Cần cơ chế đột phá về phát triển nhà ở và các thiết chế phục vụ công nhân

Việc làm và thu nhập của người lao động tiếp tục được cải thiện

Ngày 18/10, thảo luận về tình hình phát triển kinh tế - xã hội, đại biểu Nguyễn Văn Thắng (Chủ tịch Liên đoàn Lao động TP Hà Nội) nêu rõ, GDP 9 tháng đầu năm 2026 tăng 9,01%; việc làm và thu nhập của người lao động tiếp tục được cải thiện; các chính sách xã hội, an sinh xã hội đã được quan tâm triển khai.

Trong đó, 9 tháng đầu năm, Thủ đô Hà Nội tăng trưởng 8,85%; riêng trong quý III tăng trưởng trên 10%. Đây là những con số thể hiện sự nỗ lực, cố gắng rất lớn của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp, đội ngũ công nhân, viên chức và người lao động. Thành phố cũng đã giải quyết được việc làm cho trên 160.000 lao động.

“Thu nhập bình quân của người lao động cả nước 9 tháng đầu năm đạt khoảng 9,06 triệu đồng/tháng”, ông Thắng nêu rõ.

Tuy nhiên, ông Thắng nêu, có những vấn đề vẫn cần phải quan tâm. Bên cạnh việc đánh giá tốc độ tăng trưởng, cần quan tâm sâu hơn đến chất lượng tăng trưởng và mức độ thụ hưởng thành quả phát triển của người lao động.

“Đối với Hà Nội, chỉ số giá tiêu dùng bình quân 9 tháng tăng 4,91%, trong khi đó công nhân, người lao động còn phải trang trải các tiền thuê nhà, điện, nước, đi lại, chăm sóc sức khỏe và học tập của con cái. Một bộ phận người lao động, nhất là lao động nhập cư, lao động trong các doanh nghiệp nhỏ và khu vực phi chính thức còn gặp khó khăn trong tích lũy và ổn định cuộc sống. Vì vậy, khi đánh giá về kết quả phát triển kinh tế - xã hội, Chính phủ làm rõ hơn mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế, năng suất lao động, thu nhập thực tế của người dân”, ông Thắng nêu.

Bày tỏ thống nhất với mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên trong năm 2027, ông Thắng nêu, đây là mục tiêu rất cao, cho rằng, phải dựa nhiều hơn vào năng suất lao động, khoa học công nghệ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực.

Trong đó, theo ông Thắng, Chính phủ cần quan tâm bổ sung các giải pháp nâng cao chất lượng việc làm, thu nhập thực tế của người lao động; có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng suất gắn với cải thiện tiền lương, điều kiện việc làm và phúc lợi.

Nêu rõ, Quốc hội đang bàn về Luật Phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ, ông Thắng cho rằng, đây là chủ trương rất đúng, khi có hiệu lực sẽ tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển, giải quyết việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.

Tạo điều kiện tiếp cận nhà ở tốt hơn cho công nhân

Đáng chú ý, Chủ tịch Liên đoàn Lao động TP Hà Nội kiến nghị, cần có cơ chế đột phá về phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và các thiết chế phục vụ công nhân.

Đánh giá cao mục tiêu đặt ra về phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê năm 2027 của Chính phủ, tuy nhiên, ông Thắng nêu thực tiễn ở Hà Nội cho thấy vấn đề không chỉ xây dựng được bao nhiêu căn hộ, mà quan trọng hơn là người lao động có thực sự tiếp cận được với nhà ở phù hợp với khả năng chi trả hay không.

“Tôi đề nghị Chính phủ nghiên cứu cơ chế ưu tiên phát triển nhà ở xã hội cho thuê dài hạn tại các khu vực tập trung đông công nhân; bố trí quỹ đất và kết nối hạ tầng giao thông, trường học, nhà trẻ, y tế, thiết chế văn hóa ngay ở khâu quy hoạch khu công nghiệp, khu đô thị và các dự án nhà ở”, ông Thắng đề xuất.

Ông Thắng cũng cho rằng, cần đơn giản hóa các thủ tục tiếp cận nhà ở xã hội, công khai điều kiện thuê, giá thuê và các chi phí liên quan. Đặc biệt, cần quy định về đối tượng, số lượng cụ thể trong một dự án để tạo điều kiện tiếp cận nhà ở tốt hơn, thay vì “bốc thăm” may rủi. “Ví dụ đối với các dự án ở gần các khu công nghiệp tập trung, đông lao động thì nên điều tiết tỷ lệ bốc thăm dành cho công nhân cao hơn”, ông Thắng đề xuất.

Một vấn đề nữa, theo ông Thắng, cần xây dựng cơ chế đào tạo lại, chuyển đổi nghề nghiệp cho người lao động thích ứng với mô hình tăng trưởng mới. Chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và chuyển đổi xanh mở ra cơ hội nâng cao năng suất nhưng cũng làm thay đổi cơ cấu việc làm và yêu cầu về kỹ năng nghề nghiệp. Thực tế này đòi hỏi cần có chính sách hỗ trợ người lao động học tập thường xuyên, nâng cao kỹ năng, chuyển đổi nghề nghiệp trước nguy cơ mất việc thay vì chỉ hỗ trợ sau khi thất nghiệp.

“Tôi đề nghị Chính phủ nghiên cứu cơ chế phối hợp giữa Nhà nước, doanh nghiệp và cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong việc dự báo nhu cầu, tổ chức đào tạo lại tại các doanh nghiệp, sử dụng hiệu quả các chính sách hỗ trợ đào tạo và bảo hiểm thất nghiệp. Đặc biệt quan tâm đến người lao động trung niên, lao động có trình độ kỹ năng thấp, lao động ở những ngành chịu tác động lớn của tự động hóa để không để quá trình chuyển đổi công nghệ tạo ra khoảng cách ngày càng lớn về cơ hội việc làm và thu nhập”, ông Thắng đề xuất.