Kinh tế phục hồi chữ K, năm 2026 'đặt cược' vào đầu tư công
Dù GDP năm 2025 tăng trưởng 8,02%, nền kinh tế Việt Nam đang vận hành theo mô hình phục hồi chữ K với sự phân hóa rõ nét giữa các khu vực.
Nhận định tại webinar “Dự báo kinh tế Việt Nam năm 2026: Cơ hội, rủi ro và thích ứng của doanh nghiệp” sáng 14/1, ông Nguyễn Xuân Thành - Giảng viên cao cấp Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright cho biết tăng trưởng năm 2025 đến từ ba động lực chính.
Thứ nhất, xuất khẩu tăng 17%, trong đó khoảng 1/3 kim ngạch là hàng điện tử chịu thuế suất 0%, giúp mức thuế bình quân hiệu dụng chỉ khoảng 12,6%, thấp hơn so với nhiều quốc gia cạnh tranh.
Thứ hai, giải ngân đầu tư công tăng 38% so với năm trước, đặc biệt phần đầu tư tạo tài sản cố định như hạ tầng tăng tới 26,6%.
Thứ ba, du lịch phục hồi mạnh, lượng khách quốc tế vượt mức trước dịch, kéo theo tăng trưởng của các ngành dịch vụ liên quan.
Tuy nhiên, nền kinh tế cho thấy sự phân hóa rõ rệt. Trong khi các ngành xuất khẩu, đầu tư công và du lịch tăng trưởng tích cực, sản xuất hàng tiêu dùng nội địa gặp nhiều khó khăn do sức mua yếu và áp lực cạnh tranh từ hàng nhập khẩu, đặc biệt từ Trung Quốc.
Về tiền tệ, lạm phát bình quân năm 2025 được kiểm soát ở mức 3,3%, chủ yếu nhờ giá xăng dầu giảm khoảng 10%. Dù vậy, tỷ giá tiếp tục là yếu tố đáng lo ngại khi đồng Việt Nam mất giá so với USD trong bối cảnh dự trữ ngoại hối ở mức thấp, dưới 80 tỷ USD.
Bước sang năm 2026, ông Nguyễn Xuân Thành cho rằng đầu tư công sẽ là động lực tăng trưởng quan trọng nhất. Kế hoạch vốn đầu tư công dự kiến tăng 10,3%, tương đương gần 8% GDP, với trọng tâm là các dự án hạ tầng lớn như metro, sân bay Long Thành và các tuyến đường vành đai, đặc biệt tại khu vực phía Nam.
Về xuất khẩu, mục tiêu tăng trưởng khoảng 8% được đặt ra. Trong bối cảnh xuất khẩu sang Hoa Kỳ có thể giảm tốc, Việt Nam đang tận dụng Hiệp định RCEP và chính sách mở cửa biên giới để đẩy mạnh xuất khẩu sang Trung Quốc nhằm bù đắp sự sụt giảm.
Theo ông Thành, việc làm trong khu công nghiệp và du lịch tương đối ổn định, cùng với các chính sách an sinh xã hội nếu được triển khai hiệu quả, có thể góp phần cải thiện niềm tin tiêu dùng. Tuy nhiên, niềm tin này vẫn còn mong manh do tác động kéo dài từ thị trường trái phiếu doanh nghiệp, ảnh hưởng đến tích lũy của tầng lớp trung lưu.
