Ông Trump tuyên bố ‘chiếm Greenland để trả đũa việc không được trao giải Nobel Hòa Bình’

Trong một động thái gây chấn động, Tổng thống Mỹ Donald Trump tiết lộ động cơ đằng sau kế hoạch chiếm đóng Greenland của ông có liên quan trực tiếp đến việc không được trao giải Nobel Hòa bình.

Theo bức thư ông Trump gửi cho Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre, vị Tổng thống Mỹ cho biết để đáp trả việc không nhận được giải thưởng danh giá này, ông "không còn cảm thấy có nghĩa vụ chỉ nghĩ đến hòa bình" mà sẽ ưu tiên xem xét "điều gì là tốt và phù hợp cho Mỹ".

Hôm 18/1, ông Trump tiếp tục đổ lỗi cho Đan Mạch vì cho rằng quốc gia này không có khả năng bảo vệ hòn đảo khỏi các mối đe dọa từ Nga và Trung Quốc. Ông thậm chí còn đặt câu hỏi về tính hợp pháp quyền sở hữu Greenland của Đan Mạch.

Tổng thống Trump đã nhiều lần khẳng định mong muốn mua lại hòn đảo giàu tài nguyên khoáng sản này, bất chấp sự phản đối rõ ràng từ cả chính quyền Đan Mạch và Greenland. Các nhà lãnh đạo của cả hai bên đều nhất quán tuyên bố rằng Greenland không phải là tài sản để bán và người dân địa phương không có ý định trở thành một phần của Mỹ.

Các chuyên gia cảnh báo rằng bất kỳ hành động quân sự nào của Mỹ nhằm vào Greenland đều sẽ là tiền lệ chưa từng có trong lịch sử và có thể dẫn đến sự tan rã của liên minh quân sự NATO - tổ chức mà cả Mỹ và Đan Mạch đều là thành viên.

Toàn văn bức thư được Tổng thống Mỹ Donald Trump viết như sau:

"Jonas thân mến,

Xét việc đất nước của bạn đã quyết định không trao cho tôi giải Nobel Hòa bình dù tôi đã ngăn chặn 8 cuộc chiến tranh trở lên, tôi không còn cảm thấy bắt buộc phải chỉ nghĩ đến hòa bình nữa, mặc dù nó sẽ luôn là ưu tiên hàng đầu, mà giờ đây có thể nghĩ đến điều gì là tốt và phù hợp cho Mỹ.

Đan Mạch không thể bảo vệ vùng đất đó khỏi Nga hay Trung Quốc, thì tại sao họ lại có 'quyền sở hữu' ở đó? Không có văn bản nào chứng minh, chỉ biết là có một con tàu đã cập bến ở đó hàng trăm năm trước, nhưng chúng ta cũng từng có tàu cập bến ở đó.

Tôi đã làm được nhiều điều cho NATO hơn bất kỳ ai khác kể từ khi thành lập, và giờ đây, NATO nên làm điều gì đó cho Mỹ. Thế giới sẽ không an toàn trừ khi chúng ta kiểm soát hoàn toàn Greenland.

Cảm ơn!

Tổng thống DJT"

Tuyên bố này của Tổng thống Trump đã gây ra làn sóng lo ngại trong cộng đồng quốc tế về triển vọng căng thẳng địa chính trị giữa các đồng minh phương Tây.

Trong bài đăng mới nhất trên mạng xã hội Truth Social tối qua, Tổng thống Trump tuyên bố: "NATO đã nói với Đan Mạch trong 20 năm qua rằng 'các bạn phải loại bỏ mối đe dọa từ Nga khỏi Greenland'. Thật không may, Đan Mạch đã không thể làm gì được. Giờ là lúc, và điều đó sẽ được thực hiện!!!"

