Cảnh báo đến toàn bộ người lái xe ô tô

Trong những ngày thời tiết nắng nóng, nhiều người có thói quen nghỉ ngơi hoặc tranh thủ chợp mắt trong ô tô. Chỉ cần khởi động xe, bật điều hòa và đóng kín cửa, khoang xe nhanh chóng trở thành một "phòng nghỉ" mát mẻ. Tuy nhiên, thói quen tưởng như vô hại này có thể tiềm ẩn nguy cơ nghiêm trọng, đặc biệt khi xe dừng lâu tại một vị trí và động cơ vẫn hoạt động.

Các chuyên gia cảnh báo, việc ngủ nhiều giờ trong ô tô đang nổ máy, bật điều hòa và đóng kín cửa có thể khiến người ngồi bên trong đối mặt với nguy cơ thiếu oxy hoặc ngộ độc khí carbon monoxide (CO). Đây là loại khí đặc biệt nguy hiểm bởi không màu, không mùi và gần như không thể nhận biết bằng các giác quan thông thường.

Vì sao ngủ trong ô tô bật điều hòa có thể nguy hiểm?

Carbon monoxide là sản phẩm sinh ra trong quá trình đốt cháy nhiên liệu của động cơ xăng, dầu diesel hoặc CNG. Bình thường, khí thải được đưa ra ngoài thông qua hệ thống ống xả. Tuy nhiên, nếu hệ thống này bị hư hỏng, nứt hoặc rò rỉ, CO có thể thoát ra và tìm đường xâm nhập vào khoang hành khách.

Nguy cơ càng lớn khi xe đỗ trong gara kín, tầng hầm hoặc những khu vực có khả năng lưu thông không khí kém. Lúc này, khí thải có thể tích tụ xung quanh phương tiện và bị hệ thống thông gió hút ngược vào bên trong xe.

Khi đi vào cơ thể, CO kết hợp với hemoglobin trong máu, tạo thành carboxyhemoglobin và cản trở quá trình vận chuyển oxy đến các cơ quan. Não và tim là những bộ phận đặc biệt nhạy cảm với tình trạng thiếu oxy.

Người bị phơi nhiễm CO có thể xuất hiện các triệu chứng như đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, mệt mỏi, nhìn mờ, yếu cơ hoặc mất khả năng kiểm soát vận động. Nếu tiếp xúc với nồng độ cao trong thời gian dài, nạn nhân có thể rơi vào trạng thái hôn mê, thậm chí tử vong.

Đáng lo ngại, khi ngủ trong xe, nhiều người có thể không nhận biết những dấu hiệu ban đầu hoặc nhầm lẫn chúng với cảm giác buồn ngủ, mệt mỏi. Vì vậy, CO thường được ví như "kẻ giết người thầm lặng".

Ngoài nguy cơ ngộ độc CO, việc đóng kín cửa xe trong thời gian dài cũng khiến không khí trong khoang xe liên tục được con người hít vào và thở ra. Nếu hệ thống thông gió không đưa đủ không khí tươi từ bên ngoài vào, chất lượng không khí có thể giảm theo thời gian.

Tuy nhiên, cần phân biệt giữa xe đang dừng và xe đang di chuyển. Khi ô tô vận hành trên đường, luồng không khí bên ngoài liên tục thay đổi, đồng thời người lái có thể sử dụng chế độ lấy gió ngoài để tăng lượng không khí tươi trong cabin. Vì vậy, nguy cơ tích tụ khí độc thường thấp hơn so với trường hợp xe dừng lâu tại nơi kín hoặc thông gió kém.

Chủ xe cần làm gì để tránh nguy cơ ngộ độc?

Trong những ngày nắng nóng, đặc biệt khi nhiệt độ ngoài trời vượt 40 độ C, tài xế không nên coi ô tô đang bật điều hòa là nơi nghỉ ngơi an toàn tuyệt đối.

Nếu cần dừng xe nghỉ giữa đường, người lái nên ưu tiên những địa điểm thoáng đãng, có bóng mát và không khí lưu thông tốt. Với tài xế taxi hoặc những người phải chờ khách trong thời gian dài, việc tìm một vị trí đỗ phù hợp cũng rất quan trọng.

Trường hợp quá mệt và cần chợp mắt, chỉ nên nghỉ trong thời gian ngắn, đồng thời đặt báo thức để tránh ngủ quên nhiều giờ. Tuyệt đối không nên ngủ xuyên đêm trong ô tô đang nổ máy và bật điều hòa.

Nếu buộc phải nghỉ trong xe, cần lựa chọn nơi thông thoáng, tránh gara kín, tầng hầm hoặc khu vực bị bao quanh bởi tường và công trình. Người sử dụng cũng nên kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ hệ thống ống xả, bộ chuyển đổi xúc tác và các đường dẫn liên quan để kịp thời phát hiện nguy cơ rò rỉ khí thải.

Trong quá trình nghỉ, nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, buồn ngủ bất thường hoặc cảm giác yếu sức, cần lập tức tắt động cơ, mở cửa và rời khỏi xe để đến nơi có không khí trong lành. Nếu triệu chứng nghiêm trọng hoặc không thuyên giảm, cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được kiểm tra.

Các chuyên gia cũng khuyến cáo, người sử dụng ô tô không nên chủ quan chỉ vì xe vẫn hoạt động bình thường. Một sự cố nhỏ ở hệ thống khí thải cũng có thể trở thành mối nguy nếu khí CO xâm nhập vào cabin trong thời gian dài.

Bảo dưỡng xe đúng định kỳ, lựa chọn nơi đỗ thông thoáng và hạn chế ngủ lâu trong ô tô đang nổ máy là những biện pháp đơn giản nhưng có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ phơi nhiễm khí độc, bảo vệ sức khỏe và tính mạng của người sử dụng phương tiện.