'Thành phố của những cây cầu' tại Việt Nam dự kiến xây thêm cầu mới, bắc qua dòng sông biểu tượng

TP này đang cập nhật quy hoạch, ưu tiên nghiên cứu phương án đầu tư thêm một cây cầu qua sông Hàn, trong bối cảnh thành phố tiếp tục xử lý áp lực giao thông tại khu vực trung tâm và định hình các trục kết nối mới.

Thêm một cây cầu qua sông Hàn

Theo chỉ đạo mới của Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng, Ban Quản lý các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng ưu tiên thành phố được giao cập nhật quy hoạch và ưu tiên nghiên cứu phương án đầu tư cầu mới qua sông Hàn. Đây mới là bước nghiên cứu, chuẩn bị về quy hoạch và phương án đầu tư, chưa phải quyết định triển khai một dự án cầu cụ thể.

Động thái này được đặt trong nhóm nhiệm vụ về hạ tầng giao thông trọng điểm của thành phố. Cùng với việc nghiên cứu cầu mới, Đà Nẵng yêu cầu rà soát, triển khai các nút giao tại khu vực trung tâm nhằm xử lý ùn tắc, trong đó có các nút Hoàng Diệu - Nguyễn Văn Linh, Nguyễn Văn Linh - Nguyễn Tri Phương và Nguyễn Hữu Thọ - Duy Tân.

Thành phố đồng thời thúc đẩy chuẩn bị đầu tư dự án mở rộng nút giao phía Tây cầu Rồng, bao gồm khu vực trụ sở VTV8 và trụ sở UBND quận Hải Châu cũ. Phương án kiến trúc dự án được yêu cầu tổ chức thi tuyển, hướng tới không gian hiện đại và phù hợp cảnh quan khu vực.

Việc các nhiệm vụ được triển khai đồng thời cho thấy bài toán giao thông của khu vực trung tâm không chỉ nằm ở một nút giao hay một cây cầu riêng lẻ, mà cần được giải quyết bằng cả mạng lưới kết nối.

Những cây cầu làm nên diện mạo Đà Nẵng

Sông Hàn từ lâu đã trở thành trục không gian đặc trưng của Đà Nẵng, chia đô thị thành hai bờ Đông - Tây. Hệ thống cầu bắc qua dòng sông không chỉ đảm nhận chức năng giao thông mà còn góp phần mở rộng không gian đô thị và tạo nên những biểu tượng kiến trúc riêng cho thành phố.

Cầu Sông Hàn là dấu mốc đặc biệt trong quá trình phát triển của TP. Đà Nẵng. Khởi công năm 1998 và hoàn thành năm 2000, đây là cây cầu quay đầu tiên do kỹ sư, công nhân Việt Nam tự thiết kế, thi công và đến nay vẫn là cầu quay duy nhất tại Việt Nam. Công trình từng được xem như bước ngoặt kết nối khu vực trung tâm với phía Đông thành phố.

Đến năm 2013, cầu Rồng và cầu Trần Thị Lý cùng được đưa vào sử dụng, tạo thêm những trục kết nối quan trọng qua sông Hàn.

Trong đó, cầu Rồng dài 666m, rộng khoảng 37,5m, có 6 làn xe. Với hình dáng rồng thép vươn mình trên mặt sông, công trình vừa đảm nhận vai trò giao thông trên trục Đông - Tây, vừa trở thành một trong những biểu tượng nhận diện của Đà Nẵng.

Cầu Trần Thị Lý lại gây ấn tượng bằng kết cấu dây văng và hình ảnh cánh buồm vươn ra biển. Công trình được khánh thành năm 2013, góp phần tăng năng lực kết nối giữa khu vực trung tâm với phía Đông Nam thành phố.

Ở phía Bắc, cầu Thuận Phước nối khu vực cuối đường Nguyễn Tất Thành với bán đảo Sơn Trà. Công trình dài 1.850m, có 4 làn xe và từng được thành phố xác định là một trong những công trình tạo kết nối quan trọng tới khu vực Sơn Trà.

Ngoài những cây cầu nổi tiếng này, hệ thống vượt sông của Đà Nẵng còn có cầu Tiên Sơn, Cẩm Lệ, Hòa Xuân... Mỗi công trình đảm nhận một hướng kết nối khác nhau, góp phần hình thành mạng lưới giao thông liên hoàn giữa các khu vực đô thị. Chính sự kết hợp giữa chức năng giao thông và kiến trúc đặc trưng đã giúp Đà Nẵng được biết đến với danh xưng “thành phố của những cây cầu”.

