Giải ngân đầu tư công mới đạt 41,9%: Hàng trăm nghìn tỷ đồng vẫn 'nằm chờ”'

Theo Bộ Tài chính, tổng số vốn Quốc hội phân bổ và Thủ tướng Chính phủ giao cho các bộ, cơ quan trung ương và địa phương trong năm 2026 là hơn 1,014 triệu tỷ đồng. Trong đó, vốn ngân sách trung ương hơn 364.000 tỷ đồng và vốn ngân sách địa phương hơn 650.000 tỷ đồng.

Ngoài kế hoạch vốn năm 2026, tổng kế hoạch vốn các năm trước được phép kéo dài sang năm nay là 137.661 tỷ đồng. Như vậy, tổng kế hoạch vốn đến thời điểm báo cáo lên tới hơn 1,166 triệu tỷ đồng.

Đến hết tháng 7, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đã phân bổ chi tiết 1,006 triệu tỷ đồng cho các nhiệm vụ, dự án. Nếu không tính phần kế hoạch vốn cân đối ngân sách địa phương giao tăng, số vốn đã phân bổ đạt 991.873 tỷ đồng, tương đương 97,8% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.

Tuy nhiên, vẫn còn hơn 22.360 tỷ đồng vốn ngân sách trung ương chưa được phân bổ chi tiết tại 8 bộ, cơ quan trung ương và 28 địa phương. Phần lớn số vốn này mới được bổ sung từ tháng 6 và tháng 7 nên cần thêm thời gian hoàn thiện thủ tục đầu tư.

Giải ngân 7 tháng tăng nhưng vẫn còn khoảng cách

Đối với kế hoạch vốn năm 2026, đến hết ngày 31/7, tổng số vốn giải ngân đạt 425.312 tỷ đồng, bằng 41,9% kế hoạch Thủ tướng giao. Trong đó, vốn ngân sách trung ương đạt 117.554 tỷ đồng, tương đương 32,3%, còn vốn ngân sách địa phương đạt 307.758 tỷ đồng, tương đương 47,3%.

So với cùng kỳ năm 2025, tỷ lệ giải ngân cao hơn 3,6 điểm phần trăm, tương ứng số vốn giải ngân tăng 86.813 tỷ đồng.

Bộ Tài chính cho biết tốc độ giải ngân trong tháng 7 chậm hơn so với mức tăng đột biến của tháng 6, do các dự án cần tiếp tục tích lũy khối lượng sau giai đoạn tập trung giải ngân cao vào cuối tháng 6. Bên cạnh đó, thời tiết diễn biến bất lợi với các đợt mưa lớn kéo dài tại nhiều địa bàn cũng ảnh hưởng tạm thời đến tiến độ thi công.

Nếu loại trừ 5% kế hoạch vốn đầu tư công ngân sách địa phương dành để tiết kiệm, dự kiến đầu tư tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng và phần vốn Thủ tướng mới giao bổ sung trong tháng, tỷ lệ giải ngân đến hết tháng 7 đạt 43,8%.

Đáng chú ý, vẫn còn 24 bộ, cơ quan trung ương và 11 địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới mức bình quân chung cả nước. Một số đơn vị có tỷ lệ giải ngân dưới 10%, thậm chí chưa phát sinh giải ngân.

Ở chiều ngược lại, nhiều bộ, địa phương có kết quả giải ngân cao và khối lượng vốn lớn. Trong 7 tháng, Hà Nội giải ngân khoảng 76.200 tỷ đồng, TP. Hồ Chí Minh 63.700 tỷ đồng, Bộ Quốc phòng 26.500 tỷ đồng, Bộ Công an 22.700 tỷ đồng, Hải Phòng 19.000 tỷ đồng, Tây Ninh 17.000 tỷ đồng và Hưng Yên 16.000 tỷ đồng.

Tháo gỡ các nút thắt để tăng tốc giải ngân

Để hướng tới mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn được Thủ tướng giao và hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, Bộ Tài chính yêu cầu các bộ, ngành và địa phương khẩn trương khắc phục những tồn tại, hạn chế trong quá trình triển khai dự án.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là tháo gỡ vướng mắc về nguồn vật liệu xây dựng. Các địa phương có mỏ vật liệu được yêu cầu rà soát, nâng công suất khai thác các mỏ đang hoạt động, đẩy nhanh cấp phép mỏ mới và gia hạn các mỏ còn trữ lượng. Nguồn vật liệu cần được ưu tiên cho các dự án trọng điểm quốc gia, đặc biệt tại khu vực phía Nam.

Công tác giải phóng mặt bằng cũng được xác định là một nút thắt cần tập trung xử lý. Các địa phương phải bảo đảm mặt bằng sạch để dự án có thể triển khai, tránh tình trạng công trình đã có vốn nhưng phải chờ mặt bằng.

Đối với các dự án giao thông trọng điểm, Bộ Xây dựng và các địa phương được yêu cầu đẩy nhanh tiến độ, tăng sản lượng thực hiện và giải ngân trong quý III, đồng thời công khai các dự án, công trình chậm tiến độ.

Riêng hai dự án đường sắt, Bộ Xây dựng được yêu cầu khẩn trương bàn giao mốc giới cho địa phương phục vụ giải phóng mặt bằng, đồng thời tăng cường kiểm tra, đôn đốc và tháo gỡ các khó khăn phát sinh.

Bộ Tài chính cũng đang rà soát, cân đối phương án điều chuyển kế hoạch vốn năm 2026 từ những đơn vị có nhu cầu giảm vốn sang các bộ, cơ quan trung ương và địa phương có khả năng sử dụng vốn, qua đó hạn chế tình trạng vốn nằm chờ trong khi nhiều dự án cần nguồn lực để đẩy nhanh tiến độ.