CPI tháng 8 tăng 0,47%: Nhóm hàng nào đang 'kéo' giá cả tăng mạnh?

Theo số liệu từ cơ quan thống kê, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 8/2026 tăng 0,47% so với tháng trước. Trong 11 nhóm hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng chính, có tới 10 nhóm tăng giá; riêng nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống giảm nhẹ 0,03%.

Tính chung 8 tháng, CPI bình quân tăng 4,45% so với cùng kỳ năm 2025. So với tháng 12/2025, mặt bằng giá tháng 8 đã tăng 3,57%. Điểm đáng chú ý là mức tăng giá không chỉ đến từ những mặt hàng có tính biến động mạnh, mà còn xuất hiện ở nhiều khoản chi tiêu thường xuyên của các hộ gia đình.

Giao thông tăng mạnh, nhiên liệu kéo chi phí đi lại lên

Giao thông tiếp tục là nhóm gây sức ép lớn nhất lên CPI trong tháng 8. Chỉ số giá nhóm này tăng tới 4,09% so với tháng trước, đóng góp 0,41 điểm phần trăm vào mức tăng chung của CPI.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ giá nhiên liệu. Trong tháng, giá dầu diesel tăng 22,15%, trong khi giá xăng tăng 9,53%. Giá phụ tùng tăng 0,11%, chi phí bảo dưỡng phương tiện tăng 0,4%.

Tính bình quân 8 tháng, nhóm giao thông tăng 8,02% so với cùng kỳ. Riêng nhiên liệu tăng 15,8%; phụ tùng tăng 4,77%, bảo dưỡng phương tiện tăng 7,23% và dịch vụ rửa xe, bơm xe tăng 6,37%.

Ở chiều ngược lại, giá vận tải hành khách bằng đường sắt giảm 9,86%, hàng không giảm 0,81% và xe buýt giảm 0,29%. Giá ô tô đã qua sử dụng giảm 0,63%, ô tô mới giảm 0,5%.

Như vậy, dù một số dịch vụ vận tải giảm giá, chi phí sử dụng phương tiện cá nhân – khoản chi phổ biến của nhiều gia đình – vẫn chịu sức ép đáng kể từ nhiên liệu.

Nhà ở: Khoản chi cố định tiếp tục leo thang

Một nhóm khác có mức tăng đáng chú ý là nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng. Trong tháng 8, nhóm này tăng 0,1%; tính bình quân 8 tháng tăng tới 6,6% so với cùng kỳ.

Trong nhóm này, giá thuê nhà tăng 5,07% trong 8 tháng; vật liệu bảo dưỡng nhà ở tăng 10,99%, chi phí sửa chữa tăng 9,19%.

Đáng chú ý, giá dầu hỏa bình quân 8 tháng tăng tới 40,2%, gas và các loại chất đốt khác tăng 33,49%. Chi phí vệ sinh môi trường cũng tăng 10,13%.

Đây là nhóm chi tiêu khó cắt giảm trong ngắn hạn bởi phần lớn liên quan trực tiếp đến nơi ở và sinh hoạt hàng ngày.

Ăn uống tăng gần 5%, nhưng tháng 8 đã hạ nhiệt

Sau nhiều tháng chịu áp lực, nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống trong tháng 8 giảm nhẹ 0,03%. Giá lương thực giảm 0,05%, thực phẩm giảm 0,05%, trong khi dịch vụ ăn uống ngoài gia đình tăng 0,01%.

Giá thịt lợn giảm 0,7%; thịt gia cầm giảm 0,31%; thủy sản tươi sống giảm 0,15%. Giá gạo cũng giảm 0,17%.

Tuy nhiên, nếu nhìn trên bình diện 8 tháng, giá hàng ăn và dịch vụ ăn uống vẫn tăng 4,67%, đóng góp 1,67 điểm phần trăm vào mức tăng CPI.

Đáng chú ý nhất là dịch vụ ăn uống ngoài gia đình tăng 7,78%. Điều này cho thấy dù giá một số thực phẩm thiết yếu đã hạ nhiệt trong tháng 8, chi phí cho một bữa ăn bên ngoài vẫn cao hơn đáng kể so với cùng kỳ.

Tháng 8 cũng ghi nhận chỉ số giá nhóm giáo dục tăng 0,47%, trong đó dịch vụ giáo dục tăng 0,57% do một số trường đại học, trường tư thục và cơ sở giáo dục mầm non điều chỉnh học phí. Tính bình quân 8 tháng, nhóm giáo dục tăng 3,9% và đóng góp 0,23 điểm phần trăm vào CPI.

Đây là khoản chi có tính mùa vụ nhưng lại tác động trực tiếp tới ngân sách của các gia đình có con đi học, đặc biệt vào thời điểm bước vào năm học mới.

CPI tăng 4,45%, lạm phát cơ bản thấp hơn

Một điểm đáng chú ý khác là lạm phát cơ bản tháng 8 tăng 0,11% so với tháng trước và tăng 4,55% so với cùng kỳ. Tính bình quân 8 tháng, lạm phát cơ bản tăng 4,24%, thấp hơn mức tăng CPI bình quân 4,45%.

Sự chênh lệch này cho thấy một phần đáng kể áp lực lên mặt bằng giá đến từ các yếu tố như nhiên liệu, gas và thực phẩm – những nhóm được loại khỏi rổ tính lạm phát cơ bản.

Trong 8 tháng đầu năm, diễn biến CPI cũng khá rõ nét: sau khi tăng mạnh trong tháng 3 và tháng 4, chỉ số giá đã hạ nhiệt trong tháng 6 và tháng 7 trước khi tăng trở lại 0,47% trong tháng 8. So với cùng kỳ, CPI tháng 8 tăng 4,89%.

Nhìn tổng thể, áp lực giá hiện không còn tập trung ở một vài nhóm hàng mà lan sang nhiều khoản chi tiêu thiết yếu. Giao thông tăng 8,02%, nhà ở tăng 6,6%, hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 4,67%, giáo dục tăng 3,9% trong 8 tháng.

Với người dân, điều này đồng nghĩa chi phí để duy trì các nhu cầu cơ bản như đi lại, thuê hoặc duy trì nhà ở, ăn uống và học hành đang tăng nhanh hơn đáng kể so với cùng kỳ năm trước.