Gần 100 tấn vàng Nga 'đổ' về Hồng Kông, tăng gần gấp 3 lần chỉ sau 1 năm
Gần 100 tấn vàng từ Nga đã được đưa vào Hồng Kông trong 7 tháng đầu năm nay, mức cao kỷ lục và gần gấp 3 lần so với cùng kỳ năm 2025, cho thấy Hồng Kông đang ngày càng trở thành một trung tâm giao dịch quan trọng đối với nguồn vàng Nga chịu các lệnh trừng phạt của phương Tây.
Dữ liệu thương mại của Hồng Kông cho thấy lượng vàng nhập khẩu từ Nga trong 7 tháng đầu năm nay đã đạt gần 100 tấn, mức cao nhất từng được ghi nhận. Con số này gần gấp 3 lần lượng vàng nhập khẩu từ Nga trong cùng kỳ năm 2025.
Sự dịch chuyển diễn ra trong bối cảnh các trung tâm tài chính tại châu Á đang cạnh tranh để giành thị phần lớn hơn trong hoạt động giao dịch vàng toàn cầu, vốn từ lâu tập trung chủ yếu tại London, New York và Dubai.
“Sau khi London đóng cửa với vàng Nga sau khi cuộc xung đột Ukraine bùng nổ, các nhà sản xuất vàng Nga ngày càng chuyển hướng xuất khẩu sang các thị trường phía Đông”, Debajit Saha, chuyên gia phân tích tại London Stock Exchange Group (LSEG), cho biết.
Dòng vàng Nga vào Hồng Kông bắt đầu tăng mạnh từ năm 2022, sau khi Moscow phát động chiến dịch quân sự toàn diện tại Ukraine và Mỹ, Anh áp đặt các lệnh trừng phạt đối với vàng Nga. Hồng Kông và Trung Quốc không áp dụng những hạn chế tương tự.
Các thực thể tại Hồng Kông đã mua lượng vàng Nga trị giá khoảng 276 tỷ HKD, tương đương 35 tỷ USD, kể từ đầu năm 2022.
Phần lớn lượng vàng nhập vào Hồng Kông cuối cùng được chuyển tới Trung Quốc đại lục. Trong 2 năm qua, tỷ trọng của Hồng Kông trong tổng lượng vàng nhập khẩu của Trung Quốc cũng tăng mạnh.
Theo Saha, một nguyên nhân là Trung Quốc đại lục áp dụng hạn ngạch đối với vàng nhập khẩu. Do đó, các doanh nghiệp và người mua Trung Quốc thường mua vàng rồi lưu giữ tại Hồng Kông, nơi không áp dụng hạn chế nhập khẩu tương tự.
Nga hiện là nước sản xuất vàng lớn thứ 2 thế giới, chỉ sau Trung Quốc. Trong những năm gần đây, Moscow ngày càng phụ thuộc vào xuất khẩu hàng hóa, đặc biệt là sang Trung Quốc, để duy trì nguồn thu cho nền kinh tế trong bối cảnh xung đột kéo dài.
Vita Spivak, cố vấn tại công ty tư vấn địa chính trị Gatehouse của Anh, nhận định vai trò của Hồng Kông trong việc tạo điều kiện cho vàng Nga chảy vào Trung Quốc là “hệ quả của mối quan hệ kinh tế Nga Trung”, trong đó Moscow cung cấp tài nguyên cho Bắc Kinh để đổi lấy sự hỗ trợ về kinh tế.
Hong Kong muốn trở thành trung tâm vàng mới của châu Á
Tháng 7, thành phố bắt đầu thử nghiệm một hệ thống thanh toán bù trừ vàng mới. Hồng Kông cũng đang tìm cách thu hút các ngân hàng trung ương đưa vàng tới lưu trữ trong các kho vàng tại thành phố.
Cùng với Singapore, Hồng Kông đang nổi lên như một trung tâm giao dịch vàng quan trọng tại châu Á, trong bối cảnh hoạt động giao thương toàn cầu đang có những thay đổi lớn.
Xung đột tại Trung Đông cũng góp phần thúc đẩy vai trò của Hồng Kông, một phần do những gián đoạn logistics tại Dubai, trung tâm giao dịch vàng lớn của thế giới.
Jeremy Mark, chuyên gia cấp cao tại Atlantic Council, nhận định việc Hồng Kông tạo điều kiện cho dòng vàng giữa Trung Quốc và Nga phù hợp với nỗ lực củng cố vị thế của thành phố như một trung tâm tài chính khu vực mang “đặc trưng Trung Quốc”.
“Hồng Kông đã là một trung tâm giao dịch vàng qua nhiều thế hệ và cơ sở hạ tầng đó có thể được sử dụng để phục vụ lợi ích của Trung Quốc”, ông nói.
Nhu cầu vàng tại Trung Quốc hiện rất lớn, đến từ cả nhà đầu tư cá nhân và ngân hàng trung ương. Ngân hàng trung ương nước này đã tăng đáng kể lượng vàng dự trữ trong những năm gần đây.
Tuy nhiên, dòng vàng Nga ngày càng lớn qua Hồng Kông cũng tạo ra một bài toán phức tạp đối với ngành tài chính quốc tế của thành phố.
Các chuyên gia cảnh báo các ngân hàng và nhà máy tinh luyện phương Tây có thể gặp khó khăn hơn trong việc đảm bảo tuân thủ các lệnh trừng phạt nếu vàng Nga đi qua hệ thống giao dịch của Hồng Kông.
“Các ngân hàng phương Tây thực sự đối mặt với nguy cơ vô tình liên quan”, Tan Albayrak, chuyên gia về lệnh trừng phạt tại công ty luật Reed Smith, cho biết. Theo ông, nếu một chuỗi giao dịch có liên quan đến nhà sản xuất nằm trong diện trừng phạt, các bên tham gia vẫn có thể chịu rủi ro ngay cả khi chỉ giao dịch gián tiếp với đơn vị đó.
Năm 2024, Bộ Tài chính Mỹ đã áp đặt lệnh trừng phạt lên một số thực thể tại Hồng Kông vì vai trò trong một mạng lưới “rửa” vàng có liên quan đến Nga.
Trước câu hỏi về nguy cơ vàng Nga bị trộn lẫn với vàng từ các quốc gia không chịu trừng phạt, Cục Dịch vụ Tài chính và Ngân khố Hồng Kông cho biết các bên tham gia hệ thống thanh toán bù trừ mới sẽ phải tuân thủ các quy định về chống rửa tiền và chống tài trợ khủng bố.