Ông Trump lập luận rằng việc chiếm Greenland là cần thiết vì hòn đảo này đang bị bao vây bởi các tàu của Nga và Trung Quốc. Tuy nhiên, tuyên bố này không được hỗ trợ bởi bất kỳ bằng chứng nào từ dữ liệu hàng hải. Các chuyên gia an ninh Đan Mạch, chính phủ Đan Mạch cũng như chính phủ Thụy Điển đều bác bỏ thông tin này.

Mỹ bị tố triển khai tình báo về Greenland

Những phát ngôn mới nhất của ông Trump được đưa ra sau khi tờ báo Đan Mạch Berlingske tiết lộ rằng năm ngoái, Mỹ đã cố gắng thu thập thông tin nhạy cảm về các căn cứ quân sự, căn cứ không quân và cảng biển ở Greenland.

Tờ báo trung hữu này cho biết thông tin được thu thập một cách "không chính thức" và không có sự tham gia hay cho phép của phía Đan Mạch, làm dấy lên nghi ngờ về ý định thực sự của Washington đối với hòn đảo này.

Kể từ khi nhậm chức, ông Trump đã nhiều lần công khai tuyên bố ý định sáp nhập Greenland - một lãnh thổ tự trị của Đan Mạch và cũng là lãnh thổ thuộc NATO. Vị tổng thống Mỹ không loại trừ khả năng sử dụng hành động quân sự và đã coi thường những nỗ lực của Đan Mạch nhằm xoa dịu lo ngại về an ninh.

Đáng chú ý, ngay cả gói quốc phòng trị giá 4,8 tỷ bảng Anh mà Copenhagen công bố năm ngoái nhằm tăng cường năng lực bảo vệ Greenland cũng không làm thay đổi lập trường của ông Trump.

Tình hình hiện đang đẩy quan hệ xuyên Đại Tây Dương vào giai đoạn căng thẳng nhất trong nhiều thập kỷ, với nguy cơ một cuộc chiến thương mại quy mô lớn giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu đang hiện hữu.

.

EU chuẩn bị "vũ khí thương mại" trả đũa

Hôm 18/1, Thủ tướng Anh Keir Starmer đã trực tiếp nói với ông Trump rằng Washington không nên trừng phạt London vì phản đối nỗ lực chiếm Greenland. Ông Starmer nhấn mạnh rằng việc áp thuế lên các nước châu Âu vì "theo đuổi an ninh tập thể của các đồng minh NATO là sai trái".

Bất chấp những phản đối này, ông Trump đã đe dọa áp thuế đối với các quốc gia châu Âu không ủng hộ kế hoạch của ông, trong đó có cả Anh. Theo thông tin được tiết lộ, thuế quan của Mỹ sẽ có hiệu lực từ ngày 1/2 và có thể tăng lên mức 25% vào ngày 1/6 nếu không đạt được thỏa thuận nào về Greenland.

Liên minh châu Âu đang cân nhắc một cuộc chiến thương mại toàn diện với ông Trump sau khi bị cáo buộc là nạn nhân của hành vi "tống tiền" thông qua lời đe dọa áp thuế.

Một nguồn tin ngoại giao tiết lộ với tờ The Telegraph hôm Chủ nhật rằng EU đang chuẩn bị áp thuế trả đũa trị giá 93 tỷ euro (80,6 tỷ bảng Anh) đối với hàng xuất khẩu của Mỹ sang khối này, sau khi ông Trump tuyên bố sẽ áp thuế 10% đối với hàng xuất khẩu từ Anh và EU.

Trong cuộc đàm phán khẩn cấp giữa các phái viên EU tại Brussels tối Chủ nhật, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã kêu gọi các quốc gia thành viên kích hoạt "vũ khí thương mại" của khối. Biện pháp này nhằm hạn chế khả năng tiếp cận thị trường chung của các công ty Mỹ để đáp trả những mối đe dọa từ Washington.

Ngành công nghiệp ô tô của Anh, với giá trị 10 tỷ bảng Anh và là mặt hàng xuất khẩu lớn nhất của nước này sang Mỹ, đã nhận được cảnh báo nghiêm trọng vào tối Chủ nhật về nguy cơ mất hàng nghìn việc làm nếu bị áp thuế cao hơn. Điều này đặc biệt đáng lo ngại khi ngành này đã giảm xuống mức thấp nhất trong 75 năm vào năm 2025.

