Người dân Hà Nội bị ảnh hưởng khi làm dự án trục đại lộ sông Hồng: Không chỉ nhận tiền bồi thường đất

UBND TP. Hà Nội vừa đưa ra phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đối với các trường hợp phải di dời, giải phóng mặt bằng để thực hiện dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.

Theo phương án, thành phố sẽ áp dụng các chính sách bồi thường, hỗ trợ đặc thù phù hợp với Luật Thủ đô năm 2026, các nghị quyết của Quốc hội, Nghị định 88/2024 của Chính phủ cùng các văn bản sửa đổi, bổ sung; Nghị quyết 36/2026 của HĐND TP. Hà Nội và Quyết định 40/2026 của UBND thành phố.

Đáng chú ý, đối với đất ở, đất nông nghiệp và đất phi nông nghiệp đủ điều kiện bồi thường theo quy định, mức bồi thường bằng tiền được áp dụng gấp 2 lần mức bồi thường theo quy định hiện hành.

Đối với đất nông nghiệp, các trường hợp được xem xét gồm đất có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận hoặc đất nông nghiệp đã được sử dụng ổn định trước ngày 1/7/2004 nhưng không đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận.

Đất phi nông nghiệp được áp dụng đối với tổ chức được Nhà nước giao đất hoặc cho thuê đất trả tiền một lần.

Việc bồi thường đối với công trình, tài sản gắn liền với đất, chi phí đầu tư còn lại vào đất, thiệt hại về công trình, cây trồng, vật nuôi được thực hiện theo Luật Đất đai và Nghị quyết 36 của HĐND thành phố.

Hỗ trợ chuyển đổi nghề, bảo đảm chỗ ở mới

Về chính sách hỗ trợ, thành phố thực hiện theo Điều 108 Luật Đất đai năm 2024, bao gồm hỗ trợ ổn định đời sống; ổn định sản xuất, kinh doanh; hỗ trợ di dời vật nuôi; hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm.

Đáng chú ý, mức hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm đối với đất nông nghiệp được xác định bằng 5 lần giá đất nông nghiệp theo quy định.

Trường hợp người dân được bồi thường về đất nhưng số tiền bồi thường không đủ để mua suất tái định cư tối thiểu, Nhà nước sẽ hỗ trợ phần còn thiếu để bảo đảm người dân có nơi ở mới. Chi phí tháo dỡ, phá dỡ và di chuyển tài sản cũng được hỗ trợ theo quy định.

Một nguyên tắc được thành phố đặt ra là phải hoàn thành việc bố trí tái định cư trước khi ban hành quyết định thu hồi đất. Việc di dời, giải phóng mặt bằng chỉ được thực hiện sau khi nơi ở mới đã được bố trí cho người dân.

Đối với đất ở đủ điều kiện được bồi thường, người dân được bố trí tái định cư. Trường hợp gia đình có nhiều thế hệ, nhiều cặp vợ chồng cùng sinh sống và đủ điều kiện tách hộ thì từng hộ có thể được bố trí thêm suất tái định cư.

Ngay cả trường hợp đất không đủ điều kiện bồi thường, nếu người dân không còn nhà ở hoặc nơi ở nào khác trên địa bàn thì vẫn được xem xét bố trí tái định cư. Trường hợp còn nhà ở, đất ở khác nhưng diện tích nhỏ hơn diện tích tối thiểu được phép tách thửa cũng thuộc diện được xem xét theo quy định.

Một trong những bài toán lớn của dự án là di chuyển mồ mả. Theo phương án, tổng số mộ dự kiến phải di dời để phục vụ dự án lên tới khoảng 109.000 ngôi mộ.

UBND TP. Hà Nội đã chỉ đạo các đơn vị liên quan tập trung nguồn lực, đẩy nhanh công tác chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng và xây dựng hạ tầng kỹ thuật tại các nghĩa trang tập trung như Yên Kỳ, Thanh Tước, Chuyên Mỹ và một số khu vực khác.

Mục tiêu là sớm đưa các nghĩa trang vào sử dụng, đáp ứng nhu cầu tiếp nhận mộ phục vụ giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm của thành phố.

Theo tính toán, năng lực tiếp nhận dự kiến đạt khoảng 116.000 ngôi mộ vào năm 2027 và 330.000 ngôi mộ vào năm 2035.

