Quốc hội nghe báo cáo về chủ trương đầu tư 3 dự án xây dựng đường bộ cao tốc

Tại Quốc hội, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đã trình bày Tờ trình về chủ trương đầu tư 3 dự án xây dựng đường bộ cao tốc: Cao tốc Bảo Hà - Lai Châu, đoạn Bảo Hà - Tân Phong; cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum và cao tốc Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên, địa phận tỉnh Sơn La.

Về cao tốc Bảo Hà - Lai Châu, đoạn Bảo Hà - Tân Phong, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết tổng chiều dài dự án là 119 km; quy mô 4 làn xe cao tốc theo quy hoạch, tốc độ thiết kế từ 80 đến 120 km/h, dự kiến tổng mức đầu tư 50.990 tỷ đồng. Dự kiến tiến độ thực hiện dự án: Giai đoạn chuẩn bị đầu tư năm 2026 – 2027; bồi thường hỗ trợ tái định cư, khởi công xây dựng năm 2027; cơ bản hoàn thành năm 2030 và đưa vào khai thác năm 2031.

Theo Bộ trưởng, dự án đã nghiên cứu phương án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (hợp đồng BOT). Tuy nhiên, kết quả tính toán cho thấy với mức vốn Nhà nước hỗ trợ từ 50 - 70% sơ bộ tổng mức đầu tư thì vẫn không xác định được thời gian hoàn vốn. Bên cạnh đó, dự án đi qua khu vực miền núi, biên giới, nhiều đồng bào dân tộc thiểu số, điều kiện kinh tế rất khó khăn, là công trình thiết yếu liên vùng cần giảm chi phí vận tải, góp phần thu hút đầu tư. Do vậy, đề xuất đầu tư dự án theo hình thức đầu tư công.

Trên cơ sở thực tiễn khai thác đầu tư các dự án đường bộ cao tốc trong thời gian vừa qua, căn cứ quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Luật Đầu tư công và các pháp luật khác liên quan, dự án đề xuất áp dụng các nhóm cơ chế chính sách đặc biệt tương tự như các dự án quan trọng quốc gia đã được Quốc hội chấp thuận, gồm 5 chính sách chung: Thẩm quyền điều chỉnh chủ trương đầu tư; bồi thường, hỗ trợ tái định cư; chỉ định thầu; điều chỉnh quy hoạch; bãi đổ thải và chất thải rắn xây dựng.

Chính phủ kiến nghị Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư dự án và giao Chính phủ tổ chức triển khai thực hiện bảo đảm tiến độ, chất lượng và hiệu quả đầu tư theo đúng quy định của pháp luật.

Về dự án cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum (dài 132 km), Bộ trưởng Trần Hồng Minh nhấn mạnh, dự án nhằm hình thành tuyến đường bộ cao tốc kết nối tỉnh Quảng Ngãi với các địa phương trong vùng và hệ thống cảng biển khu vực; đáp ứng nhu cầu vận tải; tăng cường kết nối quốc tế; phát huy hiệu quả các dự án đã, đang triển khai; tạo động lực lan tỏa hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội, góp phần xóa đói giảm nghèo, bảo đảm quốc phòng, an ninh; từng bước hoàn thiện mạng lưới đường bộ cao tốc theo quy hoạch; góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội theo Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV và các nghị quyết của Đảng. Về hình thức đầu tư, dự án được đề xuất đầu tư dự án theo hình thức đầu tư công.

Dự kiến tiến độ thực hiện dự án: Chuẩn bị đầu tư năm 2026 - 2027; bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và khởi công xây dựng năm 2027; cơ bản hoàn thành năm 2030, đưa vào khai thác năm 2031.

Về dự án Cao tốc Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên, địa phận tỉnh Sơn La (dài 179,5 km), Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, chủ trương đầu dự án nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, từng bước hoàn thiện mạng lưới đường bộ cao tốc theo quy hoạch. Việc đầu tư tuyến đường cao tốc cũng sẽ tạo đột phá để khơi thông các tiềm năng, tạo không gian phát triển mới, nâng cao năng lực cạnh tranh của các tỉnh, thu hẹp khoảng cách phát triển với các địa phương khác; thúc đẩy quá trình đô thị hóa, hình thành các khu đô thị, khu công nghiệp, khu thương mại dịch vụ mới dọc tuyến, góp phần xóa đói, giảm nghèo bền vững cho đồng bào các dân tộc; tăng cường giao thương quốc tế qua các cửa khẩu Tây Trang, Chiềng Khương, Lóng Sập, Ma Lù Thàng, Bờ Y.

Chủ trương đầu tư cao tốc Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên, địa phận tỉnh Sơn La đã được nghiên cứu theo phương án đầu tư theo phương thức đối tác công tư, loại hợp đồng BOT. Tuy nhiên, dự án đi qua khu vực miền núi, biên giới, nhiều đồng bào dân tộc thiểu số, điều kiện kinh tế rất khó khăn; là công trình thiết yếu, liên vùng, cần giảm chi phí vận tải, góp phần thu hút đầu tư. Do vậy, đề xuất đầu tư dự án theo hình thức đầu tư công.

Về tiến độ thực hiện: Chuẩn bị dự án từ năm 2026; thực hiện đầu tư dự án từ năm 2027; phấn đấu cơ bản hoàn thành dự án năm 2030; hoàn thành và đưa dự án vào khai thác trong năm 2031.

Sơ bộ một số giải pháp thiết kế, công nghệ áp dụng, Bộ trưởng Bộ Xây dựng cho biết, các dự án áp dụng các công nghệ tiên tiến, hiện đại nhằm bảo đảm an toàn, thuận tiện cho người sử dụng dịch vụ và các cơ quan quản lý, khai thác. Giải pháp thiết kế về hướng tuyến được nghiên cứu, lựa chọn bảo đảm phù hợp với quy hoạch, chiều dài ngắn nhất có thể, hạn chế khối lượng giải phóng mặt bằng. Xây dựng các nút giao liên thông; hệ thống giao thông thông minh, trung tâm quản lý, điều hành giao thông; trạm dừng nghỉ bảo đảm đồng bộ, hiện đại.