Bộ Công an làm việc với Ngân hàng Nhà nước
Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước phối hợp thành lập Tổ công tác phòng, chống lừa đảo trực tuyến.
Ngày 23/6, Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ký kết Quy chế phối hợp trong công tác phòng, chống lừa đảo trực tuyến, đồng thời thành lập Tổ công tác liên ngành nhằm tăng cường khả năng phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi lừa đảo trên không gian mạng.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh lừa đảo trực tuyến đang trở thành một trong những loại tội phạm phát triển nhanh nhất tại Việt Nam, lợi dụng sự bùng nổ của thanh toán số, ngân hàng số, thương mại điện tử và các nền tảng mạng xã hội để tiếp cận nạn nhân.
Người Việt Nam đã thiệt hại khoảng 18.900 tỷ đồng do lừa đảo trực tuyến trong năm 2024
Thứ trưởng Bộ Công an Phạm Thế Tùng cho biết các đường dây lừa đảo hiện nay hoạt động ngày càng chuyên nghiệp, có tổ chức, thậm chí xuyên quốc gia. Không ít nhóm đối tượng sử dụng công nghệ AI, giả mạo cơ quan Nhà nước, ngân hàng, doanh nghiệp lớn hoặc người thân của nạn nhân để thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản.
Theo thống kê của Bộ Công an, thiệt hại do các hình thức lừa đảo trên không gian mạng gây ra được ước tính lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng mỗi năm.
Báo cáo của Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA) cũng cho thấy người Việt Nam đã thiệt hại khoảng 18.900 tỷ đồng do lừa đảo trực tuyến trong năm 2024. Có tới 70% người dùng Internet từng nhận được cuộc gọi, tin nhắn hoặc đường link mang dấu hiệu lừa đảo.
Điều đáng chú ý là phần lớn các vụ việc đều có điểm chung: Tiền của nạn nhân sau khi bị chuyển đi thường được luân chuyển qua nhiều lớp tài khoản ngân hàng, ví điện tử hoặc tài khoản trung gian trước khi bị rút hoặc chuyển ra nước ngoài.
Trọng tâm mới: Truy vết và phong tỏa dòng tiền
Khác với các chiến dịch tuyên truyền trước đây, quy chế phối hợp lần này tập trung mạnh vào việc chia sẻ dữ liệu và phối hợp kỹ thuật giữa lực lượng công an và hệ thống ngân hàng.
Theo nội dung được ký kết, hai bên sẽ tăng cường trao đổi thông tin để phát hiện sớm các dấu hiệu lừa đảo; phối hợp rà soát các phương thức, thủ đoạn mới; nâng cao hiệu quả xác minh, truy vết và phong tỏa dòng tiền liên quan đến hoạt động phạm tội.
Đồng thời, việc mở và sử dụng tài khoản ngân hàng, ví điện tử sẽ được kiểm soát chặt chẽ hơn nhằm hạn chế tình trạng mua bán, cho thuê hoặc cho mượn tài khoản phục vụ hành vi phạm pháp.
Ngân hàng Nhà nước cũng sẽ chỉ đạo các tổ chức tín dụng, trung gian thanh toán tăng cường giám sát giao dịch bất thường, hoàn thiện quy trình định danh khách hàng và phối hợp nhanh với cơ quan điều tra khi phát sinh yêu cầu khẩn cấp.
Đây là hướng đi phù hợp bởi trong nhiều vụ lừa đảo gần đây. Thời gian "vàng" để cứu tiền của nạn nhân thường chỉ kéo dài vài phút đến vài giờ sau khi giao dịch được thực hiện.
Nếu việc chia sẻ dữ liệu được thực hiện theo thời gian thực, khả năng phong tỏa tài khoản và ngăn chặn việc tẩu tán tài sản sẽ được cải thiện đáng kể.
Một điểm đáng chú ý khác là việc Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước phối hợp thành lập Tổ công tác phòng, chống lừa đảo trực tuyến do Trung tướng Lê Xuân Minh, Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao làm Tổ trưởng.
Thành phần tổ công tác không chỉ bao gồm các đơn vị thuộc Bộ Công an mà còn có đại diện Ngân hàng Nhà nước và các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, trung gian thanh toán.
Theo Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn, cơ chế mới sẽ giúp chuyển từ mô hình phối hợp theo từng vụ việc sang phối hợp thường xuyên, chủ động, có đầu mối và quy trình xử lý rõ ràng.
Điều này được kỳ vọng sẽ giúp rút ngắn thời gian xác minh, cảnh báo, tạm dừng hoặc phong tỏa các tài khoản nghi vấn, từ đó giảm thiểu thiệt hại cho người dân.
Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang nhấn mạnh mục tiêu cao nhất là tạo chuyển biến rõ nét trong công tác phòng, chống tội phạm lừa đảo trực tuyến, với phương châm "phòng ngừa là cơ bản, phát hiện sớm là then chốt, phối hợp nhanh là đột phá, xử lý nghiêm là giải pháp răn đe".
