TS. Nguyễn Trí Hiếu: Giá vàng lao dốc từ đỉnh 5.500 USD, Fed có thể tăng lãi suất, người ôm vàng nên làm gì?

Cuộc bầu cử giữa kỳ tại Mỹ đang trở thành tâm điểm chú ý của thị trường tài chính thế giới khi cục diện quyền lực tại Quốc hội Mỹ có sự chuyển dịch mang tính bước ngoặt. Trả lời trong talkshow do VTC News thực hiện, TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia kinh tế nhận định kết quả bầu cử lần này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ đối với nội bộ nước Mỹ mà còn tác động sâu rộng đến chính sách thuế quan, tài khóa, địa chính trị và thị trường tài chính toàn cầu.

Dưới góc nhìn chuyên môn, TS. Nguyễn Trí Hiếu cho rằng nhiều quyết định kinh tế dưới thời Tổng thống Donald Trump chưa mang lại hiệu quả như kỳ vọng. Điển hình là chính sách áp thuế quan đối ứng diện rộng lên hàng hóa nhập khẩu nhằm thúc đẩy các tập đoàn Mỹ đưa cơ sở sản xuất từ Trung Quốc về nước.

Tuy nhiên, theo ông, làn sóng dịch chuyển sản xuất về Mỹ đã không diễn ra. Thay vào đó, doanh nghiệp Mỹ chủ yếu chuyển hướng sang các quốc gia có mức thuế thấp hơn để tránh thuế, trong khi gánh nặng thuế quan cuối cùng lại đổ lên người tiêu dùng Mỹ.

Đối với Việt Nam, chính sách thuế quan này từng đưa mức thuế đối ứng khởi điểm lên tới 45% trước khi giảm xuống khoảng 20%, tiếp tục gây biến động mạnh cho thương mại quốc tế.

Bên cạnh đó, đường lối đối ngoại đơn phương với khẩu hiệu “Make America Great Again”, cùng việc xem nhẹ các định chế như NATO hay Liên Hiệp Quốc, đã làm gia tăng căng thẳng địa chính trị.

TS. Nguyễn Trí Hiếu nhấn mạnh sức mạnh kinh tế Mỹ là thành quả tích lũy hàng trăm năm, dựa trên tài nguyên thiên nhiên dồi dào và khả năng thu hút nhân tài từ khắp thế giới, chứ không phải công lao riêng của bất kỳ tổng thống nào. Theo ông, việc theo đuổi chính sách tách rời thay vì duy trì quan hệ cộng sinh với thế giới không nhận được sự hưởng ứng rộng rãi từ cộng đồng quốc tế và cử tri trong nước.

Chiến sự tại Iran đẩy giá dầu và lạm phát tăng cao

Song song với những giằng co chính trị nội bộ, tình hình địa chính trị thế giới tiếp tục căng thẳng khi chiến sự tại Iran nổ ra, khiến Eo biển Hormuz rơi vào trạng thái phong tỏa. Diễn biến này làm gián đoạn khoảng 20% lượng dầu vận chuyển toàn cầu mỗi ngày, đẩy giá dầu thô Brent từ mức 70 USD/thùng trước chiến tranh lên khoảng 110 USD/thùng.

Giá năng lượng tăng cao nhanh chóng tạo áp lực lạm phát trên toàn thế giới, đưa lạm phát tại Mỹ lên 3,7% so với cùng kỳ năm ngoái, vượt xa mục tiêu 2%.

Trước nguy cơ lạm phát vượt tầm kiểm soát, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) buộc phải duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt, với lãi suất ở mức 3,75-4%. TS. Nguyễn Trí Hiếu cho biết, dù chính quyền Tổng thống Donald Trump liên tục thúc giục Fed giảm lãi suất để kích thích kinh tế, cơ quan này vẫn kiên trì ưu tiên mục tiêu chống lạm phát.

Dự báo về động thái sắp tới, ông nghiêng về khả năng Fed giữ nguyên lãi suất hoặc tăng thêm 0,25% từ nay đến cuối năm nếu lạm phát không có dấu hiệu hạ nhiệt. Ông cũng cho rằng Quốc hội mới sẽ không chấp nhận việc hạ lãi suất khi khả năng chi trả sinh hoạt của người dân đang là mối quan tâm hàng đầu.

Một biến số vĩ mô khác đe dọa sự ổn định của hệ thống tài chính toàn cầu là “tam giác rủi ro nợ công” giữa Mỹ, châu Âu và Nhật Bản.

TS. Nguyễn Trí Hiếu cảnh báo nợ công Mỹ đã vượt ngưỡng kỷ lục 40.000 tỷ USD, kéo theo chi phí trả lãi vượt 1.000 tỷ USD mỗi năm. Nợ công leo thang làm gia tăng rủi ro đối với người nắm giữ trái phiếu chính phủ Mỹ, khiến giá trái phiếu giảm sâu và lợi suất thực tế tăng cao.

Tình hình tương tự diễn ra tại châu Âu, với khoản nợ công 3.600 tỷ euro của Pháp, gây ra làn sóng bất ổn xã hội. Đặc biệt tại Nhật Bản, việc Ngân hàng Trung ương chấm dứt chính sách lãi suất bằng 0 và bắt đầu tăng lãi suất đã dẫn đến làn sóng dịch chuyển dòng vốn.

