21 tháng - Việt Nam khiến thế giới ngỡ ngàng khi xây xong công trình lớn chưa từng có: Diện tích hơn nửa triệu m², vốn đầu tư 40.000 tỷ đồng

21 tháng - đó là tổng quãng thời gian kỷ lục để Tổ hợp sản xuất ô tô VinFast tại Khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải (Hải Phòng) đi từ những nhát cuốc khởi công đầu tiên cho đến khi chính thức cho ra đời những chiếc xe thương mại hàng loạt.

Trong lịch sử hơn 1 thế kỷ của ngành công nghiệp ô tô thế giới, đây được xem là một hiện tượng vô tiền khoáng hậu.

Thông thường, để xây dựng một nhà máy ô tô quy mô lớn, các tập đoàn toàn cầu phải mất từ 36 đến 60 tháng (tương đương 3 đến 5 năm). Quy trình chuẩn mực đòi hỏi hàng loạt công đoạn phức tạp nối tiếp nhau như khảo sát địa chất, thiết kế kiến trúc và kỹ thuật, giải phóng mặt bằng, xây dựng nhà xưởng, lắp đặt máy móc, căn chỉnh hệ thống robot, chạy thử nghiệm nghiệm thu (SOP) và cuối cùng mới tới giai đoạn tối ưu hóa dây chuyền.

Chẳng hạn, khi Tesla xây dựng Gigafactory Berlin tại Đức, dù ứng dụng nhiều công nghệ hiện đại, tập đoàn này vẫn mất hơn 2 năm rưỡi chỉ riêng cho khâu giải quyết thủ tục pháp lý, hoàn thiện hạ tầng và chạy thử. Hay các nhà máy truyền thống của Toyota, General Motors tại châu Âu và Bắc Mỹ đều cần trung bình 4 năm để đạt tới trạng thái sản xuất hàng loạt.

Vậy nên, kỳ tích của VinFast đã làm thay đổi hoàn toàn cuộc chơi, đưa doanh nghiệp này trở thành hình mẫu nghiên cứu điển hình cho các tập đoàn sản xuất lớn.

Cuộc cách mạng thiết lập kỳ tích toàn cầu

Sáng 2/9/2017, dự án Tổ hợp sản xuất ô tô VinFast chính thức khởi công trên khu đất rộng 335 ha tại đảo Cát Hải. Thời điểm này, nơi đây phần lớn là đầm lầy và vùng đất lấn biển (chiếm tới 145ha).

Việc VinFast chọn xây dựng nhà máy tại vùng đất mặn chát, nền đất yếu khiến nhiều chuyên gia đánh giá là 1 thử thách lớn và sẽ tốn nhiều công sức, vốn đầu tư để đi vào hoạt động.

Tuy nhiên, ngày 14/6/2019, nhà máy chính thức khánh thành, hoàn thành vượt tiến độ đề ra khoảng 3 tháng. Đáng chú ý, 21 tháng không chỉ dành riêng cho việc dựng vỏ nhà xưởng. Toàn bộ chu trình bao gồm san lấp mặt bằng, xây dựng hạ tầng, lắp đặt dây chuyền, chạy thử liên hoàn và đưa vào vận hành thực tế.

Tổ hợp nhà máy gồm 6 phân xưởng sản xuất chính được kết nối liền mạch: Xưởng dập, xưởng hàn thân vỏ, xưởng sơn, xưởng động cơ, xưởng phụ trợ và xưởng lắp ráp. Vốn đầu tư ban đầu cho riêng giai đoạn sản xuất ô tô đạt khoảng 1,5 tỷ USD (gần 40.000 tỷ đồng).

Bí quyết làm nên tốc độ kỷ lục này nằm ở tư duy quản trị dự án khác biệt. VinFast đã áp dụng phương thức "cuốn chiếu" và triển khai song song hàng loạt hạng mục: Vừa gia cố nền móng vừa thiết kế dây chuyền, đồng thời đưa các đối tác thiết bị hàng đầu thế giới vào cuộc ngay từ ngày đầu. Thay vì làm nối tiếp, hàng nghìn kỹ sư, công nhân và chuyên gia quốc tế đã làm việc liên tục 24/7 trên công trường.

Nói về kỳ tích này, lãnh đạo VinFast từng chia sẻ: "Chúng tôi chỉ mất 21 tháng để thực hiện công việc mà hầu hết những nhà sản xuất ô tô trên thế giới phải thực hiện từ 36 đến 60 tháng. Đó là kết quả của tinh thần kỷ luật, sự quyết đoán và khả năng phối hợp nhịp nhàng ở mức tối đa."

