Tăng tốc dọn đường cho siêu dự án 67 tỷ USD lớn nhất lịch sử, tỉnh hẹp nhất Việt Nam phê duyệt thêm khu tái định cư gần 16 tỷ

Ngày 5/11, UBND tỉnh Quảng Trị cho biết đã ban hành quyết định phê duyệt dự án Khu tái định cư thôn Thiện Thành, xã Cồn Tiên, nhằm phục vụ công tác giải phóng mặt bằng tuyến đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, theo nguồn tin trên báo Xây Dựng.

Dự án có tổng mức đầu tư hơn 15,5 tỷ đồng, sử dụng nguồn vốn ngân sách Trung ương và các nguồn vốn hợp pháp khác. UBND xã Cồn Tiên được giao làm chủ đầu tư, thời gian thực hiện trong giai đoạn 2026-2027.

Theo phương án được phê duyệt, khu tái định cư có diện tích khoảng 1,68ha, được xây dựng nhằm bố trí chỗ ở mới cho các hộ dân thôn Thiện Thành phải di dời để nhường đất triển khai tuyến đường sắt tốc độ cao.

Các hạng mục đầu tư bao gồm san nền, đường giao thông nội bộ, hệ thống cấp nước, phòng cháy chữa cháy, thoát nước mưa, thoát nước thải, cấp điện, chiếu sáng và các công trình hạ tầng phụ trợ.

Trong đó, diện tích san nền khoảng 0,985ha; hệ thống giao thông gồm 3 tuyến đường với tổng chiều dài hơn 511,8m. Dự án cũng thực hiện cắm mốc phân lô, tạo cơ sở bố trí đất ở và quản lý xây dựng theo quy hoạch.

Đáng chú ý, UBND tỉnh Quảng Trị yêu cầu chủ đầu tư rà soát chính xác số hộ dân, nhân khẩu thực tế thuộc diện phải tái định cư trước khi xác định số lượng lô đất và quy mô đầu tư. Việc bố trí quỹ đất phải phù hợp nhu cầu, tránh tình trạng đầu tư vượt mức cần thiết, gây lãng phí ngân sách.

Cùng với đó, phương án thiết kế cần được tính toán tối ưu về kinh tế và kỹ thuật, bảo đảm kết nối đồng bộ với hạ tầng hiện hữu. Các giải pháp thoát nước, bảo vệ môi trường và hạn chế ảnh hưởng đến đời sống dân cư cũng phải được chú trọng trong quá trình triển khai.

Việc phê duyệt khu tái định cư tại xã Cồn Tiên là một phần trong kế hoạch chuẩn bị mặt bằng quy mô lớn mà Quảng Trị đang thực hiện để đón tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam.

Theo phương án dự kiến, tuyến đường sắt đi qua địa bàn tỉnh dài hơn 190km, trải rộng trên 35 xã, phường. Dọc tuyến sẽ bố trí 2 ga hành khách chính tại phường Đồng Sơn và phường Nam Đông Hà, cùng 4 trạm bảo dưỡng và các công trình phụ trợ.

Quá trình triển khai dự kiến ảnh hưởng trực tiếp đến khoảng 7.277 hộ dân và hơn 21.000 ngôi mộ. Đây là khối lượng giải phóng mặt bằng lớn, đòi hỏi địa phương phải đồng thời thực hiện nhiều nhiệm vụ, từ kiểm đếm, bồi thường, hỗ trợ đến xây dựng nơi ở mới và bố trí khu nghĩa trang phục vụ di dời.

Để chủ động triển khai, UBND tỉnh Quảng Trị đã quyết định chia công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời hạ tầng kỹ thuật thành 113 dự án thành phần độc lập.

Theo báo cáo tại cuộc họp do Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Hoàng Nam chủ trì ngày 4/11, toàn bộ 51 khu tái định cư phục vụ dự án đã được phê duyệt quy hoạch chi tiết.

Trong số này, 45 khu đã trình hồ sơ dự án, gồm 7 khu được UBND tỉnh phê duyệt, 10 khu hoàn tất thẩm định và trình phê duyệt, 13 khu đang thẩm định và 15 khu cần tiếp tục rà soát, bổ sung. Sáu khu còn lại chưa trình thẩm định.

Đối với 26 khu nghĩa trang dự kiến xây dựng, 2 khu đã được thẩm định báo cáo kinh tế - kỹ thuật; 9 khu hoàn thành phê duyệt quy hoạch chi tiết hoặc tổng mặt bằng; 11 khu đã được Sở Xây dựng cho ý kiến và đang chờ địa phương phê duyệt. Một khu đang lấy ý kiến chuyên môn, trong khi 3 khu chưa hoàn thành lập quy hoạch.

Một số dự án đã chuyển sang giai đoạn thi công. Tại phường Đồng Sơn, khối lượng thực hiện đạt khoảng 57%, còn phường Ba Đồn đạt khoảng 40%. Riêng khu tái định cư tại xã Quảng Trạch đã hoàn thành khối lượng thi công và đang thực hiện thủ tục nghiệm thu.

Về nguồn vốn, đến đầu tháng 11/2026, các xã, phường và Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh đã giải ngân hơn 176 tỷ đồng, tương đương 32,88% kế hoạch vốn được giao trong năm.

Trước tiến độ trên, lãnh đạo UBND tỉnh yêu cầu các đơn vị liên quan khẩn trương hoàn thiện hồ sơ thiết kế, đẩy nhanh thẩm định và phê duyệt các khu tái định cư, khu nghĩa trang còn lại, bảo đảm đủ điều kiện khởi công theo kế hoạch.

Sở Xây dựng được giao phối hợp với các địa phương rà soát phương án đầu tư, bảo đảm công trình phù hợp quy hoạch, điều kiện thực tế và kết nối đồng bộ với hạ tầng khu vực. Đồng thời, các cơ quan chức năng phải sớm tham mưu kế hoạch khảo sát vị trí dự kiến xây dựng ga hành khách và trạm bảo dưỡng trên địa bàn tỉnh.

Trong bối cảnh Quảng Trị đang tổ chức lại không gian phát triển sau hợp nhất, tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam được kỳ vọng sẽ bổ sung một trục kết nối giao thông chiến lược, tạo điều kiện tăng cường liên kết giữa các đô thị và khu vực kinh tế trong tỉnh với mạng lưới giao thông quốc gia.

Ở quy mô toàn tuyến, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam có chiều dài khoảng 1.541km, tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 1,7 triệu tỷ đồng, tương đương 67,34 tỷ USD, được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư tại Nghị quyết số 172/2024/QH15.

Với Quảng Trị, việc chuẩn bị mặt bằng cho hơn 190km đường sắt không chỉ liên quan đến tiến độ của một công trình giao thông trọng điểm quốc gia, mà còn đặt ra yêu cầu ổn định đời sống người dân, tổ chức lại các khu dân cư và phát triển hạ tầng phù hợp với quy hoạch dài hạn.

Do đó, tiến độ xây dựng 51 khu tái định cư cùng hệ thống nghĩa trang và các công trình hạ tầng liên quan sẽ là một trong những yếu tố quan trọng quyết định khả năng bàn giao mặt bằng của địa phương trong thời gian tới.