Bộ Công an đề xuất sản xuất xe ba bánh điện, Phó Thủ tướng lập tức chỉ đạo: ‘Không dùng ngân sách nhà nước’

Văn phòng Chính phủ vừa có Thông báo số 418/TB-VPCP về kết luận của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc tại cuộc họp về đề xuất của Bộ Công an đối với Đề án “Sản xuất, lắp ráp và thí điểm đăng ký lưu hành, sử dụng xe ba bánh chạy điện”.

Theo kết luận, Phó Thủ tướng thống nhất sự cần thiết sản xuất, lắp ráp và thí điểm vận hành xe ba bánh chạy điện kích thước nhỏ, gọn để phục vụ một số lĩnh vực dịch vụ như thu gom chất thải đô thị, bưu chính - logistics… tại các đô thị đông dân cư, tuyến phố nhỏ, ngõ hẹp và những địa bàn có điều kiện giao thông phức tạp, nơi phương tiện có kích thước lớn khó tiếp cận.

Trước đó, Bộ Công an đã chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan và địa phương liên quan nghiên cứu, xây dựng và trình Thủ tướng Chính phủ Đề án “Sản xuất, lắp ráp và thí điểm đăng ký lưu hành, sử dụng xe ba bánh chạy điện”. Tuy nhiên, quá trình xây dựng đề án vẫn còn một số ý kiến khác nhau liên quan đến chủ trương, thẩm quyền, phạm vi, quy mô và thời gian thí điểm.

Theo Bộ Công an, đề xuất nghiên cứu loại phương tiện này xuất phát từ nhu cầu cơ giới hóa một số hoạt động đô thị hiện vẫn phụ thuộc nhiều vào phương thức thủ công. Trong công tác thu gom rác, tại nhiều khu vực ngõ nhỏ, phương tiện hiện nay còn hạn chế về khả năng chuyên chở và năng suất.

Trong lĩnh vực bưu chính, logistics, sự phát triển của thương mại điện tử và dịch vụ chuyển phát cũng làm gia tăng nhu cầu về phương tiện có tính cơ động, có khả năng vận chuyển hàng hóa nhưng vẫn phù hợp với hạ tầng giao thông chật hẹp.

Bên cạnh đó, Bộ Công an đề xuất nghiên cứu khả năng sử dụng xe ba bánh chạy điện để hỗ trợ phòng cháy, chữa cháy tại những khu dân cư đông đúc, ngõ sâu, ngõ nhỏ, nơi xe chữa cháy chuyên dụng có thể gặp khó khăn khi tiếp cận hiện trường. Phương tiện có thể được thiết kế để mang theo thiết bị phục vụ chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và xử lý các tình huống ban đầu. Xe cũng có thể được nghiên cứu sử dụng cho một số hoạt động phục vụ chỉnh trang đô thị như rửa đường.

Bộ Công an nhấn mạnh việc nghiên cứu xe ba bánh chạy điện không nhằm khôi phục mô hình xe ba bánh tự chế trước đây, mà hướng tới một loại phương tiện mới, đáp ứng yêu cầu về an toàn kỹ thuật, bảo vệ môi trường, đồng thời được quản lý và sử dụng trong phạm vi phù hợp. Đề án cũng phù hợp với định hướng phát triển phương tiện sử dụng năng lượng xanh, thúc đẩy sản xuất phương tiện điện trong nước.

Theo định hướng được nêu tại cuộc họp, việc thí điểm dự kiến thực hiện tại một số thành phố lớn, khu vực có mật độ dân cư cao, nhiều ngõ nhỏ, phố hẹp; đồng thời nghiên cứu áp dụng tại một số khu vực hải đảo, khu du lịch sinh thái và địa bàn phát triển du lịch xanh. Sau thời gian thí điểm, các cơ quan sẽ đánh giá khả năng vận hành, hiệu quả sử dụng, mức độ an toàn, tác động môi trường và khả năng quản lý.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu Bộ Công an chỉ thí điểm xe ba bánh điện tại một số thành phố lớn trong thời gian 3 năm, đồng thời giới hạn phạm vi và số lượng phương tiện. Toàn bộ chi phí thực hiện do các đơn vị tự thu xếp, không sử dụng ngân sách nhà nước.

Phó Thủ tướng cho rằng triển khai xe ba bánh điện cho một số hoạt động là cần thiết, trong đó ưu tiên cho thu gom, vận chuyển rác thải. Đối với hoạt động bưu chính, logistics, cần tính toán nhu cầu thực tế và xu hướng phát triển; đồng thời xem xét khả năng hỗ trợ phòng cháy, chữa cháy.

Lãnh đạo Chính phủ cũng yêu cầu làm rõ tính khả thi và bền vững của việc xã hội hóa sản xuất xe ba bánh điện, không chỉ tính đến đầu tư, sản xuất mà phải tính cả chi phí vận hành, duy trì và hiệu quả sử dụng. Đề án cần làm rõ tính khả thi trong trường hợp địa phương đã có các giải pháp khác để thu gom, vận chuyển rác thải.

Lộ trình thí điểm cần được triển khai linh hoạt, vừa làm vừa rút kinh nghiệm nhằm tránh lãng phí nguồn lực xã hội, đồng thời tạo cơ sở để hoàn thiện pháp luật. Bộ Công an được yêu cầu làm rõ cơ sở pháp lý, tính thực tiễn và điểm khác biệt của xe ba bánh điện so với các phương tiện ba bánh hiện hành được quy định tại Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ.

Các bộ, ngành cũng đề nghị làm rõ việc phân loại phương tiện, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, điều kiện đăng ký, lưu hành và người điều khiển. Đại diện các bộ, ngành cho rằng việc sản xuất, lắp ráp và lựa chọn doanh nghiệp tham gia đề án cần bảo đảm minh bạch, cạnh tranh bình đẳng. Đồng thời, cần có lộ trình nâng cao năng lực sản xuất trong nước để Việt Nam từng bước làm chủ các công nghệ quan trọng liên quan đến điều khiển, quản lý pin và vận hành phương tiện.

Nguồn lực nghiên cứu, sản xuất, lắp ráp và vận hành xe ba bánh điện dự kiến được xã hội hóa. Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Công an hoàn thiện hồ sơ, đề án trong tháng 8, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 31/8.