Theo TS. Nguyễn Trí Hiếu, trước đây, giới đầu tư Nhật Bản thường vay tiền với chi phí gần như bằng 0 tại quê nhà để mua trái phiếu Mỹ hưởng chênh lệch lãi suất. Tuy nhiên, khi lãi suất Nhật Bản tăng và rủi ro nợ công Mỹ gia tăng, họ đã ồ ạt bán trái phiếu chính phủ Mỹ, chuyển vốn về mua trái phiếu trong nước. Điều này tạo cú sốc lớn đối với giá trị trái phiếu Mỹ và gây áp lực lên toàn bộ thị trường tài chính quốc tế.

Giá vàng biến động mạnh, triển vọng cuối năm ra sao?

Trong bối cảnh chính sách tiền tệ và bất ổn địa chính trị đan xen, thị trường vàng thế giới năm nay chứng kiến những đợt biến động mạnh. Giá vàng lao dốc từ đỉnh lịch sử 5.400-5.500 USD/ounce xuống đáy 3.800 USD/ounce, trước khi phục hồi nhẹ quanh mức 4.000 USD/ounce.

Phân tích diễn biến này, TS. Nguyễn Trí Hiếu cho biết áp lực giảm giá đến từ lợi suất trái phiếu Mỹ duy trì ở mức cao, khiến chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng - tài sản không sinh lời - tăng lên, kích hoạt làn sóng rút vốn khỏi kim loại quý. Các đợt chốt lời của nhà đầu tư và việc Fed duy trì đồng USD mạnh cũng gây sức ép lên giá vàng.

Ở chiều ngược lại, vàng được hỗ trợ bởi vai trò tài sản trú ẩn an toàn trước các xung đột địa chính trị và hoạt động mua vàng liên tục của các ngân hàng trung ương lớn như Trung Quốc, Ấn Độ, Brazil và Nga nhằm giảm phụ thuộc vào đồng USD và trái phiếu Mỹ.

Dự báo xu hướng sắp tới, TS. Nguyễn Trí Hiếu nhận định giá vàng sẽ tiếp tục biến động mạnh trong 3 tháng cuối năm do tác động trái chiều của chính sách tiền tệ và những tranh cãi gay gắt tại Quốc hội Mỹ về trần nợ công vào tháng 12. Tuy nhiên, về dài hạn, ông dự báo giá vàng sẽ từng bước phục hồi và hướng tới vùng 4.100-4.200 USD/ounce khi bất ổn địa chính trị tiếp diễn.

Việt Nam cần đa dạng hóa thị trường, giảm rủi ro tập trung

Đối với kinh tế Việt Nam, TS. Nguyễn Trí Hiếu nhấn mạnh những biến động từ Mỹ có tác động trực tiếp và sâu sắc, bởi Mỹ là đối tác chiến lược toàn diện và thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, trong khi Trung Quốc là thị trường nhập khẩu lớn nhất.

Việc phụ thuộc lớn vào hai thị trường này, cùng thói quen sử dụng đồng USD trong phần lớn giao dịch thương mại, tạo ra rủi ro đáng kể trước những thay đổi chính sách đột ngột từ bên ngoài.

Chuyên gia khuyến nghị Việt Nam chủ động xây dựng chính sách phân bổ rủi ro, đa dạng hóa thị trường ngoại thương và điều chỉnh cơ cấu dự trữ quốc gia linh hoạt hơn để tăng sức chống chịu cho nền kinh tế.

Đối với nhà đầu tư cá nhân tại Việt Nam trong giai đoạn nhạy cảm giáp Tết, TS. Nguyễn Trí Hiếu khuyến nghị không nên chạy theo tâm lý đám đông, vội vàng mua đuổi khi giá tăng hoặc tháo chạy khi giá giảm.

Mọi quyết định tài chính cần dựa trên chiến lược rõ ràng, cân đối ba mục tiêu cốt lõi: an toàn vốn, khả năng sinh lời và tính thanh khoản.

Theo TS. Nguyễn Trí Hiếu, tỷ lệ phân bổ danh mục tài sản nhàn rỗi hợp lý ở thời điểm hiện tại gồm: khoảng 15% đầu tư vào vàng, giảm từ mức 30% trước đây; khoảng 30% gửi tiết kiệm ngân hàng để hưởng lãi suất cao và bảo đảm thanh khoản; 20% vào thị trường chứng khoán; 10-20% vào bất động sản và phần nhỏ còn lại phân bổ vào các kênh tài sản khác.

Đối với những người muốn nắm giữ kim loại quý, ông gợi ý tỷ lệ phân bổ giữa vàng và bạc là 70% vàng, 30% bạc, bởi vàng vẫn có giá trị tích trữ và tính thanh khoản vượt trội hơn.

TS. Nguyễn Trí Hiếu nhấn mạnh, giữ vững sự tỉnh táo, tuân thủ kỷ luật quản trị rủi ro và bảo vệ nguồn vốn gia đình là chìa khóa giúp nhà đầu tư vượt qua những biến động của thị trường tài chính cuối năm.