Người Trung đội phó hy sinh tại chiến trường Campuchia khi vừa tròn 20 tuổi, được truy tặng danh hiệu Anh hùng, dựng tượng đài tưởng nhớ

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ Nguyễn Văn Ngộ sinh năm 1959 tại xã Mỹ Phú, huyện Thủ Thừa, tỉnh Long An (nay là xã Mỹ An, tỉnh Tây Ninh). Tháng 8/1978, khi vừa 19 tuổi, Nguyễn Văn Ngộ lên đường nhập ngũ và được biên chế vào Đại đội 2, Tiểu đoàn 502, Đoàn 7703, Mặt trận 779.

Đơn vị của Nguyễn Văn Ngộ thực hiện nhiệm vụ chiến đấu trên địa bàn tỉnh Svay Rieng, phối hợp với lực lượng cách mạng Campuchia chống quân Pol Pot, góp phần giúp nhân dân nước bạn thoát khỏi chế độ diệt chủng. Trong thời gian làm nhiệm vụ, ông Ngộ được biết đến là người nhanh nhẹn, gan dạ, có khả năng nắm bắt tình hình và xử lý nhiệm vụ tốt.

Từ một người lính bộ binh, Nguyễn Văn Ngộ sau đó được điều động sang Trung đội Trinh sát, Tiểu đoàn 502 và giữ chức vụ Trung đội phó. Công việc mới đòi hỏi người lính phải có khả năng quan sát, phán đoán và nắm chắc tình hình địa bàn.

Trong một lần được giao nhiệm vụ trinh sát, Nguyễn Văn Ngộ phát hiện vị trí đóng quân của một đơn vị Pol Pot. Anh bí mật tiếp cận mục tiêu trong đêm, xác định số lượng binh lính cùng vũ khí, trang bị rồi trở về báo cáo với chỉ huy tiểu đoàn.

Sau khi nắm được tình hình, anh xin được chỉ huy trung đội tiến công mục tiêu. Trận đánh diễn ra ngay trong đêm, đơn vị do anh chỉ huy tiêu diệt 33 tên địch, thu 30 khẩu súng các loại.

Ngày 1/9/1979, tại Phum Chót, huyện Rùm Đuôn, tỉnh Svay Rieng, Nguyễn Văn Ngộ nhận tin báo có 2 người dân Campuchia chết trong một bãi mìn do quân Pol Pot để lại. Hai thi thể đã nằm trong bãi mìn khoảng 2 ngày nhưng chưa thể đưa ra ngoài.

Trước tình hình đó, Nguyễn Văn Ngộ xung phong vào bãi mìn để đưa thi thể những người dân ra ngoài. Khi tiếp cận hiện trường, anh phát hiện thêm một người đã chết do mìn và một em bé bị thương đang kêu khóc.

Nguyễn Văn Ngộ tổ chức mở lối đi an toàn qua bãi mìn, đồng thời trực tiếp dò gỡ từng quả mìn để đưa người dân ra khỏi khu vực nguy hiểm. Anh đã tháo gỡ được 11 quả mìn. Đến quả thứ 12, mìn phát nổ khiến anh bị thương nặng.

Dù bị thương, Nguyễn Văn Ngộ vẫn bình tĩnh động viên đồng đội tiếp tục thực hiện nhiệm vụ, tìm cách đưa em bé ra khỏi khu vực nguy hiểm và đưa những người đã tử nạn ra ngoài. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, do vết thương quá nặng, anh hy sinh trên đường được đồng đội đưa về tuyến sau cứu chữa. Khi ấy, Nguyễn Văn Ngộ mới 20 tuổi.

Ông Nguyễn Văn Ngộ được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Nhì. Ngày 25/1/1983, Nhà nước truy tặng ông danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Sau ngày người chiến sĩ quê Long An hy sinh, câu chuyện về anh được lưu lại trong ký ức của những người dân tại địa phương nơi anh từng chiến đấu và hy sinh. Tại trung tâm TP. Svay Rieng, một tượng đài Nguyễn Văn Ngộ được xây dựng để tưởng nhớ anh. Công trình được thực hiện vào năm 2017, khắc họa hình ảnh người chiến sĩ Quân tình nguyện Việt Nam bế một em bé Campuchia chạy về phía trước.

Tại quê nhà, tên Nguyễn Văn Ngộ được đặt cho một tuyến đường. Hơn 40 năm sau ngày anh hy sinh, câu chuyện về người lính trẻ quê Long An vẫn được lưu giữ tại nơi anh sinh ra và trên mảnh đất Campuchia nơi anh đã chiến đấu, thực hiện nhiệm vụ và nằm lại.

Bài viết sử dụng thông tin tham khảo từ các nguồn:

Người anh hùng của phum sóc - Nhân vật và Sự kiện - Nguyệt san Báo Quân đội Nhân dân

55 năm quan hệ Việt Nam - Campuchia - Bài 1: Mãi là tấm gương cho các thế hệ mai sau - Trang Thông tin Đối ngoại