Miễn thuế, thêm trợ lực cho doanh nghiệp, khởi nghiệp

Miễn thuế 3 năm, doanh nghiệp thành lập từ 2023 được ưu đãi

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 20/2026 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị quyết 198/2025/QH15. Một trong những nội dung đáng chú ý tại nghị định là miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp.

Theo đó, doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm kể từ khi được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu.

Thời gian miễn thuế được tính liên tục từ năm đầu cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu. Trường hợp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp được cấp trước thời điểm Nghị quyết 198 có hiệu lực thi hành (17/5/2025), mà còn thời gian áp dụng ưu đãi, thì doanh nghiệp được hưởng ưu đãi theo quy định này cho thời gian còn lại.

Giải thích rõ hơn về thời hạn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa được hưởng ưu đãi, ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán thuế Keytas cho biết, doanh nghiệp thành lập từ năm 2023 trở lại đây sẽ vẫn được miễn thuế. Tuy nhiên, kỳ tính thuế 2023, 2024 đã diễn ra, nên doanh nghiệp chỉ được miễn thuế cho thời gian còn lại, là kỳ tính thuế 2025.

Thời gian ưu đãi thuế là 3 năm nhưng tuỳ vào thời điểm mà doanh nghiệp được cấp giấy c​hứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu. Chính sách không áp dụng với doanh nghiệp thành lập do chia, tách, sáp nhập, hợp nhất, chuyển đổi chủ sở hữu hoặc chuyển đổi loại hình hoạt động.

Ông Tuấn cũng lưu ý, nếu trước đó chủ doanh nghiệp (người đại diện theo pháp luật) đã tham gia thành lập doanh nghiệp, tham gia góp vốn vào các doanh nghiệp; hoặc là người đại diện theo pháp luật của các doanh nghiệp đã giải thể nhưng chưa đủ 12 tháng thì cũng không được áp dụng ưu đãi này.

“Kích hoạt” khu vực tư nhân, ươm "hạt giống" khởi nghiệp

Các chuyên gia cũng cho rằng, chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm đầu không chỉ giúp giảm áp lực chi phí, cải thiện dòng tiền cho doanh nghiệp mới thành lập, mà còn được kỳ vọng tạo cú hích cho khu vực doanh nghiệp tư nhân, khuyến khích khởi nghiệp, mở rộng sản xuất – kinh doanh và nuôi dưỡng thêm những “hạt giống” doanh nghiệp trong giai đoạn đầu còn nhiều rủi ro.

Việc miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa trong 3 năm đầu thành lập cũng đã được nêu trong Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân.

Chuyên gia Nguyễn Nhật Minh, Nghiên cứu viên, Viện Nghiên cứu khoa học ngân hàng (Ngân hàng Nhà nước) cho rằng, để thực sự kích hoạt vai trò động lực của khu vực kinh tế tư nhân, điều quan trọng nhất là tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân có thể và dám mở rộng đầu tư ở quy mô lớn hơn. Vai trò động lực của kinh tế tư nhân sẽ được kích hoạt một cách thực chất, đúng với tinh thần của Nghị quyết 68.

Trên thực tế, khu vực tư nhân hiện nay vẫn chủ yếu hoạt động ở quy mô nhỏ và trung bình, mức độ liên kết chuỗi và khả năng dẫn dắt tăng trưởng còn hạn chế, không phải vì thiếu động lực thị trường, mà vì các rào cản tiếp cận nguồn lực và rủi ro trong quá trình triển khai các dự án.

Để “kích hoạt” khu vực kinh tế tư nhân cần tập trung vào ba điểm then chốt, trước hết, chuyển từ hỗ trợ phân tán sang tạo điều kiện cho doanh nghiệp mở rộng quy mô, thông qua việc bảo đảm tiếp cận thực chất các nguồn lực then chốt như đất đai sản xuất, vốn trung - dài hạn và cơ hội tham gia các dự án lớn. Khi doanh nghiệp tư nhân có khả năng đầu tư dài hạn và mở rộng năng lực sản xuất, họ mới có thể đóng vai trò dẫn dắt tăng trưởng.

Ông Minh cũng nhấn mạnh việc mở rộng không gian tham gia của doanh nghiệp tư nhân vào các lĩnh vực và dự án trước đây còn hạn chế, đặc biệt là các dự án hạ tầng, năng lượng, logistics và chuỗi cung ứng công nghiệp, nơi có tác động lan tỏa lớn đến nền kinh tế. Để giảm thiểu rủi ro trong quá trình ra quyết định đầu tư của doanh nghiệp, chính sách cần bảo đảm tính ổn định, nhất quán và khả năng dự báo.