1.460 tỷ USD vốn cho tăng trưởng 10%: 'Cơn khát tiền' có đẩy lãi suất lên cao?
Lãi suất huy động đang neo ở mức cao trong bối cảnh nhu cầu vốn của nền kinh tế tiếp tục tăng mạnh. Tuy nhiên, theo ông Lê Anh Tuấn, Tổng giám đốc Dragon Capital, mặt bằng lãi suất thời gian tới khó tăng lên một mức cao mới, nhưng cũng khó giảm mạnh trong thời gian ngắn.
Tại hội nghị nhà đầu tư chiều 13/8, ông Lê Anh Tuấn cho biết mặt bằng lãi suất huy động hiện vẫn ở mức cao. Lãi suất cao nhất đối với kỳ hạn 6 tháng đã lên tới khoảng 9,5%/năm, trong khi mức bình quân toàn hệ thống khoảng 7%/năm.
Ở kỳ hạn 12 tháng, lãi suất dao động quanh 9-9,2%/năm, cao hơn đáng kể so với mức khoảng 6%/năm hồi đầu năm. Đáng chú ý, tại một số ngân hàng xuất hiện khoảng cách giữa mức lãi suất niêm yết công khai và mức thực tế áp dụng khi huy động vốn.
Dù vậy, CEO Dragon Capital cho rằng lãi suất khó thiết lập một mặt bằng cao mới trong thời gian tới, khi Ngân hàng Nhà nước đang triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ thanh khoản hệ thống.
Theo ông Tuấn, Ngân hàng Nhà nước đã bơm tiền thông qua nghiệp vụ thị trường mở (OMO), có thời điểm quy mô lên tới hơn 18,6 tỷ USD. Cơ chế này cho phép nhà điều hành mua lại giấy tờ có giá từ các ngân hàng thương mại, qua đó hỗ trợ thanh khoản và góp phần ổn định lãi suất trên thị trường liên ngân hàng.
Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước cũng thực hiện các giao dịch hoán đổi ngoại tệ (FX swap), qua đó cung ứng khoảng 3 tỷ USD cho hệ thống.
Một số biện pháp khác cũng được triển khai theo hướng hỗ trợ thanh khoản, như điều chỉnh cách tính tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR), tăng tỷ lệ vốn ngắn hạn được sử dụng cho vay trung và dài hạn, đồng thời định hướng các ngân hàng giảm mặt bằng lãi suất.
Tại buổi làm việc với Ngân hàng Nhà nước và các tổ chức tín dụng sáng 13/8, Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng yêu cầu các ngân hàng tiết giảm chi phí, ổn định mặt bằng lãi suất và giảm thực chất lãi suất cho vay, qua đó chia sẻ khó khăn với người dân và doanh nghiệp.
Tuy nhiên, theo ông Lê Anh Tuấn, áp lực lãi suất vẫn chưa thể nhanh chóng biến mất. Trong bối cảnh nhu cầu tín dụng lớn, khoảng cách giữa tăng trưởng cho vay và huy động vốn ngày càng rộng, khả năng lãi suất giảm mạnh trong thời gian ngắn là không cao.
Thay vào đó, ông nghiêng về kịch bản lãi suất sẽ giảm từ từ khi các điều kiện thanh khoản được cải thiện.
Nhu cầu vốn khổng lồ tạo áp lực lên lãi suất
Theo CEO Dragon Capital, mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân 10% mỗi năm trong giai đoạn 2026-2030 đặt ra nhu cầu vốn rất lớn đối với nền kinh tế.
Ông ước tính Việt Nam cần khoảng 1.460 tỷ USD vốn đầu tư trong giai đoạn này, trong đó khu vực tư nhân sẽ phải đảm nhận hơn một nửa. Đây là quy mô nhu cầu vốn chưa từng có.
Riêng 4 tập đoàn lớn gồm Vingroup, Sun Group, Masterise và Thaco được ước tính có tổng nhu cầu vốn khoảng 65 tỷ USD.
Trong khi đó, chênh lệch giữa dư nợ cho vay và tiền gửi tính đến giữa năm nay đã lên khoảng 89 tỷ USD, tăng mạnh so với mức khoảng 68 tỷ USD cuối năm 2025.
Theo ông Tuấn, khoảng cách này cho thấy các ngân hàng đang chịu áp lực về nguồn vốn, đặc biệt là nguồn vốn phục vụ nhu cầu cho vay trung và dài hạn.
Vì vậy, dù nhà điều hành có nhiều biện pháp hỗ trợ thanh khoản, áp lực huy động vốn vẫn còn lớn khi tín dụng tiếp tục tăng và nhu cầu đầu tư của nền kinh tế ngày càng cao.
Các dự báo về lãi suất vẫn trái chiều
Nhận định của ông Lê Anh Tuấn tương đối phù hợp với một số dự báo gần đây, dù thị trường vẫn tồn tại những kịch bản khác nhau về diễn biến lãi suất trong những tháng cuối năm.
Ông Phạm Như Ánh, Tổng giám đốc MB, nghiêng về kịch bản lãi suất đi ngang trong thời gian tới. Theo ông, thanh khoản hệ thống đã cải thiện nhưng chưa đáng kể, trong khi nhu cầu vốn của nền kinh tế vẫn tăng khi nhiều dự án quy mô lớn được triển khai và doanh nghiệp mở rộng đầu tư.
Trong khi đó, lãnh đạo ACB cho rằng lãi suất trong nửa cuối năm có thể tăng nhẹ. Tuy nhiên, ngân hàng này kỳ vọng các chính sách tiền tệ và tài khóa sẽ góp phần cải thiện thanh khoản, từ đó giúp mặt bằng lãi suất dần ổn định và hạ nhiệt.
Ông Cao Việt Hùng, Giám đốc phân tích ngành tài chính ngân hàng của Công ty Chứng khoán ACB, cũng dự báo lãi suất huy động sẽ tiếp tục duy trì ở mức tương đối cao. Trong kịch bản nguồn vốn đầu tư trực tiếp và gián tiếp nước ngoài diễn biến tích cực, lãi suất có thể giảm khoảng 0,2-0,5% trong nửa cuối năm.
Theo ông Hùng, triển vọng này phụ thuộc đáng kể vào diễn biến căng thẳng tại Trung Đông và giá dầu thế giới.
Nhìn chung, các dự báo hiện tập trung vào kịch bản lãi suất khó giảm sâu trong ngắn hạn. Với nhu cầu tín dụng lớn và áp lực huy động vốn còn hiện hữu, mặt bằng lãi suất nhiều khả năng sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao trước khi có thể giảm dần khi thanh khoản hệ thống cải thiện rõ nét.
