của Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO), đồng thời đáp ứng yêu cầu của sân bay quân sự cấp II. Trong tương lai, cảng hàng không này có khả năng khai thác các loại tàu bay Code E, với công suất dự kiến đạt khoảng 5 triệu lượt hành khách và 25.500 tấn hàng hóa mỗi năm.

Thời hạn thực hiện dự án là 50 năm. Trong đó, giai đoạn chuẩn bị đầu tư và xây dựng kéo dài 24 tháng, còn thời gian vận hành, khai thác và thu phí hoàn vốn dự kiến khoảng 47 năm 2 tháng.

Theo quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng hàng không, sân bay toàn quốc giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, Cảng hàng không Quảng Trị được xác định là một trong 16 cảng hàng không nội địa trong giai đoạn đến năm 2030 và nằm trong nhóm 19 cảng hàng không quốc nội theo định hướng đến năm 2050. Trước đó, ngày 26/1/2021, Bộ Giao thông Vận tải đã chính thức phê duyệt quy hoạch cảng hàng không này.

Việc đầu tư và đưa sân bay Quảng Trị vào khai thác được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới cho phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Trong quá trình triển khai dự án, UBND tỉnh Quảng Trị đã kiến nghị Bộ Xây dựng xem xét điều chỉnh quy hoạch, nâng cấp Cảng hàng không Quảng Trị từ tiêu chuẩn cấp 4C lên cấp 4E nhằm đáp ứng nhu cầu khai thác trong tương lai và nâng cao năng lực phục vụ của sân bay.

Song song với đó, Công ty TNHH Cảng hàng không Quảng Trị cũng đề xuất điều chỉnh thiết kế hạng mục đường cất hạ cánh. Mặc dù đường băng hiện đang được thi công và dự kiến hoàn thành vào năm 2026, doanh nghiệp cho biết kết cấu công trình đã được tính toán theo hướng đáp ứng khả năng tiếp nhận các loại máy bay code E như Boeing 777, Boeing 747-400 và các dòng tàu bay tương đương, thay vì chỉ phục vụ máy bay code C theo quy hoạch ban đầu.

Đề xuất nâng cấp này đã được Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng thuộc Bộ Xây dựng tổ chức thẩm định, làm cơ sở xem xét trong quá trình hoàn thiện các thủ tục liên quan đến dự án.

Cảng hàng không Phan Thiết

Dự án Cảng hàng không Phan Thiết - hạng mục hàng không dân dụng được đầu tư theo tiêu chuẩn sân bay cấp 4E, với tổng mức đầu tư gần 3.900 tỷ đồng và công suất thiết kế khoảng 2 triệu hành khách mỗi năm vào giai đoạn đến năm 2030.

Dự án được triển khai trên diện tích gần 75ha tại phường Mũi Né.

Theo quy hoạch, sân bay có khả năng tiếp nhận các loại máy bay thân rộng, đáp ứng nhu cầu vận tải hàng không ngày càng gia tăng của địa phương và khu vực.

Khi đi vào hoạt động, Cảng hàng không Phan Thiết được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao năng lực kết nối giao thông, đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân, du khách và cộng đồng doanh nghiệp. Đồng thời, công trình sẽ tạo động lực thu hút đầu tư, thúc đẩy phát triển thương mại, dịch vụ và du lịch chất lượng cao tại Bình Thuận.

Khu bay được bố trí sân đỗ với 6 vị trí đỗ tàu bay, hai đường lăn kết nối cùng đài kiểm soát không lưu cao 45m. Nhà ga hành khách có diện tích từ 16.000 đến 18.000m2, được thiết kế đáp ứng công suất khoảng 2 triệu lượt khách mỗi năm. Ngoài ra, dự án còn bao gồm hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, các khu chức năng phụ trợ và bãi đỗ xe quy mô lớn nhằm bảo đảm nhu cầu khai thác trong dài hạn.

Cảng hàng không Sa Pa

Dự án Cảng hàng không Sa Pa được quy hoạch xây dựng tại xã Bảo Hà, tỉnh Lào Cai, với mục tiêu hình thành một cảng hàng không mới phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và du lịch khu vực Tây Bắc.

Theo chủ trương đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt vào năm 2021, dự án có tổng mức đầu tư gần 7.000 tỷ đồng, triển khai theo hình thức đối tác công tư (PPP), trong đó phần vốn nhà nước tham gia chiếm hơn 49%. Công trình được quy hoạch trên diện tích khoảng 371ha.

Dự án được chia thành 2 giai đoạn phát triển. Trong giai đoạn 1, cảng hàng không được xây dựng đạt tiêu chuẩn cấp 4C, kết hợp sân bay quân sự cấp II, với công suất thiết kế khoảng 1,5 triệu hành khách mỗi năm. Giai đoạn 2 sẽ tiếp tục đầu tư hoàn thiện các hạng mục còn lại, nâng tổng công suất khai thác lên khoảng 3 triệu hành khách/năm.

Về tiến độ thực hiện, dự án có thời hạn 50 năm, trong đó khoảng 4 năm dành cho công tác xây dựng và 46 năm còn lại dành cho vận hành, khai thác và hoàn vốn đầu tư. Công trình khi hoàn thành được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao năng lực kết nối giao thông hàng không của khu vực, thúc đẩy du lịch Sa Pa và phát triển kinh tế vùng trung du, miền núi phía Bắc.

Cảng hàng không Thổ Chu

Bộ Xây dựng vừa quyết định điều chỉnh, bổ sung Cảng hàng không Thổ Chu vào quy hoạch mạng lưới cảng hàng không toàn quốc, qua đó nâng tổng số sân bay trên cả nước lên 32 vào năm 2030.

Cảng hàng không Thổ Chu được quy hoạch tại tỉnh An Giang, xây dựng theo tiêu chuẩn cấp 4C của Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO).

Sân bay này dự kiến phục vụ chủ yếu các đường bay nội địa, khai thác bằng các dòng máy bay tầm trung như Airbus A320/A321 và Boeing 737.

Về quy mô khai thác, đến năm 2030, sân bay được định hướng đạt công suất khoảng 20.000 hành khách mỗi năm. Tầm nhìn đến năm 2050, năng lực phục vụ có thể mở rộng lên khoảng 1 triệu hành khách/năm. Dự án dự kiến sử dụng hơn 234ha đất và tổng nhu cầu vốn đầu tư ước tính khoảng 28.800 tỷ đồng cho toàn bộ giai đoạn phát triển.

Cảng hàng không Thành Sơn

Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 635/QĐ-BXD phê duyệt quy hoạch Cảng hàng không Thành Sơn trong giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Theo đó, sân bay được xác định là cảng hàng không quốc nội, phục vụ kết hợp mục đích dân dụng và quân sự trong hệ thống hạ tầng hàng không quốc gia.

Cảng hàng không Thành Sơn nằm tại phường Đô Vinh, tỉnh Khánh Hòa, được quy hoạch đạt tiêu chuẩn cấp 4C của Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO) trong giai đoạn đến năm 2030. Công suất thiết kế dự kiến khoảng 1,5 triệu hành khách mỗi năm, với khả năng khai thác các loại tàu bay code C như Airbus A319, A320, A321, Boeing 737 và các dòng máy bay tương đương.

Theo định hướng dài hạn, đến năm 2050, cảng hàng không sẽ được mở rộng quy mô khai thác lên khoảng 3 triệu hành khách mỗi năm. Hạ tầng khu bay, đặc biệt là đường cất hạ cánh, được quy hoạch kéo dài đạt kích thước khoảng 3.500m x 45m nhằm đáp ứng yêu cầu khai thác trong tương lai.