Nhiều ngành nghề được đề xuất gỡ điều kiện kinh doanh để tránh 'giấy phép con'

Thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư, đại biểu Quốc hội tỉnh Tây Ninh Nguyễn Đình Xuân đề nghị Ban soạn thảo tiếp tục rà soát để đưa thêm một số ngành, nghề ra khỏi danh mục.

Theo đại biểu, việc cắt giảm không phải vì các lĩnh vực này không còn quan trọng, mà bởi chúng đã được quản lý chặt chẽ bằng các luật chuyên ngành khác, qua đó tránh tình trạng chồng chéo thủ tục và phát sinh "giấy phép con".

Đối với hoạt động kinh doanh chăn nuôi trang trại, ông Xuân cho biết Luật Chăn nuôi và Luật Thú y đã phân loại rõ ba quy mô chăn nuôi gồm nhỏ, vừa và lớn. Trong đó, chăn nuôi quy mô nhỏ và vừa chiếm đa số nên không cần thiết phải áp dụng thêm thủ tục cấp điều kiện kinh doanh.

Đối với chăn nuôi quy mô lớn, Luật Chăn nuôi và Luật Đất đai đã có các quy định quản lý chặt chẽ. Cơ sở chăn nuôi phải nằm trong quy hoạch tập trung; việc chuyển mục đích sử dụng đất hoặc nhận chuyển nhượng đất đều phải được UBND cấp tỉnh phê duyệt và thuyết minh phương án chăn nuôi. Sau đó, cơ sở tiếp tục phải tuân thủ đầy đủ các quy định về phòng, chống dịch bệnh và bảo vệ môi trường.

Theo ông Xuân, việc tiếp tục đưa chăn nuôi trang trại vào danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện là trùng lặp thủ tục. Vì vậy, đại biểu đề xuất bãi bỏ quy định này hoặc tối thiểu loại bỏ đối với hoạt động chăn nuôi quy mô vừa và nhỏ.

Đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh giống cây trồng và giống vật nuôi, đại biểu cho biết cả hai hiện đều thuộc danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Tuy nhiên, các điều kiện chuyên môn và tiêu chuẩn chất lượng đã được quy định đầy đủ trong Luật Trồng trọt và Luật Chăn nuôi, do đó đề nghị đưa các ngành nghề này ra khỏi danh mục.

Bên cạnh đó, ông cũng cho rằng lĩnh vực vật tư nông nghiệp hiện đã được điều chỉnh đầy đủ bởi hệ thống pháp luật chuyên ngành. Việc loại bỏ khỏi danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện sẽ góp phần giảm rào cản hành chính đối với doanh nghiệp và người dân.

Đồng quan điểm, đại biểu Quốc hội tỉnh Tây Ninh Phan Thị Mỹ Dung cho biết việc thay thế Phụ lục IV và rà soát cắt giảm danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện nhằm cải thiện môi trường đầu tư, giảm thủ tục không cần thiết và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Theo bà Dung, việc rà soát cần được thực hiện trên cơ sở một bộ tiêu chí thống nhất, khách quan, áp dụng chung cho tất cả ngành, nghề, thay vì chủ yếu dựa vào chỉ tiêu cắt giảm định lượng hoặc đề xuất riêng lẻ của từng bộ, ngành. Theo đại biểu, cách làm này dễ dẫn đến xu hướng giữ lại các điều kiện thuộc phạm vi quản lý của mình.

Đại biểu cho rằng khi xem xét đưa một ngành, nghề ra khỏi danh mục, cần trả lời được các câu hỏi cốt lõi như ngành nghề đó còn đáp ứng tiêu chí hạn chế quyền tự do kinh doanh theo Luật Đầu tư hay không; mục tiêu quản lý đã được bảo đảm bằng pháp luật chuyên ngành hay chưa; có thể chuyển từ cơ chế "tiền kiểm" sang "hậu kiểm" hay không; điều kiện kinh doanh có thực chất chỉ là tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hay không; đồng thời đánh giá tác động của chi phí tuân thủ đối với doanh nghiệp nhỏ, hợp tác xã và hộ kinh doanh.

Từ đó, đại biểu Phan Thị Mỹ Dung đề nghị đưa hai nhóm ngành nghề ra khỏi Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Nhóm thứ nhất là hoạt động kinh doanh chăn nuôi trang trại. Theo đại biểu, đây là hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường; các yêu cầu về an toàn dịch bệnh, bảo vệ môi trường, an toàn thực phẩm và phúc lợi động vật đã được điều chỉnh đầy đủ trong Luật Chăn nuôi, Luật Thú y, Luật Bảo vệ môi trường cùng hệ thống quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Vì vậy, đại biểu đề xuất chuyển hoàn toàn sang cơ chế quản lý bằng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật kết hợp thanh tra, kiểm tra, hậu kiểm thay vì tiếp tục duy trì điều kiện gia nhập thị trường.

Nhóm thứ hai là kinh doanh giống vật nuôi, sản xuất giống cây trồng. Theo bà Dung, đây về bản chất là hoạt động thương mại và sản xuất; Luật Trồng trọt, Luật Chăn nuôi, Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa cùng các quy định chuyên ngành đã điều chỉnh đầy đủ từ công nhận giống, khảo nghiệm, lưu hành, ghi nhãn, truy xuất nguồn gốc đến thu hồi, xử lý vi phạm. Các yêu cầu về nhà kho, trang thiết bị, nhân lực thực chất là điều kiện kỹ thuật và hoàn toàn có thể được kiểm tra trong quá trình hoạt động thông qua cơ chế hậu kiểm.

Việc loại bỏ các ngành nghề này khỏi danh mục sẽ góp phần giảm chồng chéo pháp luật, giảm chi phí tuân thủ và khuyến khích đầu tư quy mô lớn vào lĩnh vực nông nghiệp theo tinh thần Nghị quyết số 68 của Đảng.

Trước đó, tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, Quốc hội khóa XVI diễn ra ngày 3/8, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình Quốc hội dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư.

Theo dự thảo, Chính phủ đề xuất cắt giảm 58 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, giảm 786 điều kiện kinh doanh và 232 thủ tục hành chính, qua đó tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Đồng thời, bổ sung một ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện là hoạt động của cơ sở kinh doanh được ủy quyền cung cấp dịch vụ thị thực.

Theo Chính phủ, đây là lĩnh vực liên quan đến việc thu thập, lưu giữ dữ liệu cá nhân và dữ liệu sinh trắc học của công dân Việt Nam, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh quốc gia nên cần được quản lý chặt chẽ, đồng thời góp phần khắc phục những bất cập của pháp luật hiện hành.