Không chỉ giải bài toán giao thông

Nếu được nghiên cứu và triển khai trong tương lai, một cây cầu mới qua sông Hàn sẽ không đơn thuần bổ sung thêm một công trình giao thông. Với một đô thị bị dòng sông chia cắt thành hai khu vực, mỗi điểm vượt sông mới có thể tạo ra một hướng di chuyển khác, giúp phân bổ lại dòng phương tiện và giảm sự phụ thuộc vào một số trục cầu hiện hữu.

Đây cũng là lý do việc lựa chọn vị trí cầu mới sẽ có ý nghĩa đặc biệt. Nếu được đặt tại khu vực phù hợp với quy hoạch, công trình có thể tạo thêm một trục kết nối trực tiếp giữa các khu đô thị hai bên sông, đồng thời hỗ trợ hình thành những tuyến giao thông mới thay vì tiếp tục dồn phương tiện về các cầu đang có.

Thực tế, câu chuyện bổ sung cầu qua sông Hàn không phải lần đầu được Đà Nẵng đặt ra. Trước đây, thành phố từng nghiên cứu nhiều phương án vượt sông nhằm giải quyết ùn tắc và tăng khả năng kết nối. Một số phương án từng được thảo luận, trong đó có ý tưởng xây thêm cầu tại khu vực giữa cầu Thuận Phước và cầu Sông Hàn. Tuy nhiên, việc đầu tư cầu mới khi đó vẫn dừng ở mức nghiên cứu, chưa có quyết định cụ thể.

Điểm đáng chú ý lần này là chủ trương nghiên cứu cầu mới được đặt cùng với việc cập nhật quy hoạch và xử lý hàng loạt điểm nghẽn giao thông trong khu vực trung tâm. Điều này mở ra khả năng tiếp cận theo hướng đồng bộ hơn: cầu mới không đứng độc lập mà phải gắn với mạng đường dẫn, nút giao và tổ chức giao thông hai đầu cầu.

Những “chiếc chìa khóa” mở rộng không gian đô thị

Lịch sử phát triển của Đà Nẵng cho thấy những cây cầu có vai trò lớn hơn việc đưa người và phương tiện từ bờ này sang bờ kia.

Cầu Sông Hàn từng mở rộng kết nối về phía Đông; cầu Rồng tạo trục thuận lợi từ khu vực sân bay tới các tuyến đường và không gian du lịch ven biển; cầu Thuận Phước mở thêm hướng kết nối tới Sơn Trà. Chính quyền thành phố từng đánh giá các cây cầu như những “chiếc chìa khóa” khơi dậy tiềm năng của từng vùng đất.

Bởi vậy, một cây cầu mới nếu được hiện thực hóa cũng có thể tạo ra tác động tương tự, tùy thuộc vị trí và hướng tuyến được lựa chọn. Ở góc độ đô thị, công trình có thể giúp phân bổ lại dân cư, hoạt động thương mại và dịch vụ giữa hai bờ sông.

Ở góc độ giao thông, cầu mới có thể tạo thêm phương án di chuyển, giảm áp lực lên các tuyến hiện hữu. Còn về du lịch, một công trình có thiết kế kiến trúc đặc sắc hoàn toàn có thể tiếp tục nối dài câu chuyện về những cây cầu biểu tượng của Đà Nẵng.

Thành phố hiện cũng đang đầu tư dự án chiếu sáng nghệ thuật “Dòng sông ánh sáng”, trong đó nâng cấp chiếu sáng cho các cầu Thuận Phước, Sông Hàn, Trần Thị Lý, Rồng và đầu tư chiếu sáng mới tại cầu Nguyễn Văn Trỗi, Tiên Sơn. Điều này cho thấy không gian sông Hàn và hệ thống cầu đã trở thành một phần quan trọng trong chiến lược cảnh quan, du lịch và nhận diện đô thị của Đà Nẵng.

Vì vậy, nếu được nghiên cứu bài bản và lựa chọn đúng vị trí, cầu mới qua sông Hàn có thể trở thành một mảnh ghép tiếp theo trong quá trình hoàn thiện mạng lưới giao thông, đồng thời mở thêm dư địa phát triển cho đô thị hai bên sông.

Từ một cây cầu quay mang tính bước ngoặt cách đây hơn 25 năm, đến những công trình mang tính biểu tượng như cầu Rồng hay Trần Thị Lý, những cây cầu đã góp phần tạo nên diện mạo riêng của Đà Nẵng. Nay, việc tiếp tục nghiên cứu một cây cầu mới cho thấy thành phố đang đứng trước một bài toán mới: không chỉ xây thêm một công trình vượt sông, mà phải tìm một vị trí có thể tạo ra giá trị mới cho cả mạng lưới đô thị.