Phát hiện bí mật trong máu của những người sống thọ hơn 100 tuổi

Các nghiên cứu y sinh gần đây cho thấy tuổi thọ đặc biệt không chỉ là câu chuyện của di truyền. Trong máu của những người sống trên 100 tuổi tồn tại các đặc điểm sinh học khác biệt, có thể hình thành từ nhiều thập kỷ trước và liên quan chặt chẽ đến quá trình lão hóa lành mạnh.

Một nghiên cứu quốc tế vừa công bố trên tạp chí Cell Reports Medicine cho thấy câu trả lời cho bí ẩn trường thọ có thể nằm ngay trong máu. Nhóm tác giả nhận định, những người đạt tới mốc 100 tuổi và hơn thế nữa sở hữu “hồ sơ máu” rất khác so với phần lớn dân số, từ đó mở ra hướng tiếp cận mới trong nghiên cứu tuổi thọ và phòng ngừa bệnh tật liên quan đến lão hóa.

Một số nghiên cứu chỉ ra rằng các dấu ấn sinh học thuận lợi trong máu của người sống thọ đã xuất hiện từ khi họ khoảng 65 tuổi, tức nhiều năm trước khi bước vào nhóm tuổi đặc biệt.

Trong chuỗi nghiên cứu này, nhóm các nhà khoa học đến từ Tây Ban Nha và Trung Quốc đã tiến hành một công trình quốc tế, do Viện Sinh học tiến hóa, Khoa Y học và Đời sống tại Barcelona (Tây Ban Nha) dẫn đầu. Nhóm nghiên cứu tập trung phân tích chi tiết đặc điểm sinh lý và di truyền của cụ bà Maria Branyas - người thọ 117 tuổi. Kết quả cho thấy các mẫu máu của cụ phản ánh một hệ miễn dịch duy trì trạng thái rất tốt. Đáng chú ý, nồng độ cholesterol “xấu” ở mức cực thấp, theo thông tin từ trang khoa học Science Alert.

Các nhà nghiên cứu cho biết các tế bào của cụ Branyas hoạt động như thể chúng trẻ hơn nhiều so với tuổi thật của bà.

Khi xem xét telomere - các cấu trúc nằm ở đầu mút nhiễm sắc thể, nhóm nghiên cứu phát hiện những đặc điểm có liên quan đến khả năng hạn chế sự phát triển của ung thư - yếu tố quan trọng trong việc kéo dài tuổi thọ.

Yếu tố dinh dưỡng cũng được đưa vào phân tích. Cụ Branyas duy trì chế độ ăn Địa Trung Hải trong thời gian dài, với sữa chua là thực phẩm thường xuyên. Các nhà nghiên cứu cho rằng thói quen này có thể góp phần duy trì hệ vi sinh đường ruột ở trạng thái ổn định, qua đó hỗ trợ sức khỏe tổng thể.

Những kết quả tương tự xuất hiện trong một nghiên cứu khác tại Trung Quốc, công bố vào tháng 7/2025. Công trình này phân tích hồ sơ máu của 65 người sống tới 100 tuổi và cho thấy họ có nồng độ axit béo, rượu béo cùng nhiều chất chuyển hóa quan trọng thấp hơn so với nhóm người trẻ tuổi hơn. Theo các tác giả, đây là những manh mối tiềm năng có giá trị trong việc dự đoán tuổi thọ, cũng như đánh giá nguy cơ bệnh tật liên quan đến lão hóa.

Từ các phát hiện trên, giới nghiên cứu cho rằng yếu tố di truyền giữ vai trò quan trọng trong tuổi thọ, song lối sống và môi trường sống tác động đáng kể đến việc duy trì các đặc điểm sinh học có lợi theo thời gian. Các nhà khoa học kỳ vọng, việc tiếp tục nghiên cứu nhóm người sống từ 100 đến 110 tuổi sẽ tạo nền tảng cho sự phát triển của thuốc cũng như các biện pháp can thiệp về lối sống, hướng tới mục tiêu giúp con người sống lâu hơn và khỏe mạnh hơn.