Campuchia đang nợ Trung Quốc bao nhiêu?
Tổng dư nợ và các khoản tài trợ có liên quan đến Trung Quốc của Campuchia có thể lên tới khoảng 5,13 tỷ USD, trong đó phần lớn là nợ công hiện hữu và nguồn vốn mới dành cho dự án Kênh đào Funan Techo.
Theo Khmer Times ngày 22/9, tính đến cuối tháng 6/2026, Campuchia có 3,938 tỷ USD nợ công với Trung Quốc, đưa Bắc Kinh trở thành chủ nợ nước ngoài lớn nhất của nước này.
Cùng thời điểm, tổng nợ công của Campuchia ở mức 13,56 tỷ USD, trong đó khoảng 95% là nợ nước ngoài. Như vậy, riêng khoản nợ với Trung Quốc chiếm khoảng 31% tổng nợ công nước ngoài của Campuchia.
Sau thời điểm chốt số liệu trên, Phnom Penh tiếp tục tiếp nhận thêm các khoản tài chính liên quan đến Trung Quốc cho dự án kênh đào Funan Techo, gồm gần 1 tỷ USD vốn mới và một khoản vay ưu đãi riêng trị giá 200 triệu USD.
Nếu cộng các khoản này với 3,938 tỷ USD nợ công hiện hữu, tổng mức tiếp xúc tài chính liên quan đến Trung Quốc có thể lên khoảng 5,13 tỷ USD.
Tuy nhiên, con số 5,13 tỷ USD không đồng nghĩa toàn bộ là nợ công trực tiếp của Chính phủ Campuchia. Trong đó, 3,938 tỷ USD đã được ghi nhận là nợ công, còn khoản gần 1 tỷ USD mới ký cho kênh đào Funan Techo là tài trợ dự án theo mô hình xây dựng, vận hành, chuyển giao, BOT.
Gần 1 tỷ USD mới đổ vào kênh đào Funan Techo
Khoản mới nhất được công bố ngày 9/9, khi Ngân hàng Xuất nhập khẩu Trung Quốc (China Exim Bank) và Công ty Đường thủy Nội địa và Ven biển Funan Techo ký thỏa thuận trị giá gần 1 tỷ USD cho dự án Quản lý Tài nguyên Nước Tổng hợp Funan Techo (FTC).
Lễ ký diễn ra tại Hạ Môn, Trung Quốc, dưới sự chứng kiến của Phó thủ tướng Campuchia Sun Chanthol, đồng thời là Phó chủ tịch thứ nhất Hội đồng Phát triển Campuchia.
Khoản vốn này dành cho dự án kênh đào Funan Techo và được triển khai theo mô hình BOT, thay vì một khoản vay chính phủ thông thường.
Trước đó, vào tháng 7, Trung Quốc đã phê duyệt một khoản vay ưu đãi trị giá 200 triệu USD dành cho hệ thống âu thuyền và thủy lợi của Kênh đào Funan Techo.
Theo ông Chanthol, khoản vay này có lãi suất 1,25% và thời hạn hoàn trả 20 năm.
Ngoài ra, Trung Quốc còn dự kiến cung cấp khoản viện trợ không hoàn lại riêng trị giá 200 triệu USD để xây dựng 6 hoặc 7 cây cầu bắc qua tuyến kênh.
Khoản viện trợ này không được tính vào mức 5,13 tỷ USD vì không tạo ra nghĩa vụ trả nợ.
Chính phủ Campuchia trước đó cũng từng cho biết phía Trung Quốc sẽ cung cấp khoảng 1 tỷ USD theo cơ chế nhượng quyền cho dự án.
Dự án hạ tầng chiến lược của Campuchia
Kênh đào Funan Techo được xác định là một trong những dự án hạ tầng lớn nhất hiện nay của Campuchia, nhằm tạo tuyến kết nối trực tiếp từ hệ thống sông nội địa ra biển.
Dự án được kỳ vọng cải thiện vận tải đường thủy và logistics, đồng thời mở thêm không gian phát triển công nghiệp, nông nghiệp và du lịch dọc hành lang tuyến kênh.
Theo mô hình BOT, doanh nghiệp dự án sẽ chịu trách nhiệm xây dựng, khai thác trong một khoảng thời gian nhất định trước khi chuyển giao lại cho phía Campuchia.
Việc gần 1 tỷ USD vốn mới được ký sau thời điểm chốt dữ liệu nợ quý 2 cũng đồng nghĩa khoản này chưa được phản ánh trong tổng nợ công 13,56 tỷ USD mà Bộ Kinh tế và Tài chính Campuchia công bố vào cuối tháng 6.
Do đó, con số 5,13 tỷ USD phù hợp hơn khi được mô tả là tổng mức tiếp xúc tài chính liên quan đến Trung Quốc, thay vì toàn bộ là nợ của Chính phủ Campuchia.
Mức cuối cùng được ghi nhận vào nợ công quốc gia sẽ còn phụ thuộc vào cấu trúc tài chính, nghĩa vụ bảo lãnh và trách nhiệm trả nợ gắn với dự án kênh đào Funan Techo.
Dù vậy, các khoản vốn mới tiếp tục cho thấy vai trò lớn của Trung Quốc trong việc tài trợ các dự án hạ tầng quy mô lớn tại Campuchia, đặc biệt trong lĩnh vực giao thông và kết nối logistics.
