Các ông lớn công nghệ Mỹ điên cuồng vay tiền phát triển AI, DeepSeek sẽ 'chọc thủng' bong bóng đòn bẩy?

Chưa từng có ngành nào nhận được sự chú ý và ưu ái của giới tư bản trên quy mô lớn như trí tuệ nhân tạo (AI) ngày nay.

Đặc biệt tại Mỹ, nếu một công ty AI gọi vốn chưa đến 1 tỷ USD, điều đó chỉ cho thấy sức ảnh hưởng của công ty và nhà sáng lập vẫn chưa đủ lớn, cần quay về việc tiếp tục tích lũy và hoàn thiện mình. Còn các “ông lớn” lại đang vận dụng nguồn vốn một cách vô cùng khéo léo. Thậm chí, mô hình này đã không còn đơn thuần là doanh nghiệp AI thiếu tiền nên phải gọi vốn mà đang biến năng lực tính toán AI thành một công cụ tài chính.

Broadcom là một ví dụ. Ngày 20/8, một hãng thông tấn quốc tế tiết lộ Broadcom sẽ vay hơn 60 tỷ USD. Nếu tính cả khoản nợ thứ cấp, quy mô vay có thể vượt quá 100 tỷ USD.

Giống như Nvidia, Intel và Qualcomm, đây cũng là một “ông lớn” trong ngành chip. Năm 2018, Broadcom từng tìm cách mua lại Qualcomm với giá 117 tỷ USD, nhưng thương vụ sau đó bị Tổng thống Mỹ Donald Trump ngăn chặn.

Broadcom đang dẫn đầu trong lĩnh vực chip tùy chỉnh cho AI (ASIC) và chip mạng truyền thông. Chẳng hạn, hãng này có hợp tác liên quan đến TPU của Google và chip của Meta (công ty mẹ của Facebook); Anthropic cũng có ý định tìm Broadcom để đặt hàng chip AI tùy chỉnh.

Và lý do Broadcom vay một khoản tiền khổng lồ như vậy chính là để tài trợ cho cơ sở hạ tầng chip AI. Nhưng điểm thú vị ở đây là Broadcom đang vay tiền để mua chính sản phẩm của mình.

Mô hình “vay tiền để đẻ ra tiền”

Câu chuyện diễn ra như sau: Hồi tháng 6, Broadcom đã đạt thỏa thuận hợp tác với hai “gã khổng lồ” trong lĩnh vực đầu tư tư nhân là Blackstone và Apollo Global Management để cùng hỗ trợ tài chính cho cơ sở hạ tầng điện toán.

Vì vậy, lần này họ thành lập một công ty mới. Doanh nghiệp mới này sẽ đứng tên vay tiền, trong đó Blackstone và Apollo lo nguồn vốn, còn Broadcom đứng ra bảo lãnh khoản vay. Số tiền vay được sau đó sẽ dùng để xây dựng các trung tâm tính toán AI.

Những trung tâm tính toán này sẽ trở thành những “bà chủ nhà trọ” trong kỷ nguyên AI. Bên thuê sẽ là các công ty như Anthropic, thuê năng lực tính toán để huấn luyện các mô hình AI quy mô lớn và cung cấp dịch vụ suy luận.

Chừng nào năng lực tính toán AI vẫn còn khan hiếm, các trung tâm này vẫn có thể kiếm tiền ổn định, sau đó dùng nguồn thu để trả nợ.

Bạn đã phát hiện ra chưa? Đây chính là một kiểu đòn bẩy “mượn gà đẻ trứng”.

Chỉ cần nhu cầu tính toán AI vẫn cao, Broadcom có thể bán chip AI, mở rộng thị phần; Blackstone và Apollo có thể thu hồi tiền thuê cùng tiền lãi; còn Anthropic không cần phải đau đầu huy động 60 tỷ USD để tự xây dựng trung tâm dữ liệu mà chỉ cần trả tiền thuê hằng năm, qua đó giảm áp lực vốn.

Có vẻ như tất cả các bên đều thắng lớn?

Nhưng điều kiện tiên quyết là nhu cầu năng lực tính toán AI phải tiếp tục ở mức cao. Một khi nhu cầu suy yếu, dòng tiền không đủ, mô hình này có thể đối mặt với nguy cơ vỡ nợ.

Là nhân vật chính trong câu chuyện, Broadcom đương nhiên có nhiều toan tính thương mại. Công ty cần mở rộng doanh số, đối phó với thách thức từ Nvidia trong thị trường chip AI có biên lợi nhuận cao, đồng thời có thể tiếp tục thắt chặt quan hệ hợp tác với Anthropic.

Nvidia cũng chơi, nhưng theo cách khác

Là đối thủ của Broadcom, Nvidia thực ra cũng làm điều tương tự, nhưng cách chơi lại khác.

