Cho doanh nghiệp vay nhiều chưa đủ, ngân hàng phải tính đường thu hồi vốn

Cho vay phải gắn với khả năng trả nợ

Phát biểu kết luận tại Hội nghị “Tăng cường khả năng tiếp cận vốn tín dụng cho DNNVV” ngày 18/9, Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn cho rằng dù hoạt động trong lĩnh vực nào, doanh nghiệp đều phải bảo đảm các yêu cầu về kinh doanh, an toàn và hiệu quả.

Theo Thống đốc, ngân hàng có đặc thù riêng bởi đây là tổ chức huy động vốn trong dân. Vì vậy, yêu cầu trước hết đối với ngân hàng là phải bảo đảm an toàn để có khả năng hoàn trả tiền cho người gửi.

Trong khi đó, khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) không chỉ phụ thuộc vào điều kiện tín dụng mà còn chịu tác động bởi môi trường kinh tế trong nước và quốc tế, yêu cầu quản trị rủi ro cũng như những hạn chế nội tại của doanh nghiệp.

Thống đốc dẫn chứng, số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường vẫn ở mức cao. Năm 2025, có hơn 114.000 doanh nghiệp ngừng hoạt động và khoảng 35.900 doanh nghiệp giải thể. Trong 8 tháng đầu năm 2026, hơn 88.000 doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh có thời hạn và hơn 40.800 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể.

Theo ông, những con số này cho thấy việc cấp tín dụng nếu không gắn với đánh giá đầy đủ năng lực và khả năng trả nợ của doanh nghiệp sẽ tiềm ẩn nguy cơ phát sinh nợ xấu.

“Lựa chọn doanh nghiệp nào để cho vay, làm thế nào để vừa đáp ứng nhu cầu vốn vừa thu hồi được vốn là bài toán đối với ngành ngân hàng”, Thống đốc Phạm Đức Ấn nói.

Theo Thống đốc, thời gian qua, cơ quan quản lý đã hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm hỗ trợ DNNVV tiếp cận tài chính, tín dụng, đồng thời tháo gỡ khó khăn liên quan đến đất đai, mặt bằng sản xuất, thị trường và thông tin.

NHNN cũng tiếp tục đa dạng hóa phương thức tiếp cận tín dụng, qua đó nâng cao khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp.

Các hiệp hội doanh nghiệp tại hội nghị cũng thống nhất quan điểm lãi suất cần được xác định phù hợp với thị trường, từng thời điểm và kỳ hạn; đồng thời không hạ chuẩn tín dụng, tăng cường cho vay dựa trên dòng tiền, chuỗi giá trị và đơn giản hóa thủ tục.

DNNVV hiện chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động và là khu vực được ưu tiên phát triển tín dụng. Thống đốc Phạm Đức Ấn cho rằng bản thân các doanh nghiệp cũng đang từng bước chủ động nâng cao năng lực quản trị, minh bạch thông tin tài chính và hoàn thiện phương án sản xuất, kinh doanh nhằm tăng khả năng hấp thụ và sử dụng hiệu quả vốn.

Đây là cơ sở quan trọng để các tổ chức tín dụng đánh giá và đáp ứng nhu cầu vốn của doanh nghiệp.

Hướng đến chi phí vốn phù hợp

Thống đốc Phạm Đức Ấn khẳng định ngành ngân hàng sẽ tiếp tục hỗ trợ DNNVV phát triển, trong đó duy trì và ổn định mặt bằng lãi suất cho vay, hướng tới giảm lãi suất để doanh nghiệp có chi phí vốn phù hợp.

Cùng với đó, tín dụng đối với DNNVV sẽ được thúc đẩy thông qua các hạn mức, chương trình, sản phẩm và gói tín dụng phù hợp với nhu cầu của từng nhóm doanh nghiệp.

NHNN cũng sẽ thúc đẩy kết nối dữ liệu giữa các bộ, ngành, tăng cường sử dụng dữ liệu về dòng tiền và chuỗi cung ứng để giảm sự phụ thuộc vào tài sản bảo đảm truyền thống.

Việc số hóa hồ sơ, dữ liệu doanh nghiệp và kết nối thông tin về thuế, hóa đơn điện tử, đất đai, đăng ký doanh nghiệp, bảo hiểm xã hội và hệ thống thông tin tín dụng (CIC) được kỳ vọng giúp rút ngắn thời gian thẩm định, đồng thời mở rộng khả năng cấp tín dụng trên cơ sở đánh giá dòng tiền.

Bên cạnh đó, NHNN sẽ tiếp tục cải tiến thủ tục cho vay, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và ngân hàng số; hỗ trợ DNNVV nâng cao năng lực quản trị, hoàn thiện pháp luật về phát triển DNNVV và đa dạng hóa nguồn vốn từ các quỹ tài chính, nguồn vốn đầu tư nước ngoài và các tổ chức tài chính quốc tế.

Tại hội nghị, Thống đốc yêu cầu các tổ chức tín dụng rà soát quy trình cấp tín dụng, đặc biệt về thủ tục, thời hạn xử lý và khả năng tiếp cận thông tin của doanh nghiệp. Các ngân hàng cũng cần tiếp tục nâng cao hiệu quả chính sách tín dụng, tạo điều kiện để DNNVV tiếp cận và sử dụng hiệu quả nguồn vốn.

Thống đốc Phạm Đức Ấn đồng thời cho biết NHNN sẽ tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, vừa hỗ trợ tăng trưởng, vừa góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và ổn định tỷ giá, hướng tới mặt bằng lãi suất phù hợp với điều kiện thực tế.