Nhà máy ra đời không chỉ để khẳng định năng lực thi công, mà quan trọng hơn, đó là nền tảng giúp VinFast tự chủ các công đoạn cốt lõi nhất. Ngay từ khi khánh thành, xưởng dập của nhà máy đã có thể tự gia công các tấm kim loại cỡ lớn, còn xưởng động cơ có khả năng chế tạo các cỗ máy phức tạp tại chỗ, điều mà ít hãng xe nội địa tại các nước đang phát triển có thể làm được.

Công suất ngày một cải thiện

Sau khi đi vào hoạt động, nhà máy VinFast Hải Phòng đạt công suất thiết kế giai đoạn đầu là 250.000 xe/năm, tương đương tốc độ xuất xưởng khoảng 38 xe/giờ. Hệ thống tự động hóa được đầu tư quy mô với hàng nghìn robot ABB, vận hành dựa trên nền tảng quản trị tiên tiến của Siemens và SAP.

Qua từng năm, năng suất và công nghệ tại nhà máy liên tục có sự biến chuyển mạnh mẽ. Bắt đầu từ việc sản xuất các dòng xe xăng (Fadil, Lux A2.0, Lux SA2.0), nhà máy đã nhanh chóng thích ứng khi VinFast thực hiện bước ngoặt chiến lược: Dừng hoàn toàn xe xăng để chuyển sang 100% xe điện từ cuối năm 2022.

Sự chuyển đổi này đòi hỏi việc nâng cấp và tái cấu trúc toàn bộ dây chuyền sản xuất. Tính đến nay, nhà máy đã sở hữu hơn 1.580 robot thông minh. Mức độ tự động hóa tại xưởng dập đạt khoảng 90%, trong khi xưởng sơn đạt tới 95%, mức tiệm cận tối đa của công nghiệp sản xuất ô tô hiện đại.

Theo thông tin công bố, công suất tối đa của nhà máy Hải Phòng có thể đạt mức 300.000 xe/năm, trong khi công suất vận hành ổn định không cần tăng ca đạt khoảng 250.000 xe/năm. Năm 2025 ghi nhận mốc phát triển vượt bậc khi riêng cơ sở Hải Phòng đã xuất xưởng 200.000 ô tô điện, phục vụ cho cả nhu cầu bứt phá ở thị trường trong nước lẫn xuất khẩu sang Bắc Mỹ, Châu Âu và Đông Nam Á.

Thường xuyên đón tiếp các nguyên thủ quốc gia

Không chỉ là một cơ sở công nghiệp đơn thuần, Tổ hợp nhà máy VinFast Hải Phòng đã trở thành biểu tượng cho năng lực công nghệ của Việt Nam, thu hút sự chú ý đặc biệt từ giới chính trị và kinh doanh quốc tế. Đây đã trở thành điểm đến quen thuộc của nhiều lãnh đạo cấp cao và nguyên thủ quốc gia trong các chuyến thăm chính thức Việt Nam.

Nơi đây từng hân hạnh đón tiếp nguyên Tổng thống Indonesia Joko Widodo, nguyên Tổng thống Bulgaria Rumen Radev hay nguyên Thủ tướng Luxembourg Xavier Bettel khi họ còn đương nhiệm. Lãnh đạo các nước đều bày tỏ sự bất ngờ trước quy mô, mức độ tự động hóa và quyết tâm chuyển đổi xanh của doanh nghiệp Việt.

Gần đây nhất, chiều ngày 4/9/2026, Tổng thống Cộng hòa Liên bang Myanmar Min Aung Hlaing cùng Đoàn đại biểu cấp cao Myanmar đã tới thăm và làm việc tại nhà máy. Đón tiếp đoàn là ông Phạm Nhật Quân Anh, tân Tổng Giám đốc VinFast toàn cầu.

Tại xưởng hàn thân vỏ và xưởng lắp ráp, Tổng thống Myanmar đã trực tiếp quan sát dây chuyền tự động hóa vận hành và trải nghiệm các dòng ô tô điện thương hiệu Việt. Trực tiếp chứng kiến quy trình sản xuất khép kín, Tổng thống Min Aung Hlaing đánh giá cao chất lượng, độ hoàn thiện của sản phẩm cũng như sự đa dạng trong dải sản phẩm từ xe máy điện đến ô tô điện của hãng.

Lãnh đạo Myanmar bày tỏ sự ấn tượng đặc biệt trước hành trình phát triển thần tốc của VinFast, từ một tân binh trở thành hãng xe nắm giữ thị phần số một tại Việt Nam trong 24 tháng liên tiếp, đồng thời nhanh chóng vươn ra 16 quốc gia trên thế giới như Mỹ, Ấn Độ, Indonesia, Philippines...