Warren Buffett từng cảnh báo

Một số cảnh báo nghiêm túc hơn của Warren Buffett tập trung vào những rủi ro mà nhà đầu tư có thể đối mặt nếu quá lạc quan và thiếu tỉnh táo. Năm 1999 là một ví dụ điển hình.

Khi Internet bắt đầu làm thay đổi nền kinh tế toàn cầu cũng như cách con người sống và làm việc, giá cổ phiếu tăng vọt. Nhà đầu tư dần quen với những mức sinh lời khổng lồ.

Tuy nhiên, Buffett nhìn thấy vấn đề. Bản thân cuộc cách mạng công nghệ không có gì sai, nhưng kỳ vọng của nhà đầu tư về tác động của cuộc cách mạng này đối với danh mục của họ mới là điều đáng lo ngại.

Trong thư gửi cổ đông Berkshire Hathaway năm 1999, Buffett viết rằng các nhà đầu tư đang trở nên “lạc quan quá mức” về mức sinh lời mà cổ phiếu có thể mang lại trong tương lai. Vụ vỡ bong bóng công nghệ sau đó đã chứng minh cảnh báo của ông là có cơ sở.

Thị trường hiện nay có thể đang hoặc không đang ở trong một bong bóng, nhưng bản thân bài học này là điều nhà đầu tư không nên bỏ qua.

Nhà đầu tư từng kỳ vọng mức sinh lời 19% mỗi năm

Warren Buffett từ lâu đã rất am hiểu khái niệm giá trị tương đối. Điều này thường được thể hiện qua việc ông ưu tiên mua những doanh nghiệp chất lượng với mức giá chiết khấu.

Nhưng điều ngược lại cũng luôn đúng.

Trong dài hạn, giá tài sản cần phải gắn với các yếu tố nền tảng. Cổ phiếu có thể được định giá cao hoặc thấp hơn mức thông thường trong lịch sử trong một khoảng thời gian nhất định. Tuy nhiên, nhìn chung, tình trạng đó không thể kéo dài mãi mãi.

Trong thư gửi cổ đông Berkshire Hathaway năm 2000, Buffett dẫn một cuộc khảo sát của PaineWebber-Gallup, trong đó các nhà đầu tư được hỏi họ kỳ vọng mức sinh lời hàng năm của cổ phiếu trong 10 năm tiếp theo là bao nhiêu. Câu trả lời trung bình là 19%/năm.

Cần lưu ý rằng trước thời điểm đó, chỉ số S&P 500 đã tăng 34% trong năm 1995, 20% năm 1996, 31% năm 1997, 27% năm 1998 và 20% năm 1999. Do đó, không khó để hiểu nguồn gốc của kỳ vọng này.

Tuy nhiên, xét trong dài hạn, S&P 500 có mức sinh lời trung bình khoảng 10% mỗi năm. Vì vậy, rõ ràng xu hướng tăng mạnh như vậy không thể kéo dài vô thời hạn.

Bong bóng công nghệ sau đó nhanh chóng xóa tan những kỳ vọng này. Đó cũng là lý do cảnh báo của Buffett có ý nghĩa. Việc tách rời khỏi thực tế trong thời gian quá dài có thể gây tổn thất lớn cho danh mục đầu tư.

Nhà đầu tư nên làm gì với cảnh báo của Buffett ngày nay?

Theo Buffett, nhà đầu tư không nên vội vàng thay đổi mạnh cơ cấu phân bổ tài sản chỉ vì định giá cổ phiếu đang ở mức cao.

Ông chưa bao giờ thực sự cố gắng dự đoán thị trường sẽ đi theo hướng nào tiếp theo. Tuy nhiên, ông sử dụng các thước đo định giá để đánh giá liệu đây có phải là thời điểm hấp dẫn để mua cổ phiếu hay nhà đầu tư đang “chơi với lửa”, như cách ông từng mô tả.

Một trong những điều nhà đầu tư nên làm là tránh sử dụng những mức sinh lời bất thường của thị trường chứng khoán để dự phóng tốc độ tăng trưởng danh mục trong dài hạn.

Làm như vậy có thể tạo ra một kết quả quá lạc quan, khiến nhà đầu tư đánh giá thấp số tiền cần tiết kiệm để đạt được các mục tiêu tài chính của mình.

Bên cạnh đó, cần đảm bảo phân bổ tài sản phù hợp với thời hạn đầu tư và khả năng chấp nhận rủi ro.

Nhà đầu tư hoàn toàn có thể thực hiện một số điều chỉnh mang tính phòng thủ trong phần cổ phiếu của danh mục. Tuy nhiên, nhìn chung, việc chuyển từ 100% cổ phiếu sang 100% tiền mặt chỉ vì dự đoán thị trường sắp xảy ra điều gì đó không phải là một lựa chọn phù hợp.

Cảnh báo của Buffett không có nghĩa nhà đầu tư nên sợ hãi khi đưa tiền vào thị trường chứng khoán. Điều ông cảnh báo là sự hưng phấn không nên lấn át kỷ luật và những kỳ vọng thực tế.