Bộ trưởng Philippines chỉ ra điều Việt Nam làm đúng để bứt tốc, nước này 'hụt hơi' vì bỏ lỡ điều gì?

So sánh với các nước ASEAN, tổng thu nhập quốc dân (GNI) bình quân đầu người của Singapore đạt 81.760 USD, Malaysia 12.380 USD, Thái Lan 7.690 USD và Indonesia 5.120 USD.

Trong đó, Singapore thuộc nhóm quốc gia có thu nhập cao, còn Malaysia, Thái Lan và Indonesia đều đã gia nhập nhóm thu nhập trung bình cao trong những năm gần đây. Đặc biệt trong năm nay, Philippines và Việt Nam cùng được Ngân hàng Thế giới (WB) xếp vào nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao, trong đó GNI bình quân đầu người của Việt Nam cao hơn Philippines.

Lý giải nguyên nhân Philippines tăng trưởng chậm hơn, Bộ trưởng Bộ Kinh tế, Kế hoạch và Phát triển Philippines Arsenio Balisacan cho biết khi mở cửa nền kinh tế, Việt Nam đã phát đi thông điệp rõ ràng rằng tăng trưởng sẽ được dẫn dắt bởi xuất khẩu và thu hút đầu tư nước ngoài.

Phát biểu trên tờ ABS-CBN, ông Arsenio Balisacan cho biết, Philippines không lựa chọn con đường này mà tập trung xuất khẩu lao động và phụ thuộc chủ yếu vào tiêu dùng trong nước để thúc đẩy tăng trưởng. Trong khi đó, Việt Nam ưu tiên phát triển công nghiệp, mở cửa nền kinh tế và nâng cao năng lực xuất khẩu.

"Chúng ta đã bỏ quên việc phát triển khu vực xuất khẩu và năng lực cạnh tranh. Chúng ta không đầu tư đủ cho năng suất, sức cạnh tranh, đồng thời còn đặt ra nhiều rào cản khiến các nhà đầu tư nước ngoài khó vào Philippines", ông nói.

Ông Balisacan cho biết trong những năm gần đây, Philippines đang nỗ lực "đuổi kịp" các nước trong khu vực. Chính phủ đã triển khai nhiều cải cách nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho dòng vốn đầu tư nước ngoài, đồng thời chú trọng phát triển lĩnh vực sản xuất, công nghiệp bán dẫn và các ngành có giá trị gia tăng cao.

Bên cạnh đó, ông cho rằng Philippines cũng cần tăng cường phát triển các ngành kinh tế khác như du lịch và nông nghiệp.

"Chúng tôi nhận ra rằng để duy trì đà tăng trưởng và nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế, Philippines cần có thêm các động lực tăng trưởng khác nhằm bổ trợ cho tiêu dùng trong nước", ông nói.

Phó Giáo sư JC Punongbayan, Trường Kinh tế thuộc Đại học Philippines (UP School of Economics), cũng nhận định tăng trưởng của Việt Nam diễn ra nhanh và ổn định. Theo ông, Việt Nam gia nhập nhóm quốc gia có thu nhập trung bình thấp vào khoảng giai đoạn 2008-2009 và chỉ mất chưa đến 20 năm để trở thành quốc gia có thu nhập trung bình cao. Trong khi đó, Philippines đã thuộc nhóm thu nhập trung bình thấp từ năm 1987 nhưng phải mất gần 40 năm mới được nâng lên nhóm thu nhập trung bình cao.

"Việt Nam có tốc độ tăng trưởng kinh tế rất mạnh, đặc biệt là lĩnh vực xuất khẩu và sản xuất chế tạo", ông Punongbayan nhận xét.

Trong bài viết đăng trên Philippine Daily Inquirer mới đây, nhà báo Joel Ruiz Butuyan cho biết chuyến công tác mới đây đã giúp ông tận mắt chứng kiến sự thay đổi rất lớn của TP.HCM so với lần đầu đặt chân đến cách đây khoảng 15 năm.

"Tôi vừa có chuyến công tác đến Việt Nam vào tuần trước và tận mắt chứng kiến quốc gia này đã có bước nhảy vọt ấn tượng như thế nào để vượt mặt Philippines về mặt kinh tế. Đất nước chúng ta rõ ràng đã bị bỏ lại phía sau, điều đó thể hiện từ thực tế trên đường phố cho đến các số liệu thống kê. Tốc độ phát triển kinh tế Việt Nam sẽ còn khiến chúng ta tụt lại xa hơn nữa trong những năm tới", tác giả viết.

Theo Joel Ruiz Butuyan, những thay đổi mà ông có thể quan sát trên đường phố cũng phản ánh qua các chỉ số kinh tế. Dẫn số liệu của Ngân hàng Thế giới, ông cho biết thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam năm 2024 đạt 4.717 USD, cao hơn mức 3.985 USD của Philippines.

Nếu tính theo sức mua tương đương (PPP), mức sống thực tế của người dân Việt Nam đạt khoảng 17.480 USD/người, trong khi Philippines là 12.913 USD. Ông cũng đánh giá du lịch là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng khi Việt Nam đón khoảng 20 triệu lượt khách quốc tế mỗi năm, so với khoảng 6 triệu lượt của Philippines.

Singapore hiện nay vẫn là điểm đến hàng đầu khu vực về đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) với 150,90 tỷ USD, tăng 11% so với năm 2024, trong khi Indonesia giữ vững vị trí thứ hai với 21,44 tỷ USD, mặc dù giảm 13% so với năm trước.

Việt Nam đứng thứ ba với 20,35 tỷ USD, tiếp theo là Thái Lan và Malaysia với lần lượt 19,10 tỷ USD và 15,39 tỷ USD.

Mặc dù có một số cơ hội đầy hứa hẹn, Philippines vẫn tiếp tục thua kém các nước láng giềng, theo các nhà phân tích.

Mặc dù Philippines có thế mạnh về dịch vụ và tăng trưởng dựa trên tiêu dùng, nước này vẫn ít hội nhập vào hệ sinh thái sản xuất và xuất khẩu khu vực hơn so với một số nước cùng nhóm.

Nhằm cải thiện việc này, ông Balisacan cho biết Philippines đã và đang thực hiện một số cải cách để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào Philippines. Ông cho biết hiện nay cũng đang có sự nhấn mạnh vào sản xuất, chất bán dẫn và các ngành công nghiệp chất lượng cao khác.

Ông cũng cho biết các ngành công nghiệp khác cũng cần được tăng cường như du lịch, nông nghiệp.

"Chúng tôi nhận ra rằng để tiếp tục tăng trưởng và tiếp tục làm cho nền kinh tế của chúng ta kiên cường, chúng ta cần có các động lực tăng trưởng khác để bổ sung cho tiêu dùng", ông nói.