Thống đốc NHNN: Hỗ trợ doanh nghiệp không nên theo cơ chế 'xin - cho' vốn

Yêu cầu trên được Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Phạm Đức Ấn nêu tại Hội nghị “Tăng cường khả năng tiếp cận vốn tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa”.

Theo ông, hỗ trợ doanh nghiệp không nên theo cơ chế “xin - cho” vốn. Nguồn tín dụng cần đến đúng thời điểm, đúng kỳ hạn, với lãi suất phù hợp thị trường. Các ngân hàng cần tiếp tục đẩy mạnh cho vay dựa trên dòng tiền, theo chuỗi giá trị và đơn giản hóa thủ tục.

Đánh giá doanh nghiệp dựa trên dòng tiền, dữ liệu

Thống đốc yêu cầu các tổ chức tín dụng chủ động nắm bắt nhu cầu vốn, đồng hành cùng doanh nghiệp, cải tiến quy trình và rút ngắn thời gian xét duyệt trên cơ sở tuân thủ pháp luật.

Với DNNVV, ngân hàng cần nghiên cứu phương thức đánh giá tín dụng dựa nhiều hơn vào phương án sản xuất, kinh doanh, dòng tiền, lịch sử tín dụng, năng lực quản trị và dữ liệu doanh nghiệp.

Theo Thống đốc, việc này không đồng nghĩa với hạ chuẩn tín dụng. Các tổ chức tín dụng vẫn phải kiểm soát rủi ro và đánh giá đúng khả năng trả nợ của khách hàng.

Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp cần nâng cao năng lực quản trị, minh bạch thông tin tài chính và hoàn thiện phương án sản xuất, kinh doanh. Đây là cơ sở để ngân hàng đánh giá và đáp ứng nhu cầu vốn.

“Rủi ro phát sinh trong hoạt động ngân hàng là yếu tố đã được pháp luật tính đến, thể hiện qua các quy định về trích lập dự phòng rủi ro”, Thống đốc nói, đồng thời yêu cầu các tổ chức tín dụng chủ động quyết định và chịu trách nhiệm về hoạt động cấp tín dụng.

Trong bối cảnh sức chống chịu của DNNVV còn hạn chế, ông Phạm Đức Ấn cho rằng hỗ trợ doanh nghiệp là yêu cầu và trách nhiệm của ngành ngân hàng. Tuy nhiên, việc lựa chọn doanh nghiệp cho vay và cách thức hỗ trợ vẫn phải bảo đảm khả năng thu hồi vốn.

Đề xuất xây dựng dữ liệu chung về doanh nghiệp

TS. Đào Minh Tú, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, cho rằng cần nghiên cứu xây dựng trung tâm dữ liệu chung về DNNVV trên phạm vi cả nước.

Theo ông, các ngân hàng thương mại hiện có hệ thống dữ liệu riêng để đánh giá khách hàng, nhưng dữ liệu giữa các ngân hàng chưa hình thành một hệ thống thống nhất.

Bà Nguyễn Thị Ngoan, Phó tổng giám đốc Tập đoàn MISA, cho biết MISA Lending hướng tới kết nối ngân hàng, tổ chức tài chính với hộ kinh doanh và doanh nghiệp dựa trên dữ liệu phát sinh trực tiếp trong quá trình sản xuất, kinh doanh.

Các dữ liệu gồm hóa đơn điện tử, tài chính - kế toán, doanh thu, chi phí, công nợ và dòng tiền. Khi khách hàng có nhu cầu vay và đồng ý chia sẻ dữ liệu, nền tảng này có thể hỗ trợ chuyển dữ liệu đến ngân hàng, tạo thêm cơ sở để đánh giá và ra quyết định tín dụng.

Đại diện MISA kiến nghị NHNN khuyến khích các ngân hàng thương mại nghiên cứu, kết nối với các nền tảng dữ liệu, trên nguyên tắc ngân hàng vẫn độc lập trong xây dựng chính sách tín dụng và quyết định cho vay.

Thống đốc NHNN cũng yêu cầu các đơn vị thuộc Ngân hàng Nhà nước tổng hợp, phân loại kiến nghị của doanh nghiệp, xác định rõ vấn đề thuộc thẩm quyền NHNN và những nội dung cần phối hợp với các bộ, ngành khác.