Ưu tiên tái định cư gần nơi ở cũ

Về địa điểm tái định cư, thành phố đặt nguyên tắc ưu tiên bố trí người dân tại chính xã, phường nơi họ đang sinh sống. Đặc biệt, người dân ở khu vực ngoài bãi sông sẽ được ưu tiên chuyển vào phía trong đê hoặc khu vực an toàn hơn nếu còn quỹ đất, phù hợp quy hoạch và đủ điều kiện triển khai.

Trong trường hợp địa phương không đủ quỹ đất, người dân sẽ được bố trí tại các khu vực lân cận với khoảng cách hợp lý, bảo đảm thuận lợi cho việc làm, sản xuất, kinh doanh, học tập, sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng và duy trì quan hệ cộng đồng.

Các khu tái định cư tập trung được yêu cầu có hệ thống hạ tầng kỹ thuật và xã hội đồng bộ, gồm đường giao thông kết nối, trường học, cơ sở y tế, chợ dân sinh, không gian sinh hoạt cộng đồng và các khu thương mại, dịch vụ.

Ngoài ra, các khu đô thị đa mục tiêu sẽ được sử dụng làm quỹ tái định cư bổ sung, với nhiều lựa chọn như đất ở thấp tầng, căn hộ chung cư và nhà ở xã hội.

Theo phương án, quỹ đất tái định cư dự kiến được bố trí tại các địa bàn có tổng diện tích khoảng 265ha.

Trong đó, xã Mê Linh và Nam Phù mỗi nơi khoảng 72ha; Bát Tràng 35ha; Vĩnh Thanh và Đông Anh 30ha; Hồng Vân 23ha; Thượng Cát và Đông Ngạc 12ha; Ô Diên 11ha và Yên Sở 10ha.

Quy mô, số lượng các khu đất này sẽ tiếp tục được rà soát, bổ sung nhằm đáp ứng đầy đủ nhu cầu tái định cư khi triển khai dự án.

Đối với các địa bàn Thiên Lộc, Phú Thượng, Hồng Hà, Bồ Đề và Long Biên, hiện không có quỹ đất tái định cư phía trong đê. Người dân tại những khu vực này dự kiến được bố trí tại các khu đô thị đa mục tiêu hoặc khu định cư tập trung của thành phố.

Theo đó, Khu đô thị đa mục tiêu Thư Lâm - Đông Anh có quy mô khoảng 736,84ha, dự kiến cung cấp khoảng 9.000 lô đất thấp tầng và 23.000 căn hộ tái định cư, nhà ở xã hội.

Hạ tầng phục vụ bàn giao đất tái định cư thấp tầng dự kiến hoàn thành chậm nhất trong quý II/2027. Các công trình nhà ở tái định cư và nhà ở xã hội cao tầng dự kiến được bàn giao chậm nhất vào quý IV/2029.

Trong khi đó, Khu đô thị đa mục tiêu Bắc Thăng Long, thuộc địa bàn xã Phúc Thịnh và Thiên Lộc, có quy mô khoảng 474ha. Khu này dự kiến bố trí khoảng 5.000 lô đất thấp tầng và 5.000-10.000 căn hộ tái định cư, nhà ở xã hội.

Hạ tầng phục vụ bàn giao đất dự kiến hoàn thành chậm nhất trong quý II/2028, trong khi các công trình nhà ở tái định cư cao tầng dự kiến hoàn thành vào năm 2030.

Ngoài hai khu đô thị trên, 4 khu đô thị, khu định cư khác tại Lĩnh Nam, Bồ Đề, Long Biên và Bát Tràng dự kiến cung cấp khoảng 76.000 căn hộ tái định cư, nhà ở xã hội và căn hộ chung cư, với thời gian hoàn thành dự kiến từ quý I/2030 đến hết năm 2030.

UBND TP. Hà Nội cho biết, trong quá trình thực hiện giải phóng mặt bằng, các chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư sẽ được công khai đầy đủ để người dân nắm rõ, tạo sự đồng thuận trong quá trình triển khai.

Thành phố cũng yêu cầu UBND các phường, xã rà soát thực tế để xem xét các chính sách hỗ trợ bổ sung khi cần thiết, trên nguyên tắc đúng quy định pháp luật và bảo đảm quyền lợi của người dân bị thu hồi đất, phải di dời, tháo dỡ tài sản.

Theo phương án, mục tiêu xuyên suốt là bảo đảm người dân có nơi ở mới trước khi phải bàn giao mặt bằng, đồng thời từng bước ổn định đời sống, việc làm và các hoạt động sản xuất, kinh doanh sau khi di dời.