Đức Long Gia Lai ‘đặt cược’ vào 2 tuyến cao tốc Tây Nguyên trước 2030, đề xuất Nhà nước góp 70% vốn

Ngày 29/9, tại Hội nghị xúc tiến đầu tư phát triển đường bộ cao tốc giai đoạn 2026 - 2030 do Bộ Xây dựng tổ chức, ông Phạm Văn Binh, Phó Chủ tịch HĐQT Công ty CP Tập đoàn Đức Long Gia Lai, đề xuất đẩy tiến độ đầu tư hai tuyến cao tốc Pleiku - Buôn Ma Thuột - Gia Nghĩa và Pleiku - Lệ Thanh lên trước năm 2030.

Đây là hai dự án được doanh nghiệp đề xuất nghiên cứu theo phương thức PPP, với mục tiêu hình thành trục kết nối xuyên suốt khu vực Tây Nguyên với các trung tâm kinh tế, cửa ngõ duyên hải, Đông Nam Bộ và khu vực biên giới.

Hai tuyến hơn 300 km, kết nối Tây Nguyên với biển và biên giới

Theo ông Binh, cao tốc Bắc - Nam phía Tây đoạn Pleiku - Buôn Ma Thuột - Gia Nghĩa dài khoảng 260 km, đi qua Gia Lai, Đắk Lắk và Lâm Đồng. Tuyến này được định hướng trở thành trục dọc kết nối các trung tâm sản xuất, chế biến, du lịch của khu vực với những tuyến cao tốc theo hướng ngang như Quy Nhơn - Pleiku, Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột và Gia Nghĩa - Chơn Thành.

Trong khi đó, tuyến Pleiku - Lệ Thanh dài gần 55 km, nối Pleiku với cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh. Tuyến đường này được kỳ vọng mở thêm hướng kết nối từ khu vực cao nguyên tới biên giới, đồng thời hoàn thiện hành lang giao thông từ khu vực cảng biển qua Tây Nguyên đến cửa khẩu.

“Hai tuyến cao tốc gặp nhau tại Pleiku, tạo trục dọc đưa hàng hóa giữa ba tỉnh đến các cửa ngõ duyên hải và Đông Nam Bộ. Tuyến ra Lệ Thanh mở thêm hướng giao thương biên giới, phục vụ quốc phòng, an ninh”, ông Binh nói.

Từ góc độ doanh nghiệp, lãnh đạo Đức Long Gia Lai cho rằng khi mạng lưới giao thông được kết nối đồng bộ, dư địa phát triển kho vận, chế biến nông sản và du lịch liên vùng sẽ được mở rộng.

“Nếu một mắt xích chậm đến sau năm 2030, hiệu quả kết nối của các tuyến còn lại cũng bị hạn chế”, ông Binh nhận định.

Đã triển khai nghiên cứu tuyến Pleiku - Buôn Ma Thuột - Gia Nghĩa

Với dự án Pleiku - Buôn Ma Thuột - Gia Nghĩa, ông Binh cho biết Đức Long Gia Lai đã được chấp thuận là nhà đầu tư đề xuất dự án theo phương thức PPP của Bộ Xây dựng.

Doanh nghiệp đã ký hợp đồng tư vấn khảo sát và lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi. Bước tiếp theo, doanh nghiệp kiến nghị cơ quan có thẩm quyền đẩy nhanh quá trình thẩm định, đồng thời nghiên cứu phân kỳ triển khai phù hợp với khả năng bố trí vốn và mặt bằng.

Mục tiêu là tạo điều kiện để dự án có thể được triển khai sớm thay vì chờ đến giai đoạn sau.

Đối với tuyến Pleiku - Lệ Thanh, UBND tỉnh Gia Lai là cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Theo ông Binh, quy hoạch hiện dự kiến đầu tư tuyến này sau năm 2030, song cho phép nghiên cứu sớm trong trường hợp địa phương huy động được nguồn lực.

Đức Long Gia Lai đề xuất lập hồ sơ gửi cấp có thẩm quyền tại địa phương xem xét. Trong quá trình này, bài toán quan trọng là phải xác định được nguồn vốn để có cơ sở đưa tiến độ đầu tư lên trước năm 2030.

Nghiên cứu kịch bản Nhà nước góp 70%, doanh nghiệp thu xếp 30%

Bài toán vốn là một trong những nội dung được doanh nghiệp nhấn mạnh khi đề xuất đẩy sớm tiến độ hai dự án.

Ông Phạm Văn Binh cho biết Đức Long Gia Lai đang nghiên cứu kịch bản vốn nhà nước tham gia khoảng 70%, nhà đầu tư thu xếp khoảng 30% cho từng tuyến.

“Phần 30% gồm vốn chủ sở hữu và vốn huy động hợp pháp. Tuy vậy, đây là phương án sơ bộ, chưa được phê duyệt. Mức vốn nhà nước trên 50% mới áp dụng khi đáp ứng điều kiện Luật PPP và được cấp có thẩm quyền quyết định”, ông Binh chia sẻ.

Như vậy, tỷ lệ 70/30 hiện mới là kịch bản tài chính doanh nghiệp đang nghiên cứu, chưa phải cơ cấu vốn chính thức của các dự án.

Song song với phương án tài chính, Đức Long Gia Lai cho biết sẽ kiểm chứng riêng lưu lượng giao thông liên tỉnh và nhu cầu giao thương qua cửa khẩu theo các kịch bản thận trọng. Doanh nghiệp cũng dự kiến lượng hóa các khoản chi phí liên quan đến địa chất, vật liệu, giải phóng mặt bằng và tái định cư.

Muốn khởi công trước năm 2030

Từ đề xuất của doanh nghiệp, ông Binh kiến nghị Bộ Xây dựng và UBND tỉnh Gia Lai ưu tiên hoàn thành hồ sơ, thẩm định và xác lập lộ trình đầu tư hai dự án trong giai đoạn 2026 - 2030, phấn đấu khởi công trước năm 2030.

Theo Đức Long Gia Lai, hồ sơ tiền khả thi của từng tuyến cần làm rõ mức vốn nhà nước, nguồn ngân sách, thời điểm bố trí vốn, chi phí giải phóng mặt bằng và tái định cư.

Riêng tuyến Pleiku - Lệ Thanh, doanh nghiệp cho rằng cần chứng minh được nguồn vốn cho toàn dự án để có cơ sở xem xét việc chuyển tiến độ đầu tư từ sau năm 2030 lên giai đoạn trước năm 2030.

“Về phía mình, Đức Long Gia Lai sẽ hoàn thiện hai hồ sơ, chủ động làm việc với ngân hàng và đối tác để kiểm chứng khả năng thu xếp phần vốn 30% dự kiến. Khi lựa chọn nhà đầu tư, mọi bên tham gia phải chứng minh năng lực, cam kết vốn theo hồ sơ mời thầu”, ông Binh nói.