Khối ngoại bán ròng gần 700 tỷ đồng trong phiên đầu tiên thị trường nâng hạng: Chuyên gia nói gì?

Hôm nay (21/9), chứng khoán Việt Nam chính thức được FTSE Russell chuyển từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp. Theo ước tính, việc Việt Nam được đưa vào các chỉ số thị trường mới nổi có thể mở ra dòng vốn lên tới 6 tỷ USD.

Tuy nhiên, diễn biến trên thị trường trong phiên đầu tiên nâng hạng lại không thực sự tích cực. Chỉ số VN-Index giảm 16 điểm, lùi xuống dưới mốc 1.800 điểm. Thanh khoản khớp lệnh trên HoSE đạt khoảng 17.300 tỷ đồng. Độ rộng thị trường nghiêng mạnh về bên bán với 200 mã giảm, gấp đôi số mã tăng. Rổ VN30 cũng chịu áp lực bán khi 15 mã đóng cửa dưới tham chiếu, trong đó một mã giảm kịch sàn.

Đáng chú ý, trái với kỳ vọng về dòng vốn ngoại sau khi thị trường được nâng hạng, nhà đầu tư nước ngoài lại bán ròng trên HoSE với giá trị gần 670 tỷ đồng. Trong đó, khối ngoại bán ra khoảng 3.094 tỷ đồng còn giá trị mua vào chỉ đạt 2.426 tỷ đồng. VIC và VHM là hai cổ phiếu chịu áp lực bán mạnh nhất, với giá trị lần lượt khoảng 292 tỷ đồng và 112 tỷ đồng. Tiếp đến là FPT với 67 tỷ đồng và SSI với 55 tỷ đồng.

Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Bá Khương, Chuyên gia phân tích thị trường Công ty CP Chứng khoán VNDIRECT, cho rằng việc Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp không đồng nghĩa toàn bộ dòng vốn từ các quỹ ETF mô phỏng chỉ số FTSE Emerging sẽ được giải ngân ngay. Theo ông Khương, dòng vốn này có thể đã được các quỹ ETF tái cơ cấu danh mục trước ngày hiệu lực 21/9 để đón đầu sự thay đổi của các bộ chỉ số.

Chẳng hạn, trong tuần 14-18/9, khối ngoại đã mua ròng hơn 2.600 tỷ đồng trên HoSE, trong đó dòng tiền tập trung vào một số cổ phiếu dự kiến được thêm vào các bộ chỉ số của FTSE Emerging. Bên cạnh đó, không phải toàn bộ dòng vốn thụ động liên quan đến việc nâng hạng sẽ được giải ngân ngay trong đợt đầu ngày 21/9.

FTSE Russell thực hiện tăng tỷ trọng Việt Nam trong các bộ chỉ số theo từng giai đoạn, với tỷ trọng ban đầu 10% trong tháng 9/2026, sau đó tăng lên 20%, 35% và 35% trong các đợt tiếp theo trong năm 2027. Do đó, dòng vốn từ các quỹ mô phỏng chỉ số cũng có thể được phân bổ theo lộ trình này. Ngoài ra, diễn biến mua bán ròng của khối ngoại trong từng phiên còn chịu tác động bởi nhiều yếu tố khác như hoạt động cơ cấu danh mục, chốt lời, thay đổi tỷ trọng cổ phiếu tại từng quỹ, bao gồm cả các quỹ chủ động, cũng như diễn biến của thị trường quốc tế.

Vì vậy, theo ông Khương, việc khối ngoại bán ròng trong một phiên không mâu thuẫn với câu chuyện nâng hạng. Về dài hạn, việc nâng hạng có thể mở rộng nhóm nhà đầu tư có khả năng tiếp cận thị trường Việt Nam, qua đó tạo điều kiện thu hút thêm dòng vốn cả thụ động và chủ động.

Tuy nhiên, quy mô và thời điểm giải ngân thực tế sẽ phụ thuộc vào chiến lược phân bổ và đánh giá của từng quỹ, nên dòng vốn không nhất thiết xuất hiện đồng thời ngay trong ngày thị trường được nâng hạng.