Bộ Tài chính đề xuất cơ chế thưởng bằng ưu đãi thuế và tín dụng cho doanh nghiệp quản trị tốt

Ngày 8/9, Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) tổ chức Hội nghị “Nâng cao chất lượng quản trị công ty, báo cáo tài chính và minh bạch thông tin trên thị trường chứng khoán”.

Phát biểu tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh việc nâng cao chất lượng quản trị công ty theo các tiêu chuẩn khu vực và quốc tế không chỉ là yêu cầu từ cơ quan quản lý mà còn là nhu cầu tự thân của doanh nghiệp.

Theo ông, doanh nghiệp Việt Nam đang từng bước chuyển từ nhận thức sang thực hành quản trị tốt. Một số mô hình được chia sẻ tại Hội nghị, trong đó có Petrovietnam, Vinamilk, PAN và nhiều doanh nghiệp khác, cho thấy những thay đổi trong thực tiễn quản trị đã bắt đầu mang lại kết quả.

“Quản trị công ty tốt trước hết mang lại lợi ích cho chính doanh nghiệp, sau đó là cho thị trường và toàn bộ nền kinh tế”, Thứ trưởng nói.

Không chỉ “phạt”, cần có cơ chế “thưởng”

Điểm đáng chú ý được lãnh đạo Bộ Tài chính đặt ra là cần tạo ra động lực kinh tế đủ rõ để doanh nghiệp chủ động nâng cao chất lượng quản trị.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi, bên cạnh việc củng cố các quy định pháp luật, UBCKNN cần phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu những phương án khuyến khích đối với doanh nghiệp đạt tiêu chuẩn quản trị tốt và được xác nhận.

Các cơ chế này có thể được nghiên cứu trong lĩnh vực thuế, tín dụng, thủ tục hành chính và những lĩnh vực khác.

Thứ trưởng dẫn ví dụ về cơ chế “luồng xanh” trong lĩnh vực hải quan dành cho doanh nghiệp tuân thủ tốt, đồng thời đặt vấn đề nghiên cứu những phương án tương tự nhưng phù hợp với đặc thù của quản trị công ty.

Thông điệp được đưa ra khá rõ: muốn quản trị tốt và minh bạch thông tin trở thành văn hóa doanh nghiệp thì không thể chỉ dựa vào xử phạt.

“Để quản trị tốt và minh bạch thông tin trở thành văn hóa doanh nghiệp, cần kết hợp giữa chế tài và khuyến khích, giữa ‘cây gậy’ (phạt) và ‘củ cà rốt’ (thưởng)”, Thứ trưởng nhấn mạnh.

Theo đó, các cơ quan quản lý được đề nghị sớm nghiên cứu những cơ chế khuyến khích cụ thể, qua đó tạo động lực để doanh nghiệp chủ động đầu tư vào hệ thống quản trị thay vì chỉ thực hiện để đáp ứng yêu cầu pháp lý.

Quản trị tốt không còn là câu chuyện nội bộ

Từ góc nhìn của cơ quan quản lý, chất lượng quản trị công ty ngày càng gắn trực tiếp với khả năng huy động vốn và sức hấp dẫn của doanh nghiệp trên thị trường.

Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho rằng quản trị công ty tốt và minh bạch thông tin là điều kiện quan trọng để thị trường chứng khoán phát triển lành mạnh, bền vững.

Khi thông tin được nâng cao về chất lượng và mức độ minh bạch, các tổ chức quốc tế, nhà đầu tư trong nước và nước ngoài sẽ có thêm cơ sở để đánh giá doanh nghiệp, thị trường và đưa ra quyết định đầu tư.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh Việt Nam cần huy động lượng vốn lớn cho các mục tiêu phát triển đến năm 2030.

Theo Thứ trưởng, nguồn vốn trong nước vẫn giữ vai trò chủ yếu, song nguồn vốn nước ngoài cũng có vị trí quan trọng trong việc đáp ứng nhu cầu đầu tư theo định hướng chiến lược.

Vì vậy, nâng chất lượng quản trị và minh bạch thông tin không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu của thị trường chứng khoán mà còn liên quan trực tiếp đến khả năng thu hút và phân bổ nguồn vốn cho nền kinh tế.

Ba việc Bộ Tài chính yêu cầu triển khai

Để đưa các định hướng trên vào thực tế, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi đề nghị UBCKNN chủ trì, phối hợp với các đơn vị thuộc Bộ Tài chính, các Sở giao dịch chứng khoán, hiệp hội nghề nghiệp, VIOD và các đơn vị liên quan triển khai 3 nhóm nhiệm vụ.

Thứ nhất, tổng hợp các ý kiến, kiến nghị tại Hội nghị, nghiên cứu phương án tiếp thu và hoàn thiện khuôn khổ pháp lý. Đối với những kiến nghị phù hợp liên quan đến quản trị công ty trong Luật Chứng khoán, nếu kịp tiến độ sửa đổi dự kiến trình Quốc hội thông qua trong tháng 10, các đơn vị được yêu cầu nghiên cứu đưa vào ngay.

Nếu chưa thể bổ sung trong lần sửa đổi này, Bộ Tài chính dự kiến rà soát, sửa đổi toàn diện Luật Chứng khoán trong nhiệm kỳ, trước năm 2030. Những nội dung có thể điều chỉnh ở cấp nghị định, thông tư cũng được yêu cầu xem xét để triển khai sớm.

Thứ hai, xây dựng cơ chế khuyến khích doanh nghiệp quản trị tốt. Đây là nhóm nhiệm vụ có tính mới đáng chú ý, khi cơ quan quản lý không chỉ đặt trọng tâm vào việc xử lý doanh nghiệp vi phạm mà còn nghiên cứu cách tạo lợi ích cụ thể cho những doanh nghiệp đáp ứng các chuẩn mực quản trị tốt.

Thứ ba, xây dựng kế hoạch đào tạo, nâng cao năng lực quản trị cho doanh nghiệp niêm yết, công ty đại chúng và từng bước mở rộng tới các doanh nghiệp khác.

Theo Thứ trưởng, việc đào tạo cần hướng tới những người trực tiếp thực hiện công tác quản trị, giúp họ có đủ kiến thức, năng lực và trình độ để đưa các nguyên tắc quản trị tốt vào thực tiễn.