Hiện tại, các nhà sản xuất ô tô Anh đã phải chịu mức thuế 10% đối với hàng xuất khẩu sang Mỹ, và mức thuế này có thể tăng vọt lên đến 35% nếu ông Trump thực hiện đe dọa.

Theo Viện Nghiên cứu Chính sách Công, khoảng 25.000 việc làm có thể bị đe dọa trong ngành công nghiệp ô tô của Anh nếu Tổng thống Trump không nhượng bộ. Trước tình hình nghiêm trọng này, Bộ trưởng Thương mại Anh Peter Kyle đã tổ chức các cuộc họp khẩn cấp vào cuối tuần với các nhà sản xuất ô tô và thép - những ngành có thể bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi chính sách thuế quan mới. Ông dự kiến sẽ tiếp tục các cuộc đàm phán khẩn cấp vào thứ Hai.

Trong khi đó, Thủ tướng Ý - bà Giorgia Meloni cho rằng lời đe dọa áp thuế của ông Trump có thể xuất phát từ sự hiểu lầm về cuộc tập trận chung do Đan Mạch dẫn đầu ở Greenland tuần trước.

Cuộc tập trận Arctic Endurance được đề cập đã được lên kế hoạch từ trước, trước khi căng thẳng về Greenland leo thang. Tuy nhiên, đã có những đồn đoán rằng ông Trump coi cuộc tập trận này - với sự tham gia của binh lính Anh, Đức, Pháp và nhiều quốc gia khác - như một thông điệp phản đối việc Mỹ chiếm đóng hòn đảo.

Bà Meloni giải thích: "Có thể đã xảy ra vấn đề về sự hiểu lầm và giao tiếp. Theo tôi, rủi ro là các sáng kiến của một số quốc gia châu Âu đã bị hiểu là chống Mỹ, điều mà rõ ràng không phải là ý định của chúng tôi."

Ngày 19/1, KNQK - liên đoàn xe trượt tuyết chó kéo của Greenland - thông báo rằng đặc phái viên mới của Mỹ tại hòn đảo Bắc Cực đã bị hủy lời mời tham dự cuộc đua thường niên của họ.

Ông Jeff Landry, đặc phái viên Mỹ, ban đầu đã được một công ty du lịch tư nhân của Greenland mời tham dự cuộc đua. Tuy nhiên, KNQK gọi lời mời này là "hoàn toàn không phù hợp" trong bối cảnh hiện tại.

"KNQK đã được thông báo rằng công ty du lịch đã mời Thống đốc Jeff Landry từ Mỹ đã đơn phương rút lại lời mời," liên đoàn viết trên trang fanpage Facebook chính thức vào tối 18/1, đồng thời bày tỏ: "Điều này thật đáng mừng”.

Đây không phải là lần đầu tiên quan chức cấp cao Mỹ gặp phải phản ứng tiêu cực khi có kế hoạch tham dự sự kiện tại Greenland. Một năm trước, bà Usha Vance - phu nhân Phó Tổng thống Mỹ JD Vance - đã lên kế hoạch tham dự cuộc đua xe trượt tuyết chó kéo trong chuyến thăm Greenland.

Kế hoạch của bà Vance đã phải hủy bỏ do vấp phải sự phản đối mạnh mẽ ở Đan Mạch. Thay vào đó, bà và chồng đã tham gia một phái đoàn đến căn cứ quân sự Pituffik (trước đây là căn cứ Thule) của Mỹ ở phía tây bắc hòn đảo.

Những diễn biến này cho thấy căng thẳng giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu không chỉ dừng lại ở lĩnh vực chính trị và thương mại, mà còn lan sang cả các hoạt động văn hóa và giao lưu dân sự.

Tham khảo Telegraph, The Guardian