Một khoản nợ 28 lần đấu giá không thành, đến lần 29 vẫn vướng mắc pháp lý: SACOMBANK nêu điểm nghẽn

Mới đây, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) đã tổ chức Tọa đàm “Kết nối dữ liệu - Kiến tạo thị trường - Bứt phá hiệu quả xử lý nợ”.

Tại tọa đàm, các chuyên gia và đại diện ngân hàng cho rằng, việc chuẩn hóa, chia sẻ dữ liệu và xây dựng thị trường mua bán nợ tập trung là yếu tố quan trọng để rút ngắn thời gian xử lý nợ xấu, giải phóng nguồn lực và thúc đẩy tái luân chuyển vốn.

Luật đã ghi nhận quyền thu giữ tài sản bảo đảm

TS. Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký VNBA cho biết, Luật Các tổ chức tín dụng 2024 đã ghi nhận quyền thu giữ tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu cho tổ chức tín dụng và tổ chức mua bán, xử lý nợ. Quy định này tạo thêm cơ sở pháp lý cho hoạt động thu hồi và xử lý nợ.

Tuy nhiên, áp lực xử lý nợ vẫn lớn trong bối cảnh hoạt động sản xuất kinh doanh còn gặp khó khăn. Việc xử lý tài sản bảo đảm, đặc biệt là bất động sản, vẫn phức tạp và kéo dài.

Theo ông Tú, một hạn chế khác nằm ở phạm vi ủy quyền cho công ty quản lý tài sản (AMC). Quy định hiện hành mới cho phép ủy quyền xử lý các khoản nợ đã quá hạn, chưa bao quát những khoản nợ chưa quá hạn nhưng tiềm ẩn rủi ro cao, chẳng hạn khách hàng bị khởi tố hoặc tài sản đang trong quá trình tranh chấp.

Từ góc độ thị trường, ông Trần Trung Dũng, Chủ tịch Hội đồng thành viên VAMC kiêm Chủ nhiệm CLB Xử lý nợ đánh giá phương thức xử lý nợ còn phân tán. Mỗi ngân hàng và AMC đang có các kênh thông tin riêng, dẫn đến tình trạng bất đối xứng thông tin.

Theo ông Dũng, một tài sản được chào bán tại địa phương này có thể chưa tiếp cận được nhà đầu tư đang có nhu cầu tìm kiếm tại địa phương khác.

“Muốn xử lý nợ nhanh hơn thì phải hình thành được thị trường”, ông Dũng nhận định thị trường chỉ có thể vận hành hiệu quả khi có dữ liệu chuẩn làm nền tảng kết nối người mua, người bán cùng các dịch vụ liên quan như định giá, đấu giá và tư vấn pháp lý.

Theo ông, Quyết định số 1413/QĐ-TTg ngày 27/7/2026 của Thủ tướng Chính phủ đã mở hướng phát triển VAMC thành định chế trung tâm kiến tạo thị trường mua bán nợ. Đồng thời, VAMC được định hướng xây dựng Sàn giao dịch nợ và cơ sở dữ liệu về nợ xấu, tài sản bảo đảm.

Hiện VAMC đang hợp tác với KOICA và Tập đoàn KAMCO của Hàn Quốc để hiện đại hóa Sàn giao dịch nợ. Nguồn tài trợ cho giai đoạn 1 khoảng 5 triệu USD. VAMC cũng đang thử nghiệm ứng dụng AI trong phân tích hồ sơ và hỗ trợ xây dựng phương án thu hồi nợ.

28 lần đấu giá vẫn chưa xử lý được tài sản

Từ thực tiễn tại ngân hàng thương mại, ông Đào Nguyên Vũ, Phó Tổng Giám đốc SACOMBANK cho biết, không ít khoản nợ và tài sản bảo đảm phải trải qua hàng chục lần đấu giá nhưng vẫn không thành công.

Nguyên nhân được đại diện SACOMBANK chỉ ra là những vướng mắc liên quan chính sách đất đai và hạn chế trong kết nối thông tin. Tình trạng này khiến nguồn lực bị phân tán và kéo dài thời gian tái luân chuyển vốn.

Đại diện SACOMBANK dẫn một trường hợp thực tế đã trải qua 28 lần đấu giá không thành. Đến lần đấu giá thứ 29, tài sản vẫn tiếp tục phát sinh vướng mắc pháp lý.

Trong khi đó, ông Phạm Đức Hiền, Giám đốc Trung tâm Xử lý nợ BIDV kỳ vọng một mô hình dịch vụ dùng chung trên nền tảng số có thể tích hợp các hoạt động định giá, đấu giá và tư vấn pháp lý.

Theo ông, mô hình này sẽ góp phần giảm chi phí, rút ngắn thời gian xử lý nợ và giải phóng nguồn lực nhân sự cho các ngân hàng.