Fed và BoE hành động

Theo những người am hiểu vấn đề, các cơ quan quản lý đang yêu cầu các ngân hàng toàn cầu cung cấp thông tin về mức độ tiếp xúc với các công ty giao dịch và nhà tạo lập thị trường, trong đó có Jane Street, có trụ sở tại New York, và Citadel Securities của tỷ phú Ken Griffin.

Từ lâu, các cơ quan quản lý đã tăng cường theo dõi rủi ro của ngân hàng khi giao dịch với các tổ chức tài chính phi ngân hàng (NBFI), trong đó có các công ty tín dụng tư nhân.

Tuy nhiên, sau đợt bán tháo trên thị trường và khoản thua lỗ của Jane Street, các cơ quan quản lý đã đẩy mạnh việc tìm hiểu mức độ rủi ro liên quan đến các công ty giao dịch và nhà tạo lập thị trường, theo các nguồn tin.

Theo một nguồn tin, các cơ quan quản lý muốn làm rõ mức độ chấp nhận rủi ro của các công ty này, quy mô giao dịch và khoản ngân hàng cho họ vay biến động ra sao trong ngày, cùng cách các ngân hàng kiểm soát những rủi ro này.

Cơ quan Giám sát An toàn Prudential (PRA) thuộc BoE, Fed và Jane Street đều từ chối bình luận.

Từ nhà tạo lập thị trường đến những "gã khổng lồ" giao dịch

Các công ty giao dịch chuyên biệt và nhà tạo lập thị trường như Jane Street, Citadel Securities, Susquehanna và Hudson River Trading đã phát triển với tốc độ rất nhanh kể từ khi các ngân hàng thu hẹp hoạt động giao dịch bằng vốn tự doanh sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008.

Nhiều công ty trong số này bắt nguồn từ hoạt động tạo lập thị trường tương đối ít rủi ro. Trong mô hình này, họ thực hiện các lệnh mua và bán hàng nghìn loại chứng khoán khác nhau, thu về một khoản chênh lệch nhỏ từ mỗi giao dịch.

Tuy nhiên, các công ty này sau đó đã đa dạng hóa hoạt động và xây dựng những bộ phận giao dịch tự doanh quy mô lớn, trong đó họ trực tiếp đặt cược vào xu hướng tăng hoặc giảm của các tài sản. Với Jane Street, hoạt động này còn bao gồm việc nắm giữ cổ phần tại một số doanh nghiệp.

Khác với các quỹ phòng hộ như Citadel, Millennium và DE Shaw, những công ty giao dịch này thường chỉ quản lý nguồn vốn của các nhà sáng lập và nhân viên nội bộ. Điều đó cho phép họ tự do chấp nhận rủi ro mà không phải chịu áp lực từ các nhà đầu tư bên ngoài.

Jane Street đã trở thành công ty giao dịch có lợi nhuận cao nhất thế giới, với doanh thu đạt 40 tỷ USD trong năm ngoái. Tuy nhiên, trong tháng 7, công ty này đã chịu khoản lỗ 15 tỷ USD khi đà tăng kéo dài của nhóm cổ phiếu liên quan đến AI đảo chiều.

Một phần nguyên nhân đến từ khoản lỗ trị giá hàng tỷ USD mà quỹ phòng hộ Situational Awareness của Leopold Aschenbrenner phải gánh chịu. Jane Street từng đầu tư vào quỹ này.

Dù chịu khoản lỗ lớn, tính đến đầu tháng 8, Jane Street vẫn ghi nhận 40 tỷ USD doanh thu giao dịch ròng kể từ đầu năm, vượt qua mức lợi nhuận kỷ lục của cả năm trước.

Tuy nhiên, quy mô khoản lỗ cho thấy Jane Street dường như đã chấp nhận mức độ rủi ro lớn hơn đáng kể so với một nhà tạo lập thị trường thông thường. Công ty này cũng đang nắm giữ cổ phần tại Anthropic, startup AI đứng sau Claude.

Vì sao các cơ quan quản lý lo ngại?

Sự phát triển nhanh chóng của các công ty giao dịch, cùng vai trò ngày càng quan trọng của họ trong hệ thống tài chính, đã khiến các cơ quan quản lý chú ý nhiều hơn đến nhóm này.

Các nhà chức trách đang tìm cách hiểu rõ những công ty này có thể truyền dẫn rủi ro như thế nào xuyên suốt hệ thống tài chính.

Các ngân hàng hỗ trợ các công ty giao dịch và quỹ phòng hộ tiếp cận thị trường thông qua quan hệ môi giới chính (prime brokerage), đồng thời cung cấp đòn bẩy để các tổ chức này gia tăng lợi nhuận.

Hoạt động prime brokerage đã trở thành một mảng kinh doanh lớn của các ngân hàng, góp phần thúc đẩy lợi nhuận kỷ lục trên Phố Wall.

Các ngân hàng cho khách hàng vay để tài trợ giao dịch cổ phiếu, cấp tín dụng dựa trên tài sản thế chấp là trái phiếu, đồng thời thực hiện và thanh toán các giao dịch phái sinh thay mặt khách hàng.

Điều này đồng nghĩa các ngân hàng có thể phải đối mặt với những khoản thua lỗ đáng kể nếu một trong các công ty giao dịch nói trên không thể thực hiện các giao dịch được ngân hàng tài trợ.

Nếu các cơ quan quản lý cho rằng ngân hàng đang chấp nhận mức rủi ro quá cao khi cấp vốn cho một số công ty nhất định, họ có thể yêu cầu ngân hàng tăng lượng tài sản thanh khoản chất lượng cao phải nắm giữ.

Mục tiêu là giúp các ngân hàng có đủ khả năng chống chịu trong trường hợp thị trường bán tháo mạnh hoặc một khách hàng lớn sụp đổ.

BoE cũng theo dõi dòng vốn vào cổ phiếu châu Á

BoE cũng đã điều tra tốc độ tăng trưởng nhanh chóng của hoạt động tài trợ giao dịch cổ phiếu châu Á do các ngân hàng thực hiện hoạt động prime brokerage tại London trong năm nay.

Động thái này diễn ra sau khi một số cổ phiếu liên quan đến AI, chẳng hạn SK Hynix, ghi nhận mức tăng phi thường.

Trong kế hoạch hoạt động công bố vào tháng 4, PRA cho biết cơ quan này đã “chứng kiến nhiều công ty tăng cường hoạt động giám sát cuối ngày và kiểm tra sức chịu đựng”.

Tuy nhiên, PRA đồng thời cảnh báo rằng việc mức độ tiếp xúc rủi ro trong ngày gia tăng - đặc biệt đối với các công ty cung cấp dịch vụ tiếp cận thị trường, thanh toán bù trừ và tài trợ cho các nhà tạo lập thị trường điện tử - “tiếp tục tạo ra những rủi ro tiềm ẩn”.