Xa lộ đầu tiên Việt Nam: Quy mô 16 làn xe, vốn gần 5.000 tỷ, sở hữu cầu vượt hình hoa đầu tiên cả nước

Được xây dựng từ năm 1957 với tên gọi Xa lộ Biên Hòa, Xa lộ Hà Nội là một trong những tuyến giao thông quan trọng kết nối TP HCM với khu vực phía Đông. Tuyến đường dài khoảng 31 km, bắt đầu từ cầu Sài Gòn và kết thúc tại nút giao với Quốc lộ 1A ở khu vực ngã ba Chợ Sặt, phường Biên Hòa, TP. Đồng Nai.

Trải qua nhiều giai đoạn phát triển, Xa lộ Hà Nội từng bước được đầu tư mở rộng để đáp ứng tốc độ đô thị hóa và nhu cầu đi lại ngày càng tăng. Tháng 4/2010, dự án mở rộng tuyến được khởi công với phạm vi dài 15,7 km, quy mô từ 12-16 làn xe. Theo quyết định phê duyệt điều chỉnh, bổ sung dự án năm 2016, tổng mức đầu tư được xác định khoảng 4.900 tỷ đồng.

Cùng với việc mở rộng tuyến đường, hàng loạt công trình giao thông quy mô lớn được đầu tư, tạo nên một mạng lưới kết nối ngày càng hoàn chỉnh ở cửa ngõ phía Đông thành phố.

Một trong những công trình quan trọng là cầu Sài Gòn 2, được xây dựng từ năm 2012. Sau 18 tháng thi công, cây cầu góp phần tăng năng lực lưu thông qua khu vực cửa ngõ phía Đông, đồng thời giảm áp lực cho cầu Sài Gòn hiện hữu.

Cách cầu Sài Gòn 2 khoảng 16 km là nút giao Trạm 2 - một trong những điểm giao thông đặc biệt trên tuyến. Cầu vượt Trạm 2 được hoàn thành năm 2004 với tổng kinh phí khoảng 120 tỷ đồng, có chức năng kết nối Xa lộ Hà Nội với Quốc lộ 1A, phục vụ các hướng di chuyển vào trung tâm TP HCM cũng như đi Đồng Nai.

Nút giao này gây ấn tượng bởi thiết kế cầu vượt dạng hoa thị đầu tiên tại Việt Nam, gồm bốn vòng tròn có đường kính khoảng 420 m cùng hệ thống nhánh đường trên diện tích 27 ha. Hai hầm chui hở, cầu vượt và tuyến metro được tổ chức chồng xếp, tạo thành hệ thống giao thông 4 tầng, giúp phân tách các luồng phương tiện và tăng khả năng lưu thông qua khu vực.

Tiếp tục trên trục Xa lộ Hà Nội, nút giao Đại học Quốc gia cũng là một công trình giao thông quan trọng. Nút giao có chiều dài hơn 1,8 km, kéo dài từ khu vực cổng Khu du lịch Suối Tiên đến khu vực cây xăng Bình Thắng, kết nối các tuyến đường trên địa bàn TP Thủ Đức và TP Dĩ An, tỉnh Bình Dương trước đây.

Không chỉ đóng vai trò là tuyến đường bộ huyết mạch, Xa lộ Hà Nội còn là hành lang giao thông quan trọng của tuyến metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên. Tuyến đường sắt đô thị này chạy dọc một phần Xa lộ Hà Nội, tạo thêm phương thức vận tải công cộng khối lượng lớn, đồng thời góp phần hình thành mạng lưới giao thông đa phương thức ở phía Đông TP HCM.

Ở hướng kết nối với cảng Cát Lái, nút giao ngã ba Cát Lái nằm tại điểm cuối đại lộ Võ Văn Kiệt - Mai Chí Thọ, kết nối với Xa lộ Hà Nội, cũng giữ vai trò quan trọng trong tổ chức giao thông. Công trình góp phần giảm xung đột giữa các dòng phương tiện, tạo điều kiện để xe đầu kéo, xe tải nặng di chuyển giữa Xa lộ Hà Nội và cảng Cát Lái thuận lợi hơn.

Từ một tuyến đường được xây dựng cách đây gần 70 năm, Xa lộ Hà Nội đã liên tục được đầu tư, mở rộng và bổ sung các công trình giao thông quy mô lớn. Sự kết hợp giữa đường bộ, cầu vượt, nút giao nhiều tầng và metro đang từng bước biến trục đường này thành một hành lang giao thông đa phương thức, giữ vai trò quan trọng trong kết nối TP HCM với các đô thị và khu vực công nghiệp, cảng biển ở phía Đông.