Vào giữa tháng 8, Nvidia hợp tác với 6 tổ chức tài chính, bao gồm Blackstone, Apollo cùng BlackRock, Goldman Sachs, KKR và Brookfield để thành lập một “nền tảng tài trợ năng lực tính toán độc lập” quy mô lên tới 500 tỷ USD, nhằm phục vụ việc xây dựng hạ tầng tính toán AI.

Trong số 500 tỷ USD này, Nvidia sẽ góp tối đa 25%, tương đương 125 tỷ USD.

Cần lưu ý rằng đây là một “nền tảng tài trợ”.

Khác với Broadcom tự bảo lãnh khoản vay để xây dựng trung tâm tính toán rồi cho các công ty AI thuê, Nvidia lựa chọn hợp tác với các tổ chức tài chính, thành lập một nền tảng tài trợ, cho các công ty AI vay tiền để xây dựng trung tâm tính toán, sau đó lại mua GPU của chính Nvidia.

Phải thừa nhận rằng xét về các công cụ tài chính và đổi mới vốn, người Mỹ không chỉ mạnh mà thị trường vốn còn cực kỳ năng động.

Tuy nhiên, kiểu “tay trái chuyển sang tay phải” để phình to quy mô doanh thu này đúng là có thể thúc đẩy sự phát triển của ngành và tạo thêm nguồn vốn cho các doanh nghiệp AI. Nhưng rủi ro cũng rất rõ ràng: Nó có thể khiến bong bóng phình to hơn, đồng thời kéo ngày càng nhiều người lên “cùng một con thuyền”.

Các ông lớn AI Mỹ đang cùng “ngồi trên một con thuyền”

Trong lĩnh vực mô hình AI lớn của Mỹ, hai cái tên dẫn đầu là OpenAI và Anthropic.

Bước sang năm 2026, OpenAI đã nhận được thương vụ gọi vốn tư nhân lớn nhất trong lịch sử thương mại, lên tới 122 tỷ USD. Anthropic cũng không kém cạnh, huy động tổng cộng 95 tỷ USD qua hai vòng gọi vốn.

Trong số những nhà đầu tư liên tục rót thêm vốn cho hai công ty này có Amazon, Microsoft và Nvidia. Các dịch vụ điện toán đám mây của Amazon và Microsoft cũng cung cấp năng lực tính toán cho những “ông lớn” AI này.

Vì vậy, xét ở một góc độ nào đó, những doanh nghiệp này thực chất đều đang bị ràng buộc vào “cùng một con thuyền”.

Nói đến đây, không thể không so sánh với tình hình gọi vốn AI tại Trung Quốc.

Ngoài những công ty như Zhipu AI và MiniMax đã lên sàn chứng khoán và huy động vốn, hồi tháng 6 năm nay, DeepSeek đã huy động 50 tỷ nhân dân tệ (khoảng 7,4 tỷ USD), còn Kimi cũng vừa hoàn tất một vòng gọi vốn 3,5 tỷ USD.

Quy mô gọi vốn của DeepSeek và Kimi quả thực có vẻ hơi “khiêm tốn” nếu đặt cạnh các doanh nghiệp AI Mỹ.

Nhưng nhìn từ một góc độ khác, điều này lại cho thấy hiệu quả sử dụng vốn của Trung Quốc: Với quy mô vốn nhỏ hơn, họ vẫn có thể tạo ra những sản phẩm có năng lực tiệm cận GPT và Claude, trong khi chi phí sử dụng thấp hơn.

Hơn nữa, các nhà đầu tư chủ yếu đến từ các quỹ Chính phủ, các tập đoàn Internet lớn, tổ chức đầu tư và quỹ công nghiệp nên không có nhiều dấu hiệu của kiểu “chân trái giẫm chân phải để bay lên trời”. Vì vậy, chất lượng của nguồn vốn cũng đáng kể hơn.

DeepSeek có thể là người chọc thủng bong bóng AI Mỹ?

Sự trỗi dậy của các mô hình AI nguồn mở Trung Quốc không chỉ tạo ra mối đe dọa đối với hai mô hình AI đóng nguồn là OpenAI và Anthropic, mà thậm chí còn đe dọa toàn bộ những người đang “ngồi trên cùng con thuyền”.

Cảnh tượng khi DeepSeek R1 ra mắt khiến vốn hóa thị trường Nvidia lao dốc 16,9% chỉ trong một ngày đến nay vẫn còn nguyên trong ký ức của không ít người.

Vì vậy, trong tương lai, cuộc cạnh tranh AI giữa Trung Quốc và Mỹ sẽ không chỉ là cuộc so tài giữa các doanh nghiệp mô hình AI hàng đầu.

Đó còn là cuộc cạnh tranh về mật độ vốn, hiệu quả sử dụng vốn và quan trọng hơn là cuộc chiến khốc liệt của toàn bộ ngành công nghiệp AI.

Nếu AI Mỹ thực sự tồn tại một bong bóng thì người có khả năng chọc thủng bong bóng đó rất có thể sẽ là DeepSeek và những công ty tương tự của Trung Quốc.

Theo Sohu